آمریکا در آستانه مداخله، ناوگان جنگی به سوی ایران، اعتراضات خونین و ادامه سرکوبها
در حالی که ناوگان جنگی آمریکا به سوی ایران حرکت میکند و «گزینههای قاطع» برای مداخله بررسی میشود، اعتراضات خونین و سرکوب شدید معترضان در داخل کشور همچنان ادامه دارد.
در میانه اعتراضات گستردهای که سراسر ایران را فرا گرفته و به یکی از خونینترین سرکوبهای سالهای اخیر تبدیل شده است، ایالات متحده آمریکا ناوگان نظامی شامل ناو هواپیمابر و چندین کشتی جنگی را به سمت منطقه خاورمیانه و احتمالا خلیج فارس گسیل کرده است.
مقامات کاخ سفید گفتهاند که رئیسجمهور دونالد ترامپ از مشاورانش خواسته مجموعهای از گزینهها را برای «کمک به اعتراضات ایرانی» و تحت فشار قرار دادن حکومت تهران بررسی کنند، اما هنوز هیچ تصمیم قطعی اعلام نشده است.
بر اساس گزارشها، ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن به همراه چند ناوشکن و جنگندههایی که از منطقه آسیا ـ اقیانوسیه حرکت کردهاند، در حال انتقال به سمت غرب و منطقه خلیج فارس هستند. مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند که این تحرکات نظامی، برای «محافظت از منافع آمریکا و شریکان منطقهای» است و در صورت ازسرگیری اعدامها یا افزایش خشونت علیه معترضان، ممکن است به اقدامات تهاجمیتر منجر شود.
در داخل ایران، اعتراضات که از واکنش به فشارهای شدید اقتصادی آغاز شد، به خواستهای سیاسی گسترده تبدیل و با سرکوب خشن نیروهای امنیتی مواجه شدهاند. فعالان حقوق بشری و گروههای دیدهبان مستقل میگویند: «هزاران نفر از معترضان کشته شدهاند و قطع گسترده اینترنت، تلاشهای گستردهای برای سانسور و پنهانسازی ابعاد واقعی بحران در جریان است.» هرچند آمار دقیق همچنان محل مناقشه بوده و منابع رسمی و غیررسمی ارقام متفاوتی ارائه میدهند.
واشینگتن همزمان با این تحولات، گزینههای غیرنظامی از جمله تقویت دسترسی اینترنت، تحریمهای جدید اقتصادی، حملات سایبری به نهادهای حکومتی و افزایش فشار دیپلماتیک را نیز بررسی میکند؛ گزینههایی که تحلیلگران آمریکایی معتقدند ممکن است تاثیری محدود بر سرنوشت اعتراضات مردمی داشته باشند. آنها هشدار میدهند که گزینههای نظامی محدود علیه نیروهای امنیتی ایران، بهتنهایی نمیتواند به تغییر واقعی قدرت در ایران بینجامد، چون ساختار قدرت نظامی و امنیتی این کشور، عمیقا در ساختار سیاسی ـ اجتماعی تثبیت شده است.
از سوی دیگر، تحلیلگران تاکید دارند که حمایت خارجی چه نظامی و چه اقتصادی، در گذشته نتوانسته بهطور قطعی نتایج یک جنبش مردمی را تعیین کند و منجر به پیامدهای غیرقابل پیشبینی و در مواردی تشدید خشونت و بیثباتی بلندمدت شده است.
کشورهای منطقهای نیز نسبت به احتمال مداخله نظامی شدید واکنش نشان دادهاند؛ از جمله هشدارها درباره افزایش بیثباتی منطقهای و افزایش تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش تنشها در سطح خاورمیانه میباشد.
در مجموع، ایران در شرایطی بحرانی بهسر میبرد: اعتراضات داخلی با سرکوب خونین ادامه دارد، بحران انسانی عمیقتر میشود و در سطح بینالمللی، تهدیدها و آمادهباش نظامی افزایش یافتهاند. هنوز روشن نیست که آیا واشینگتن تصمیم به مداخله مستقیم خواهد گرفت یا خیر، اما پیامدهای هر گونه اقدام نظامی یا فشار خارجی میتواند تاثیری فراتر از مرزهای ایران داشته باشد.
