بریتانیا ثبت‌نام سازمان‌های حامی پناهندگان را آغاز کرد؛ فرصتی تازه برای کلیساها و جوامع مسیحی
دولت بریتانیا از ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ ثبت‌نام خیریه‌ها و سازمان‌های غیرانتفاعی را برای تبدیل‌شدن به «سازمان حامی اصلی» (Lead Sponsor) در چارچوب مسیرهای جدید اسکان پناهندگان آغاز کرد؛ طرحی که به کلیساها، گروه‌های اجتماعی و دانشگاه‌ها امکان می‌دهد در حمایت و اسکان پناهندگان و معرفی افراد مشخص مشارکت کنند.
وزارت کشور بریتانیا (Home Office) روز پنجشنبه ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است که درخواست سازمان‌های خیریه برای تبدیل‌شدن به «سازمان حامی اصلی» در چارچوب مسیرهای جدید حمایت از پناهندگان آغاز شده است.
بر اساس اطلاعیه رسمی دولت، این طرح بخشی از مسیرهای جدید و امن ورود پناهندگان به بریتانیاست و با هدف فراهم‌کردن امکان مشارکت مستقیم جوامع محلی، سازمان‌های مدنی، کلیساها، دانشگاه‌ها و در مرحله بعد کارفرمایان، در حمایت از پناهندگان طراحی شده است.
دولت بریتانیا در این خبر رسمی در روز 29 اکتبر اعلام کرد: «درخواست‌ها از امروز ۲۹ اکتبر، برای تبدیل‌شدن خیریه‌ها به سازمان‌های حامی اصلی آغاز می‌شود.»
در ساختار جدید، سازمان‌های حامی اصلی که از سوی وزارت کشور تایید می‌شوند، با گروه‌های اجتماعی، کلیساها و دانشگاه‌ها همکاری خواهند کرد تا فرایند حمایت از پناهندگان را سازمان‌دهی و مدیریت کنند.
این سازمان‌ها مسئولیت‌هایی از جمله پشتیبانی از گروه‌های محلی، بررسی شرایط طرح‌های حمایتی، ارائه درخواست‌های مربوط به ویزا به وزارت کشور و نظارت بر اجرای تعهدات حمایتی را بر عهده خواهند داشت.
در مسیر «حمایت اجتماعی نام‌محور» (Named Community Sponsorship)، گروه‌های محلی می‌توانند پناهنده‌ای را که قصد حمایت از او دارند، خودشان شناسایی و معرفی کنند؛ البته این موضوع به معنای پذیرش خودکار فرد معرفی‌شده نیست و پرونده او باید شرایط قانونی، امنیتی و حمایتی تعیین‌شده را احراز کند.
این امکان می‌تواند برای کلیساهایی که با پناهندگان آسیب‌پذیر ارتباط دارند یا قصد حمایت از خانواده‌ای مشخص را دارند، اهمیت داشته باشد.
بر اساس راهنمای منتشرشده از سوی وزارت کشور بریتانیا، سازمان متقاضی برای تبدیل‌شدن به Lead Sponsor باید خیریه ثبت‌شده در بریتانیا یا شرکت منافع اجتماعی (Community Interest Company – CIC) باشد و دست‌کم یک سال از ثبت قانونی آن گذشته باشد.
همچنین سازمان باید توانایی اجرایی، منابع مالی، شبکه همکاری و سیاست‌ها و سازوکارهای حفاظتی لازم را داشته باشد و بتواند از چند گروه حامی پشتیبانی کند. از دیگر شرایط اعلام‌شده، این است که بیش از ۵۰ درصد اعضای هیئت‌مدیره سازمان باید شهروند بریتانیا یا ایرلند باشند.
بنابراین، هر کلیسا یا گروه مسیحی لزوما نمی‌تواند مستقیما به‌عنوان Lead Sponsor درخواست بدهد. کلیساهایی که شرایط لازم را ندارند، می‌توانند از طریق همکاری با یک سازمان حامی اصلی مورد تایید در این طرح مشارکت کنند.
