طرح فرار علی خامنهای، در سایه اعتراضات و بحران بقا
طرح فرار علی خامنهای همزمان با اعتراضات سراسری، زنگ خطر وضعیت بقا و فروپاشی درونی نظام را به صدا درآورده است.
همزمان با گسترش اعتراضات سراسری در ایران و افزایش نشانههای نافرمانی و ریزش در بدنه نیروهای امنیتی، گزارشهای اطلاعاتی تازهای از آمادهسازی طرح خروج علی خامنهای از کشور پرده برداشتهاند؛ طرحی که به گفته منابع آگاه، در صورت از کار افتادن ماشین سرکوب، فعال خواهد شد.
به نقل از روزنامه بریتانیایی تایمز در بامداد روز جاری دوشنبه ۵ ژانویه و طبق گزارش اطلاعاتی یک منبع معتبر، مشخص شده که علی خامنهای رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی، سناریویی جایگزین برای ترک تهران در اختیار دارد؛ سناریویی که در صورت ناتوانی نیروهای نظامی و امنیتی در مهار اعتراضات یا سرپیچی آنها از دستورات وی، اجرایی میشود. بر اساس این گزارش، این برنامه با الهام مستقیم از فرار بشار اسد از سوریه به روسیه طراحی شده است.
طبق اطلاعات منتشرشده، خامنهای در صورت احساس خطر جدی، به همراه حلقهای بسیار محدود شامل حداکثر ۲۰ نفر از نزدیکترین اعضای خانواده و دستیارانش، تهران را ترک خواهد کرد. این منبع اطلاعاتی گفته است: «طرح جایگزین این است که علی خامنهای و حلقه نزدیکانش شامل مجتبی پسر و جانشین احتمالیاش، کشور را ترک کنند.»
در همین زمینه، «بنی سبطی» پژوهشگر ایرانی- اسرائیلی که پس از خروج از ایران در سال ۱۹۸۷ سالها در نهادهای اطلاعاتی اسرائیل فعالیت داشته، مقصد احتمالی خامنهای را مسکو دانسته و گفته است: «علی خامنهای به مسکو فرار میکند، چون جای دیگری ندارد.»
او در ادامه افزوده است: «ضمنا علی خامنهای پوتین را تحسین میکند و از نظر او، فرهنگ ایرانی قرابت بیشتری به فرهنگ روسی دارد.»
به نوشته تایمز، این الگو شباهت زیادی به فرار بشار اسد دارد؛ رئیسجمهوری مخلوع سوریه در دسامبر ۲۰۲۴، همزمان با پیشروی نیروهای مخالف به رهبری «احمد شرع» به سمت دمشق، پایتخت سوریه را ترک کرد و با هواپیما به مسکو گریخت تا به خانوادهاش بپیوندد.
منبع اطلاعاتی یادشده افزوده است: «آنها مسیر خروج از تهران را طراحی کردهاند تا در صورت احساس ضرورت، برای فرار از آن استفاده کنند. این طرح فرار شامل جمعآوری داراییها، اسناد املاک در خارج کشور و پول نقد برای تسهیل عبور امن آنهاست.»
این گزارش همچنین به شبکه گسترده داراییهای مالی خامنهای اشاره میکند. گفته میشود که وی کنترل منابع عظیمی را در اختیار دارد که بخشی از آن از طریق ستاد اجرایی فرمان امام مدیریت میشود. پیشتر خبرگزاری رویترز در یک گزارش تحقیقی در سال ۲۰۱۳، ارزش داراییهای تحت کنترل خامنهای را حدود ۹۵ میلیارد دلار برآورد کرده بود؛ رقمی که امکان تدارک لجستیکی چنین طرحی را فراهم میکند.
انتشار این گزارش در شرایطی صورت میگیرد که اعتراضات سراسری وارد هفته دوم شده و بنا بر گزارشها، به بیش از ۷۰ شهر ایران گسترش یافته است. سازمانهای حقوق بشری اعلام کردهاند که تاکنون بیش از ۱۵ نفر در جریان این اعتراضات جان خود را از دست دادهاند.
در واکنشی بینالمللی، دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا، بامداد جمعه ۲ ژانویه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «اگر نظام ایران به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را به طرز وحشیانه به قتل برساند، چیزی که رسم و عادت آنهاست، ایالات متحده آمریکا برای نجات آنها (معترضان) وارد عمل خواهد شد. ما در حالت آمادهباش کامل (مسلح و آماده) هستیم.»
همزمان، روزنامه نیویورکتایمز نیز به نقل از سه مقام ایرانی گزارش داد که در پی گسترش اعتراضات، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در نشستها و گفتوگوهای خصوصی اذعان کردهاند که نظام به وضعیت بقا کشانده شده است؛ تعبیری کمسابقه که نشاندهنده عمق بحران در سطوح بالای قدرت است.
در مقابل، علی خامنهای روز شنبه در نخستین واکنش علنی خود به اعتراضات گفت: «اعتراض غیر از اغتشاش است»
و با تاکید بر اینکه: «حرف زدن با اغتشاشگر فایده ندارد»، افزود: «اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند.»
نیروهای امنیتی مامور سرکوب اعتراضات، مستقیما تحت فرمان خامنهای هستند و فعال شدن طرح فرار، منوط به این است که او احساس کند این نیروها دیگر از دستوراتش تبعیت نمیکنند. با این حال، بر اساس ارزیابی روانشناختی یک آژانس اطلاعاتی غربی، خامنهای بهشدت به افراد وفادار به خود متکی است و انتصابات کلیدی و حفاظت از آنها را شخصا کنترل میکند، عاملی که مانع ریزش سریع در سطوح بالای امنیتی میشود.
در این ارزیابی، خامنهای فردی «پارانوئید» توصیف شده که همین ویژگی ذهنی، نقش مهمی در طراحی سناریوی فرار داشته است. در عین حال، گزارش مذکور میافزاید که او پس از جنگ ۱۲روزه، چه از لحاظ ذهنی و چه از لحاظ فیزیکی ضعیفتر شده و بهندرت در انظار عمومی ظاهر میشود.
در جمعبندی این تحلیل اطلاعاتی آمده است: «او از یکسو عمیقا ایدئولوژیک است، اما از سوی دیگر در آنچه ادراک میکند، بسیار عملگراست. او از سازشهای تاکتیکی برای نیل به آرمانهای بلندمدت و بزرگتر بهره میبرد. او بلندمدت فکر میکند.»
مجموع این دادهها نشان میدهد که در پس ظاهر اقتدارگرایانه نظام، سناریوی خروج رهبر جمهوری اسلامی دیگر یک فرضیه دور از ذهن نیست، بلکه به گزینهای جدی در محاسبات قدرت تبدیل شده است، آن هم در زمانی که اعتراضات مردمی و فشارهای داخلی و خارجی، موجودیت نظام را بیش از هر زمان دیگری به چالش کشیدهاند.
