واشینگتن و تلآویو برای حمله دوباره به ایران آماده میشوند

نیویورکتایمز گزارش داد که آمریکا و اسرائیل برای ازسرگیری حملات نظامی به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر، طرحهایی برای عملیاتی کوتاه اما شدید آماده کردهاند. همزمان، پرواز جنگندههای اسرائیلی در نزدیکی مرز ایران و خروج کارکنان غیرضروری دیپلماتیک آمریکا از عربستان، نگرانیها درباره گسترش درگیری در منطقه را افزایش داده است؛ هرچند هنوز تصمیم نهایی واشینگتن برای حملهای تازه تایید نشده است.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و افراد مطلع گزارش داده است که ارتشهای آمریکا و اسرائیل گزینههای نظامی تازهای را برای حمله به ایران بررسی کردهاند. بر اساس این گزارش، برنامهریزیها بر عملیاتی متمرکز است که در صورت صدور دستور سیاسی، بتواند در مدتی کوتاه حملات گستردهای را علیه اهداف منتخب انجام دهد.
در این گزارش آمده است که نیروهای نظامی دو کشور تمرینها و رزمایشهای خود را افزایش دادهاند و برخی پروازها بر فراز عراق با مسیرهایی انجام شده که برای تمرین مانورهای حمله مناسب است.
اهداف احتمالی مورد بحث، بنا بر اطلاعات نقلشده در گزارش، شامل تاسیسات هستهای، زرادخانه موشکی و پهپادی و بخشی از زیرساختهای انرژی ایران است. برخی مقامهای آمریکایی معتقدند فشار نظامی تازه ممکن است تهران را به دادن امتیازهای بیشتر در مذاکرات وادار کند؛ اما این ارزیابی، دیدگاه آن مقامهاست و تضمینی برای تحقق چنین نتیجهای نیست.
وبسایت اکسیوس در گزارشی جداگانه نوشت که دهها جنگنده و هواپیمای سوخترسان اسرائیلی روز دوشنبه، ۱۹ اکتبر، از مسیری بر فراز سوریه و عراق به سوی مرز ایران پرواز کردند. به گفته مقامهای آمریکایی و اسرائیلی که اکسیوس به آنها استناد کرده، هواپیماها پیش از ورود به حریم هوایی ایران مسیر خود را تغییر دادند و به اسرائیل بازگشتند.
این پرواز از نظر مسیر با یک عملیات احتمالی علیه ایران شباهت داشت. با این حال، منابع اکسیوس گفتهاند اسرائیل پیشاپیش واشینگتن را در جریان قرار داده و پرواز را رزمایشی با هدف نمایش قدرت و بازدارندگی توصیف کرده است.
در عین حال، برخی منابع آمریکایی به اکسیوس گفتهاند که احتمال میدادند این نمایش نظامی با هدف تحریک واکنش ایران نیز انجام شده باشد. این برداشت به منابع ناشناس نسبت داده شده و بهعنوان هدف رسمی اعلامشده اسرائیل تایید نشده است.
در همین فضای پرتنش، «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا، روز دوشنبه در سفری اعلامنشده به اسرائیل رفت و در پایگاه هوایی «عوفدا» با بنیامین نتانیاهو نخستوزیر این کشور دیدار کرد.
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، احتمال ازسرگیری حملات به ایران از موضوعات مورد بحث مقامها بوده است. جزئیات کامل این گفتوگوها بهطور رسمی منتشر نشده و مشخص نیست که آیا در این دیدار درباره زمانبندی یا مجوز اجرای عملیات تازه تصمیمی گرفته شده است یا نه.
گزارشها همچنین از ادامه آمادهسازی نظامی آمریکا در منطقه حکایت دارند. با این حال، منابع مورد استناد نیویورکتایمز تاکید کردهاند که دونالد ترامپ هنوز میتواند حمله را تایید نکند یا تصمیم خود را به زمان دیگری موکول کند.
یکی از موضوعات مطرحشده در گزارش نیویورکتایمز، احتمال هدف قرار دادن تاسیسات هستهای زیرزمینی ایران، از جمله محلی است که در برخی گزارشها با نام «کوه کلنگ» شناخته میشود.
دونالد ترامپ پیشتر از بررسی گزینه استفاده از بمب عظیم «جیبییو-۴۳/بی» معروف به «مادر همه بمبها» یا موآب، سخن گفته بود. این بمب از بزرگترین مهمات متعارف آمریکا به شمار میرود، اما مطرحشدن نام آن در بحثهای سیاسی به معنای تصمیم قطعی برای استفاده از آن نیست. همچنین، بدون اطلاعات دقیق درباره ساختار و عمق تاسیسات مورد نظر، نمیتوان درباره میزان اثربخشی چنین حملهای نتیجهگیری قطعی کرد.