وزارت کشور بریتانیا هم‌زمان با اعلام آغاز ثبت‌نام، راهنمای شرایط و فرم آنلاین درخواست را نیز منتشر کرده است.
سازمان‌های واجد شرایط می‌توانند از طریق صفحه رسمی دولت، شرایط را مطالعه و درخواست خود را ثبت کنند.
لینک فرم رسمی درخواست:
Apply to be a Lead Sponsor for Refugees
لینک راهنمای رسمی شرایط و مدارک:
Lead Sponsor Application Guidance – GOV.UK
نکته مهم این است که فرم فعلی برای سازمان‌هایی است که می‌خواهند به‌عنوان Lead Sponsor تایید شوند؛ این فرم، درخواست مستقیم یک کلیسا برای انتقال یک پناهنده مشخص به بریتانیا نیست.
یکی از مهم‌ترین نکات این اطلاعیه برای پناهندگان ایرانی، به‌ویژه مسیحیان پناهجوی ساکن ترکیه، محدوده جغرافیایی اجرای اولیه طرح است.
طبق راهنمای رسمی وزارت کشور بریتانیا، این مسیرها در مرحله نخست در هفت کشور بنگلادش، هند، پاکستان، مالزی، مصر، اوگاندا و کنیا انجام خواهند شد.
بر اساس معیارهای منتشرشده، متقاضی باید خارج از کشور تابعیت خود باشد، پیش از اول اکتبر ۲۰۲۶ در یکی از کشورهای مشمول طرح حضور داشته و نزد مراجع ذی‌صلاح یا UNHCR ثبت شده باشد. همچنین صرف حضور و ثبت‌نام در یکی از این کشورها برای واجد شرایط شدن کافی نیست؛ فرد باید معیارهای مربوط به پناهندگی و حمایت، الزامات اختصاصی مسیر و بررسی‌های هویتی و امنیتی را نیز احراز کند.
بنابراین در حال حاضر نمی‌توان گفت پناهندگان، صرفا به دلیل داشتن پرونده پناهندگی یا خطر اخراج، واجد شرایط این مسیر جدید هستند.
برای مسیحیان ایرانی و دیگر پناهندگانی که به دلیل باورهای دینی یا شرایط دیگر با خطر جدی روبه‌رو هستند، امکان معرفی و حمایت نام‌محور از سوی یک گروه اجتماعی یا کلیسا می‌تواند در آینده اهمیت داشته باشد.
با این حال، باید میان دو موضوع تفاوت گذاشت: نخست، حمایت و پیگیری فوری حقوقی برای فردی که در خطر بازداشت یا اخراج روبه‌روست؛ دوم، بررسی امکان استفاده از یک مسیر قانونی اسکان مجدد در بریتانیا.
دولت بریتانیا اعلام کرده است که نخستین ورودها از طریق مسیرهای جدید حمایت اجتماعی و تحصیل پناهندگان برای پاییز ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است. این مسیرها محدود و تحت کنترل خواهند بود و تعداد پذیرش‌ها در ابتدا در حد چند صد نفر پیش‌بینی شده است. دولت گفته است ظرفیت پذیرش می‌تواند در ادامه افزایش یابد.
مسیر جداگانه حمایت از پناهندگان از طریق اشتغال نیز قرار است در بهار ۲۰۲۷ برای درخواست سازمان‌های مربوطه باز شود.
آغاز ثبت‌نام سازمان‌های حامی اصلی، گام تازه‌ای در مشارکت سازمان‌های مدنی و جوامع محلی در اسکان پناهندگان در بریتانیاست. کلیساها و سازمان‌های مسیحی که تجربه حمایت از پناهندگان، اسکان خانواده‌های آسیب‌پذیر و خدمات اجتماعی دارند، می‌توانند از هم‌اکنون شرایط را بررسی کنند و امکان همکاری با سازمان‌های حامی اصلی را بسنجند.
