خطر مرگبار فراتر از مرزها؛ سیاستهای جمهوری اسلامی جان همسایگان را نیز تهدید میکند
خطر مرگبار جمهوری اسلامی فراتر از مرزها رفته و اکنون جان غیرنظامیان و پناهجویان در کشورهای همسایه را نیز بهطور مستقیم مورد تهدید قرار داده است.
در ادامه تنشهای منطقهای و در شرایطی که تنها چند روز از اعلام آتشبس گذشته بود، حملات پهپادی نیروهای نظامی ایران به مناطق مرزی اقلیم کردستان عراق، بار دیگر ابعاد نگرانکنندهای از سیاستهای فرامرزی جمهوری اسلامی را آشکار کرد؛ سیاستهایی که بهگفته منتقدان، نهتنها برای شهروندان داخل کشور بلکه برای ساکنان کشورهای همسایه نیز تهدیدی جدی و بالفعل محسوب میشود.
در یکی از این حملات، «غزال مولان» یک عضو جوان حزب کومله بهشدت مجروح شد و ساعاتی بعد جان خود را از دست داد. آنچه این حادثه را بهطور ویژه تکاندهنده میکند، تنها وقوع حمله نیست، بلکه زنجیرهای از رخدادهاست که به مرگ او انجامید؛ از اصابت پهپادها تا امتناع مراکز درمانی از پذیرش بهموقع.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این فرد در ساعات اولیه پس از مجروحیت به چند مرکز درمانی منتقل شده، اما با این توجیه که احتمال ادامه حملات وجود دارد، از دریافت خدمات فوری محروم مانده است. در همین زمینه تاکید شده است: «هیچ ملاحظه امنیتی یا سیاسی نمیتواند اولویتِ حیاتیِ «حق بر سلامت» و «حق حیات» را در این شرایط سلب نماید.»
این رخداد از دو منظر قابل بررسی است؛ نخست، حمله نظامی به خاک کشوری دیگر که بهطور مستقیم با اصول بنیادین حقوق بینالملل در تضاد قرار دارد و دوم، پیامدهای انسانی آن که حتی به سیستم درمانی کشور میزبان نیز سرایت کرده است.
کارشناسان حقوقی معتقدند حملات مکرر به اقلیم کردستان، مصداق روشن نقض اصل منع توسل به زور و خدشه به حاکمیت ملی عراق است. در عین حال، ایجاد فضایی از ترس و ناامنی به حدی رسیده که حتی مراکز درمانی نیز در انجام وظایف اولیه خود دچار تردید شدهاند، مسئلهای که خود به نقض جدی حقوق بیماران انجامیده است.
آنچه در این میان بیش از همه نگرانکننده است، گسترش دامنه تهدید است. حملاتی که با هدف گروههای خاص انجام میشوند، در عمل کل منطقه را تحت تاثیر قرار میدهند؛ از پناهجویان سیاسی گرفته تا شهروندان عادی و حتی کادر درمان.
آمارهای منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که در ماههای اخیر، دهها حمله به مناطق محل استقرار گروههای کُرد در خاک عراق صورت گرفته که به کشته و زخمی شدن افراد متعددی انجامیده است. این روند، تصویری از یک الگوی تکرارشونده ارائه میدهد که در آن، مرزهای جغرافیایی عملا نادیده گرفته میشوند.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که مسئولیت حفاظت از جان انسانها، بهویژه پناهجویان و فعالان سیاسی، بر عهده چه کسانی است؟ دولت میزبان، جامعه بینالمللی یا عاملان این حملات؟
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که ادامه این وضعیت میتواند اقلیم کردستان را به صحنهای برای درگیریهای نیابتی تبدیل کند؛ وضعیتی که نهتنها امنیت منطقه، بلکه اعتبار نظام حقوق بینالملل را نیز زیر سئوال میبرد.
رخداد اخیر تنها یک حادثه نیست، بلکه نشانهای از یک روند گستردهتر است: «گسترش ناامنی از داخل مرزهای ایران به بیرون و تبدیل آن به تهدیدی منطقهای.»
وقتی عملیات نظامی به خاک کشورهای دیگر کشیده میشود و پیامدهای آن حتی به بیمارستانها و غیرنظامیان میرسد، دیگر نمیتوان از یک بحران داخلی سخن گفت. این وضعیت، بهوضوح نشان میدهد که پیامدهای سیاستهای جمهوری اسلامی، اکنون فراتر از مرزها رفته و جان انسانها در سراسر منطقه را در معرض خطر قرار داده است.