به نوشته نیویورکتایمز، چند عامل میتواند بر تصمیم ترامپ تاثیر بگذارد. انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در سوم نوامبر برگزار میشود و رئیسجمهوری پیشتر گفته بود که پیش از این انتخابات حملهای تازه آغاز نخواهد کرد.
از سوی دیگر، گسترش جنگ در ماههای گذشته پیامدهای اقتصادی و نظامی قابل توجهی به همراه داشته است؛ از افزایش قیمت انرژی و فشار تورمی گرفته تا مصرف ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا و بالا رفتن خطر حمله به نیروها و متحدان واشینگتن در منطقه.
بنابراین، حتی با وجود تدوین طرحهای نظامی، تصمیمگیری درباره اجرای آنها به محاسبات سیاسی، آمادگی نیروها، هزینههای اقتصادی و ارزیابی پیامدهای احتمالی وابسته خواهد بود.
در سوی دیگر، مقامهای ایرانی هشدار دادهاند که اگر حملات تازهای انجام شود، پاسخ تهران ممکن است از اهداف نظامی و کشتیهای تجاری فراتر برود و زیرساختهای حساس منطقه را نیز دربر بگیرد. در گزارش نیویورکتایمز، به اظهاراتی درباره احتمال هدف قرار گرفتن مراکز داده و کابلهای اینترنتی زیردریایی اشاره شده است.
این تهدیدها در صورت عملیشدن، میتواند پیامدهایی فراتر از میدان نبرد داشته باشد؛ از اختلال در ارتباطات و خدمات دیجیتال گرفته تا افزایش هزینه حملونقل، بیمه دریایی و تجارت منطقهای. با این حال، تا زمانی که اقدام مشخصی رخ نداده باشد، این موارد را باید در چارچوب هشدارهای مطرحشده از سوی مقامها ارزیابی کرد، نه رویدادهای قطعی.
همزمان با انتشار گزارشها درباره احتمال حمله دوباره به ایران، وزارت خارجه آمریکا دستور خروج کارکنان غیرضروری دولت و اعضای خانوادههای آنان را از نمایندگیهای این کشور در عربستان سعودی صادر کرد.
رویترز در ۲۱ اکتبر گزارش داد که این تصمیم پس از افزایش حملات منتسب به حوثیهای یمن علیه اهداف غیرنظامی و زیرساختهای حیاتی عربستان اتخاذ شده است. مقامهای سعودی اعلام کردند که سقوط بقایای یک پهپاد رهگیریشده در نزدیکی تاسیسات نفتی شیبه، به کشته شدن دو نفر و زخمی شدن دو نفر دیگر انجامیده است.
«تامی پیگوت» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «دستور اعلامشده مربوط به عربستان سعودی است» و آن را با افزایش تهدیدهای حوثیها مرتبط دانست. رویترز همچنین به نقل از چهار مقام آمریکایی گزارش داد که ممکن است خانوادههای کارکنان نمایندگیهای آمریکا در کشورهای دیگر خلیج فارس نیز خارج شوند؛ با این حال، وزارت خارجه آمریکا در توضیح عمومی خود این اقدام را به عربستان محدود کرد.
در نتیجه، نمیتوان تخلیه کارکنان دیپلماتیک را بهطور قطعی نشانهای از تصمیم برای حمله به ایران دانست. تهدیدهای حوثیها بهعنوان دلیل رسمی این اقدام اعلام شده، هرچند افزایش تنشهای منطقهای میتواند بر ارزیابی امنیتی واشینگتن تاثیر گذاشته باشد.
دونالد ترامپ در سخنرانی خود در کارولینای جنوبی بار دیگر گفت که جنگ با ایران بهزودی پایان خواهد یافت. او مدعی شد که آمریکا ایران را از نظر نظامی و مالی تضعیف کرده و هدف واشینگتن جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است.
ترامپ همچنین محاصره دریایی ایران را موفق توصیف کرد و افزایش قیمت سوخت را بهایی قابلقبول برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای دانست. این اظهارات، موضع دولت آمریکا را درباره اهداف جنگ بازتاب میدهد؛ اما بهتنهایی روشن نمیکند که آیا رئیسجمهوری مجوز حملهای تازه را صادر خواهد کرد یا مسیر مذاکره را ترجیح میدهد.
مجموع گزارشهای نیویورکتایمز، اکسیوس و رویترز از افزایش آمادگی نظامی، ادامه فشارهای دیپلماتیک و بالا رفتن نگرانیهای امنیتی در منطقه حکایت دارد. با این حال، میان تدوین طرحهای جنگی و تصمیم نهایی برای اجرای آنها تفاوت مهمی وجود دارد.
تا زمان انتشار این گزارش، تایید رسمی و مستقلی مبنی بر صدور دستور نهایی برای آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران منتشر نشده است. آینده بحران همچنان به تصمیمهای سیاسی، محاسبات نظامی و احتمال دستیابی به تفاهم دیپلماتیک بستگی دارد.




