Neergeschoten Oekraïens vliegtuig; klacht tegen Khamenei en Revolutionaire Garde

Families van enkele slachtoffers van het Oekraïense vliegtuig dat werd neergeschoten door een raketinslag nabij Teheran hebben een klacht ingediend tegen Khamenei en de Revolutionaire Garde. Een juridisch kantoor in Washington volgt deze klacht namens nabestaanden met Amerikaanse nationaliteit.

Een juridisch kantoor gevestigd in Washington heeft via een verklaring bekend gemaakt dat het namens een aantal nabestaanden van passagiers van vlucht 752 van Ukraine International Airlines die Amerikaanse nationaliteit hadden, een klacht tegen de regering van de Islamitische Republiek onder leiding van Ali Khamenei en de Revolutionaire Garde onder commando van Hossein Salami heeft ingediend.

Volgens deze verklaring die vrijdag 16 oktober is uitgegeven, is de klacht van de nabestaanden van de slachtoffers ingediend bij het federale gerechtshof in Washington DC, en hopen eisers dat “deze zaak een significant stap vormt in het zoeken naar gerechtigheid en verantwoording van de daders en opdrachtgevers van deze misdaad”.

Het Oekraïense passagiersvliegtuig stortte in de vroege ochtend van 8 januari 2020 kort na het opstijgen van de luchthaven van Teheran neer nadat het twee maal was geraakt door raketten van het luchtverdedigingssysteem van de Revolutionaire Garde. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven.

Passagiersvliegtuig als schild?

De neersturting van het Oekraïense vliegtuig vond enkele uren plaats nadat troepen van de Revolutionaire Garde ter vergelding voor de dood van Qasem Soleimani, commandant van de Quds Force van de Revolutionaire Garde, die was gedood bij een droneaanval van Amerikaanse troepen, verscheidene raketten afvuurden op twee bases van Amerikaanse troepen en hun bondgenoten in Irak.

Amir Ali Hajizadeh, commandant van de Luchtmacht van de Revolutionaire Garde, nam drie dagen later in een televisieuitzending de verantwoordelijkheid voor deze catastrofale fout op zich en zei dat de bediende van het luchtverdedigingssysteem van de Revolutionaire Garde het Oekraïense passagiersvliegtuig “abusievelijk voor een kruisraket had aangezien” en erop had geschoten.

Een van de belangrijkste beschuldigingen tegen Iran is het toestaan van vluchten van passagiersvliegtuigen, ondanks het oproepen van paraatheid vanwege zorgen over een vergeldings­aanval van de Verenigde Staten. De Islamitische Republiek wordt beschuldigd van misbruik van passagiersvliegtuigen als menselijk schild om mogelijke Amerikaanse aanvallen te voorkomen.

Het juridisch kantoor Harrisch in Washington stelde in zijn verklaring dat nabestaanden van verscheidene slachtoffers hebben geklaagd vanwege “het niet beschermen van de veiligheid van passagiers in oorlogscondities, evenals het verbergen van cruciale bewijzen, vernietiging van wrakstukken op de plaats van de ramp, en ter opheldering van de verborgen aspecten van deze ramp”.

In deze verklaring staat: “Helaas hebben de families van de slachtoffers niet alleen het minste vertrouwen in een correct onderzoek naar deze ramp door de veroorzakers, maar hebben zij ook geen enkel vertrouwen in de rechterlijke macht van Iran voor de handhaving van gerechtigheid.”

Deze klacht is een van de internationale inspanningen van nabestaanden van slachtoffers van de neersturting van het Oekraïense vliegtuig, die tot nu toe in de rechtbanken van buitenlandse landen wordt vervolgd.

Schadevergoedingseis van 1,1 miljard dollar voor Canadese rechtbank

Vorige maand november, precies een maand na dit incident, diende een juridisch team in Canada namens verscheidene nabestaanden van slachtoffers van deze ramp een klacht in bij de rechtbank en eiste 1,5 miljard Canadese dollar (ongeveer 1,1 miljard Amerikaanse dollar) schadevergoeding.

Dit team wordt geleid door Mark Arnold, een beroemde Canadese advocaat die eerder reeds een veroordeling van de Islamitische Republiek en bevriezing van twee aan de republiek toebehorende gebouwen van de rechtbank heeft weten te verkrijgen.

De regering van Canada informeerde vorige maand officieel de Iraanse autoriteiten dat tot op heden twee collectieve klachten tegen de Islamitische Republiek en enkele hoge functionarissen daarvan in de rechtbanken van dit land aanhangig zijn in verband met de neersturting van het Oekraïense vliegtuig.

Het Onderzoeks- en Ongelukkenbureau van de Luchtvaartorganisatie van de Islamitische Republiek stelde in een rapport dat op 30 januari werd gepubliceerd dat van de inzittenden van het neergestorte Oekraïense vliegtuig 146 personen een Iraans paspoort en vijf personen een Canadees paspoort hadden, en dat de meeste andere slachtoffers Oekraïense burgers waren.

Dit terwijl 52 passagiers van dit vliegtuig Iraans-Canadese doelburgers waren en enkele Iraanse afstammelingen en burgers van landen als Groot-Brittannië en Zweden.

Iran richt zich op onderhandelingen met Oekraïne

Ogenschijnlijk probeert de Islamitische Republiek, die dubbele nationaliteit niet erkent, onderhandelingen over schadevergoeding voort te zetten met nadruk op gesprekken met Oekraïense autoriteiten.

Het Iraanse persagentschap ISNA rapporteerde gisteren (zaterdag 26 oktober) dat de eerste ronde van onderhandelingen tussen Iraanse en Oekraïense delegaties op 31 augustus en 1 september plaatsvond onder voorzitterschap van Mohsen Baharwand, plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken voor Juridische en Internationale Aangelegenheden, en zijn Oekraïense tegenhanger, en dat de tweede ronde van 18 tot 20 oktober in Teheran plaatsvindt.

Baharwand zegt dat in deze ronde drie technische sessies plaatsvinden, waarvan er één “over juridische kwesties met betrekking tot de hoogte van de schadevergoeding voor personen en vliegtuigen” gaat. Intussen hebben ook onderhandelingen plaatsgevonden tussen Iraanse en Oekraïense functionarissen in Oekraïne.

Volgens ISNA zei Monoucher Moradi, Iraans ambassadeur in Kiev, na deze onderhandelingen tegen het officiële Oekraïense persagentschap: “Schadevergoeding, net als andere aspecten van het incident, heeft een juridisch en internationaal kader. In onderhandelingen en interviews die later hebben plaatsgevonden, hebben wij verklaard dat wij bereid zijn schadevergoeding te betalen in overeenstemming met internationale regels en Irans verplichtingen onder verdragen waarvan wij lid zijn. Dit betekent dat wij geen enkele formule voor schadevergoeding zullen aanvaarden en dit is een belangrijk punt.”

Op deze manier probeert de Islamitische Republiek ogenschijnlijk de mogelijke uitspraken van rechtbanken in Canada en Amerika vooraf ongeldig te maken, maar de ervaring van voorbije jaren toont aan dat deze pogingen meestal mislukken. Intussen hebben veel nabestaanden van slachtoffers van het neergestorte Oekraïense vliegtuig herhaaldelijk benadrukt dat gerechtigheid en aansprakelijkheid van de verantwoordelijken voor hen belangrijker is dan schadevergoeding.

Bron: DW