اعتراض مردم آبدانان پس از مرگ ۱۳ کارگر و شعار «جاوید شاه»

سه روز پس از واژگونی مرگبار اتوبوس حامل کارکنان شرکت نفت و جانباختن ۱۳ نفر، مردم آبدانان در استان ایلام به خیابان آمدند و با شعارهایی علیه مسئولان و جمهوری اسلامی، خواستار پاسخگویی شدند. همزمان گزارشهایی از تیراندازی هوایی نیروهای موتورسوار و اختلال شدید اینترنت در این شهر منتشر شده است.
مردم آبدانان در روز جاری سهشنبه ۲۶ آبان برابر با ۱۷ نوامبر، در اعتراض به واژگونی مرگبار اتوبوس حامل کارکنان شرکت راهاندازی و بهرهبرداری صنایع نفت (اویکو) تجمع کردند. این حادثه که شامگاه شنبه ۲۳ آبان در مسیر دشتعباس به مورموری آبدانان رخ داد، به جانباختن ۱۳ نفر از کارکنان و مصدومشدن شماری دیگر انجامید.
ویدئوهای منتشرشده از این تجمع، نشان میدهد معترضان با سر دادن شعارهایی چون «جاوید شاه»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده»، «فقر، فساد، گرونی، میریم تا سرنگونی» و «مسئول بیلیاقت، استعفا استعفا»، اعتراض خود را از مطالبه پاسخگویی درباره حادثه فراتر برده و شعارهای سیاسی سر دادهاند. در تصاویر منتشرشده همچنین پارهکردن بنری متعلق به بسیج دیده میشود.
بر اساس گزارشها، چند نیروی موتورسوار در محل تجمع حضور یافته و اقدام به تیراندازی هوایی کردهاند. یکی از مخاطبان این رسانه گفته است پس از شنیدهشدن صدای تیراندازی، بخشی از جمعیت متفرق شدند، اما گروهی از معترضان به حرکت خود ادامه دادند. مخاطبان دیگری نیز از کاهش شدید سرعت اینترنت در آبدانان خبر دادهاند.
در همان روز، سرهنگ «کامران آرمان» رئیس پلیس راه استان ایلام، نتایج بررسیهای اولیه درباره علت واژگونی اتوبوس را اعلام کرد. به گفته او، سه محور اصلی در وقوع حادثه نقش داشتهاند: نخست، بیاحتیاطی راننده و ناتوانی در کنترل اتوبوس به دلیل رعایتنکردن سرعت مطمئنه؛ دوم، تخلف شرکت بهرهبردار در تنظیم قرارداد اجاره اتوبوس برخلاف ضوابط حملونقل عمومی مسافر و سوم، نبود حفاظ طولی مناسب در بخش حادثهخیز جاده که مسئولیت آن متوجه اداره راهداری و حملونقل جادهای شهرستان آبدانان دانسته شده است.
این اظهارات اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا روایت اعلامشده از سوی پلیس، مسئولیت حادثه را صرفا به راننده محدود نمیکند و به تخلفات احتمالی شرکت بهرهبردار و کاستیهای ایمنی زیرساخت جاده نیز اشاره دارد. به بیان دیگر، حتی بر اساس ارزیابی رسمی پلیس، موضوع فقط یک خطای فردی نبوده و عملکرد چند بخش در وقوع فاجعه زیر سئوال رفته است.
اتوبوس مذکور، حامل کارکنان شیفت بهرهبرداری مجموعه «انجیال» دهلران بود و پس از پایان کار، در مسیر بازگشت به سمت مورموری آبدانان واژگون شد. گزارشهای اولیه مقامهای محلی از ۱۲ کشته و ۱۶ مصدوم حکایت داشت، اما گزارشهای بعدی شمار جانباختگان را به ۱۳ نفر افزایش دادند. درباره شمار مصدومان نیز آمارهای متفاوتی منتشر شده است.
تجمع در آبدانان نشان داد که خشم عمومی تنها به سوگواری برای قربانیان محدود نمانده است. وقتی حادثهای با این ابعاد، همزمان پرسشهایی درباره ایمنی سرویس رفتوآمد کارگران، قراردادهای حملونقل و استانداردهای جادهای ایجاد میکند، مطالبه مردم برای شفافیت و پاسخگویی به موضوعی فراتر از یک سانحه رانندگی تبدیل میشود.
در چنین پروندهای، اعلام سه عامل از سوی پلیس باید آغاز یک رسیدگی شفاف باشد، نه پایان آن. خانوادههای جانباختگان و افکار عمومی حق دارند بدانند آیا اتوبوس از نظر فنی و ایمنی شرایط لازم را داشته، چه نهادی بر قرارداد و کیفیت سرویس نظارت کرده، چرا حفاظ مناسب در مسیر نصب نشده و چه کسانی در قبال این کوتاهیها مسئول شناخته خواهند شد.
همچنین گزارشهای مربوط به تیراندازی هوایی و اختلال اینترنت، در صورت تایید، نگرانیها درباره نحوه مواجهه نیروهای امنیتی با تجمع اعتراضی را افزایش میدهد. اعتراض به مرگ کارگران و درخواست پاسخگویی، نباید با ارعاب یا محدودکردن دسترسی مردم به اطلاعات روبهرو شود.
۱۳ کارگر جان خود را از دست دادهاند؛ اکنون خانوادههای آنان و مردم آبدانان منتظر پاسخ روشن، تحقیق مستقل و معرفی مسئولان این فاجعهاند.




