مردی میان سیاست و ایمان؛ چهرهای که هویت آشوری را جهانی کرد، درگذشت
درگذشت «دانیال اودیشو کریسبی» دیپلمات ایرانی-آشوری، بار دیگر اهمیت حفظ هویت مسیحی آشوری را در عرصه جهانی یادآور شد.
«دانیال اودیشو کریسبی» از چهرههای شناختهشده جامعه مسیحیان آشوری و دیپلمات پیشین ایران، در سن ۹۰ سالگی چشم از جهان فروبست؛ شخصیتی که زندگیاش در تقاطع خدمت دولتی و پاسداری از میراث فرهنگی و ایمانی قوم آشوری معنا یافت.
او در می ۱۹۳۶ در «حبانیه» عراق متولد شد؛ منطقهای که در آن زمان میزبان جمعیت قابل توجهی از مسیحیان آشوری بود. دوران کودکیاش همزمان با تحولات سیاسی و جابهجاییهای گسترده در خاورمیانه سپری شد. خانواده او در میانه دهه ۱۹۴۰ به ایران مهاجرت کردند و در شهر کرمانشاه ساکن شدند؛ شهری که در آن دوره، یکی از مراکز مهم زندگی آشوریان به شمار میرفت. در این بستر، کلیساها، مدارس و گردهماییهای مذهبی نقش حیاتی در حفظ ایمان و هویت قومی ایفا میکردند.
کریسبی از همان سالهای نخست جوانی، توجه ویژهای به زبان مادری و ریشههای فرهنگی خود نشان داد. در دورانی که آموزش زبانهای قومی با محدودیتهایی مواجه بود، او زبان آشوری را با پشتکار فراگرفت و بعدها خود به آموزش آن به نسلهای جوان پرداخت. این فعالیتها تنها به کلاس درس محدود نبود؛ او در توزیع نشریات آشوری و تقویت جریان فرهنگی جامعه نیز نقش داشت.
با مهاجرت به تهران در دهههای میانی قرن بیستم، حضور او در عرصههای فرهنگی پررنگتر شد. او در شکلگیری و تقویت نهادهای فرهنگی، ورزشی و کلیسایی مشارکت داشت و به یکی از چهرههای فعال در احیای هویت آشوری در پایتخت تبدیل شد. این تلاشها در زمانی صورت میگرفت که بسیاری از اقلیتهای قومی و مذهبی، برای حفظ هویت خود با چالشهای جدی روبهرو بودند.
یکی از مهمترین نقاط عطف فعالیتهای او، مشارکت در روند شکلگیری «اتحاد جهانی آشوریان» در اوایل دهه ۱۹۶۰ بود؛ سازمانی که با هدف همگرایی و دفاع از حقوق آشوریان در سطح بینالمللی تاسیس شد. در همین چارچوب، مفهوم «یک نام» به عنوان نمادی از وحدت قومی به تصویب رسید. کریسبی بر این باور بود که تنوع زبانی در میان آشوریان نه تهدید، بلکه فرصتی برای غنای یک هویت مشترک است.
او پس از تحصیل در رشته ادبیات در دانشگاه تهران، مسیر حرفهای خود را در شرکت ملی نفت آغاز کرد، اما بهزودی به وزارت امور خارجه پیوست و وارد عرصه دیپلماسی شد. ماموریتهای او در کشورهای مختلف از جمله ژاپن، فنلاند، ایالات متحده و عراق، تجربهای گسترده از تعاملات بینالمللی برایش رقم زد. در اواخر دهه ۱۹۷۰، با انتصاب به عنوان معاون سفیر ایران در سوئد، به یکی از نخستین دیپلماتهای بلندپایه آشوریتبار در ساختار رسمی کشور تبدیل شد.
پس از پایان دوران خدمت دولتی، او در سوئد ماندگار شد و فعالیتهای فرهنگی خود را در قالب آموزش زبانهای فارسی و آشوری ادامه داد. نقش او در انتقال زبان و فرهنگ به نسلهای جدید مهاجر، بهویژه در جوامع دیاسپورا، از اهمیت ویژهای برخوردار بود. او تا سالهای پایانی عمر خود، همچنان در برنامههای اجتماعی حضور داشت، اما از سال ۲۰۲۰ به دلیل مشکلات جسمی از فعالیتهای عمومی فاصله گرفت.
در پی درگذشت او، نهادهای مختلف آشوری در سراسر جهان به او ادای احترام کردند. «فدراسیون ملی آشوریان آمریکا» در بیانیهای اعلام کرد: «آقای کریسبی در تمام طول عمر، هویت آشوری خود را با شفافیت و هدفمندی به دوش کشید و با وجود دوری از وطن، برای حفظ آن جنگید. تعهد و نظم او باعث شد تا زبان، فرهنگ و آگاهی ملی ما زنده بماند و انتقال هدفمند آن به نسلهای بعدی تضمین شود.»
زندگی دانیال کریسبی نمونهای از پیوند ایمان، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی بود؛ مسیری که نشان میدهد چگونه یک فرد میتواند در عین حضور در ساختارهای رسمی، به حفظ هویت مسیحی و قومی خود نیز وفادار بماند.
