هشدار تند رضا پهلوی از قلب اروپا؛ «جمهوری اسلامی دوباره بستهبندیشده را نمیپذیریم»
رضا پهلوی در سخنرانی خود در سوئد، بر اینکه «جمهوری اسلامی دوباره بستهبندیشده را نمیپذیریم» و بر تغییر بنیادین رژیم، تاکید کرده و هشدار داد.
در ادامه تلاشهای دیپلماتیک و رسانهای چهرههای اپوزیسیون ایران، رضا پهلوی روز دوشنبه ۱۳ اپریل برابر با ۲۴ فروردین، در پارلمان سوئد حاضر شد و در سخنرانیای صریح، مواضع خود را درباره آینده سیاسی ایران، نقش جامعه جهانی و ماهیت اعتراضات داخلی تشریح کرد؛ سخنرانیای که با ادبیاتی تند، بهویژه نسبت به هرگونه «اصلاح درونساختاری» جمهوری اسلامی، واکنشبرانگیز شده است.
این حضور به دعوت برخی احزاب سوئدی صورت گرفت و از سوی ناظران، نشانهای از افزایش توجه بخشی از جریانهای سیاسی اروپا به اپوزیسیون خارج از کشور ارزیابی شده است.
محور اصلی سخنان او، رد هرگونه راهحل مبتنی بر اصلاح جمهوری اسلامی بود. او با صراحت اعلام کرد: «مردم ایران نسخه دوباره بستهبندی شده جمهوری اسلامی را نمیپذیرند.»
این جمله، بهعنوان یکی از کلیدیترین بخشهای سخنرانی، مستقیما خطاب به سیاستمداران غربی تعبیر شده که همچنان به دنبال گزینههایی برای تعامل یا تغییر تدریجی در ساختار قدرت ایران هستند.
پهلوی در بخش دیگری از سخنان خود، تلاش کرد ماهیت اعتراضات اخیر در ایران را بازتعریف کند و آن را فراتر از اختلافات سیاسی درون حاکمیت بداند: «آنچه در ایران در حال رخ دادن است، رقابت میان فراکسیونهای درون نظام نیست، بلکه فراتر از آن و یک بیداری است.»
او با این تعبیر، اعتراضات را نه یک حرکت مقطعی یا جناحی، بلکه نشانهای از یک تغییر عمیق اجتماعی معرفی کرد.
بر اساس گزارشها، یکی دیگر از محورهای مهم این سخنرانی، انتقاد از رویکرد کشورهای اروپایی در قبال جمهوری اسلامی بود. او بهطور ضمنی سیاستهای مبتنی بر تعامل و دیپلماسی را زیر سوال برد و آن را نوعی «مماشات» توصیف کرد؛ رویکردی که به باور او، به تداوم وضعیت موجود کمک کرده است.
این موضعگیری، در شرایطی مطرح میشود که همزمان، بحثهای جدی در اروپا درباره نحوه مواجهه با تحولات ایران جریان دارد.
رضا پهلوی که سالهاست بهعنوان یکی از چهرههای شناختهشده اپوزیسیون فعالیت میکند، در ماههای اخیر بارها بر آمادگی خود برای ایفای نقش در دوران گذار تاکید کرده است.
او پیشتر نیز از ضرورت ایجاد یک نظام سکولار دموکراتیک سخن گفته و خواستار برگزاری رفراندوم برای تعیین شکل حکومت آینده ایران شده است.
سخنرانی او در پارلمان سوئد، از چند جهت قابل توجه است: از یک سو نشاندهنده تلاش برای جلب حمایت بینالمللی و ایجاد ارتباط با نهادهای سیاسی اروپاست و از سوی دیگر، بیانگر رقابت میان جریانهای مختلف اپوزیسیون برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی و سیاست خارجی کشورهای غربی است.
در عین حال، مواضع صریح و بعضا تند مطرحشده در این سخنرانی، میتواند بر شدت اختلاف دیدگاهها درباره آینده سیاسی ایران، چه در داخل و چه در میان مخالفان خارج از کشور، بیفزاید.
سخنرانی رضا پهلوی در سوئد را میتوان بخشی از یک تلاش گستردهتر برای تعریف روایت آینده ایران دانست؛ روایتی که بر تغییر کامل ساختار سیاسی تاکید دارد و هرگونه راهحل میانه را رد میکند.
با این حال، همچنان این پرسش باقی است که این دیدگاه تا چه اندازه میتواند در میان طیفهای مختلف جامعه ایران و همچنین در معادلات بینالمللی، به اجماع و اثرگذاری عملی برسد.
