اعدام مخفیانه دو متهم به «جاسوسی برای اسرائیل»
در ادامه موج اعدامهای سیاسی در ایران، جمهوری اسلامی دو شهروند به نامهای «امید بهزاد» و «پوریا صفوت» را که به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» بازداشت شده بودند، مخفیانه اعدام کرد. ابهام در روند دادرسی، عدم دسترسی به وکیل و انتشار اعترافات اجباری، بار دیگر نگرانیها درباره استفاده حکومت از اعدام برای سرکوب را افزایش داده است.
جمهوری اسلامی ایران در ادامه روند اجرای احکام اعدام علیه متهمان پروندههای امنیتی، بامداد روز جاری دوشنبه ۳ آگوست برابر با 12 مرداد، حکم اعدام دو شهروند به نامهای امید بهزاد و پوریا صفوت را به صورت مخفیانه اجرا کرد؛ اقدامی که با انتقاد گسترده فعالان حقوق بشر به دلیل نبود شفافیت در روند بازداشت، محاکمه و اجرای حکم روبهرو شده است.
خبر اعدام این دو نفر نخست از سوی خبرگزاری رسمی قوه قضائیه (میزان) منتشر شد، اما این رسانه محل اجرای حکم، محل نگهداری آنان و جزئیات روند قضایی پرونده را اعلام نکرد. بر اساس گزارشهای منتشر شده، تا پیش از اعلام خبر اعدام نیز هیچ اطلاعرسانی رسمی درباره بازداشت، صدور حکم یا برگزاری دادگاه این دو شهروند منتشر نشده بود.
رسانههای حکومتی مدعی شدهاند که امید بهزاد و پوریا صفوت در جریان جنگ اخیر، اطلاعات و تصاویر مراکز نظامی و امنیتی ایران را برای سازمان اطلاعات اسرائیل (موساد) و شبکه تلویزیونی «ایران اینترنشنال» ارسال کردهاند. همچنین ادعا شده است که یکی از آنان مختصات این مراکز را از طریق نرمافزارهای مکانیاب منتقل میکرده است. با این حال، هیچ سند یا مدرک مستقلی برای اثبات این ادعاها منتشر نشده و جزئیات پرونده نیز در اختیار وکلای مستقل یا رسانهها قرار نگرفته است.
فعالان حقوق بشر این روایت رسمی را با تردید جدی ارزیابی میکنند؛ زیرا در بخش قابل توجهی از دوره جنگ، اینترنت در ایران با محدودیتها و قطعی گسترده روبهرو بود و مقامهای قضایی نیز هیچ مدرکی برای اثبات اتهامهای مطرحشده ارائه نکردهاند.
بر اساس ویدئوی منتشرشده از سوی خبرگزاری میزان که شامل اعترافات اجباری این دو زندانی است، احتمال این میرود که امید بهزاد و پوریا صفوت از شهروندان کُرد باشند که در جریان بازداشتهای گسترده پس از جنگ دستگیر شدهاند.
به گزارش ههنگاو نیز، این دو زندانی از زمان بازداشت تا اجرای حکم، در مکانی نامعلوم نگهداری شدند و از حق دسترسی به وکیل منتخب، ملاقات با خانواده و برگزاری دادگاه علنی و عادلانه محروم بودند. همچنین گفته میشود اعترافات تلویزیونی آنان پس از اعمال فشار و شکنجه در دوران بازداشت اخذ شده است.
این پرونده در حالی منتشر میشود که نهادهای حقوق بشری طی ماههای اخیر بارها نسبت به افزایش اعدامها در ایران، بهویژه در پروندههای امنیتی و سیاسی، هشدار دادهاند. گزارشهای بینالمللی نشان میدهد جمهوری اسلامی پس از اعتراضات سراسری و همچنین در فضای ناشی از جنگ، روند اجرای احکام اعدام را سرعت بخشیده و مقامهای قضایی نیز اعلام کردهاند که در برخورد با متهمان پروندههای امنیتی «هیچگونه ارفاقی» در کار نخواهد بود.
سازمانهای حقوق بشری و از جمله عفو بینالملل در گزارشهای خود بارها اعلام کردهاند که در بسیاری از پروندههای امنیتی ایران، متهمان پس از شکنجه، بدرفتاری و اعترافات اجباری در دادگاههایی که معیارهای دادرسی عادلانه را رعایت نمیکنند، به اعدام محکوم شدهاند. این نهادها تاکید کردهاند که استفاده از چنین اعترافاتی، همراه با محرومیت از وکیل مستقل، ناقض تعهدات بینالمللی جمهوری اسلامی ذیل میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است.
اعدام امید بهزاد و پوریا صفوت در شرایطی صورت گرفته که بسیاری از ناظران حقوق بشر، استفاده از مجازات اعدام در پروندههای مرتبط با جاسوسی یا اعتراضات را بخشی از سیاست ایجاد هراس در جامعه میدانند؛ سیاستی که به گفته آنان، با محرمانه نگه داشتن روند قضایی و اجرای مخفیانه احکام، امکان نظارت مستقل بر عملکرد دستگاه قضایی را نیز از بین میبرد.
