Onzeker lot van “Dunya Hosseini”, de stem van criticus die niet zwijgt onder zware straffen

De juridische druk op “Dunya Hosseini” en het stijgende aantal veiligheidsvonnissen in Iran wijzen op onderdrukking van critici en tegenstanders door de regering van de Islamitische Republiek.

Dunya Hosseini, een in Teheran wonende burger en maatschappelijk activist die ook onder het pseudoniem “Dunya Azad” bekend is, wordt opnieuw blootgesteld aan uitvoering van zware veiligheidsvonnissen. Op 9 december (Azar) ontving zij een oproep om zich bij de executieasectie van het openbare parket en de revolutionaire rechtbank van Teheran te melden, en op 10 december ontving zij een sms-bericht met een reisverbod. Dit wijst erop dat de gerechtelijke autoriteiten van plan zijn een nieuwe fase van vervolging tegen haar in te stellen.

Hosseini was eerder in twee aparte zaken door afdeling 26 van de revolutionaire rechtbank van Teheran onder voorzitterschap van rechter “Iman Afshary” veroordeeld tot acht jaar en zes maanden gevangenisstraf en een geldboete. Hoewel vijf jaar van deze straf werden opgeschort, blijft het punitieve gedeelte van kracht.

In november van het huidige jaar (1404) bevestigde afdeling 36 van het Hooggerechtshof van Teheran onder voorzitterschap van “rechter Khojasteh” haar eerdere vonnis en bracht een nieuw arrest dat Dunya Hosseini tot drie jaar en zes maanden gevangenisstraf veroordeelt wegens de beschuldiging van “propaganda tegen het systeem gericht op versterking van het Israëlische regime”. Dit is een beschuldiging die al jaren als een van de meest gebruikte veiligheidslabels tegen maatschappelijke activisten, journalisten en kritische burgers wordt gebruikt.

Dunya Hosseini werd op 26 Khordad (juni) gearresteerd door veiligheidskrachten en overgebracht naar de Qarchak-gevangenis in Varamin; een gevangenis die vanwege slechte omstandigheden (vooral voor vrouwelijke politieke gevangenen) herhaaldelijk door mensenrechtenorganisaties is bekritiseerd.
Zij werd uiteindelijk op 12 Mordad (augustus) tegen betaling van een zeer hoge borgsom van drie miljard toman voorwaardelijk vrijgelaten. Dit bedrag dient, zoals in veel soortgelijke zaken, minder als juridische functie en meer als instrument voor dubbele druk op haar familie en naasten.

De juridische zaak van Hosseini beperkt zich niet tot dit jaar. Zij werd in 2023 ook in een aparte zaak veroordeeld tot vijf jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en een geldboete. Deze serie vonnissen toont aan dat zij tot de burgers behoort die in een cyclus van veiligheidsvervolging terecht zijn gekomen en praktisch elk jaar met een nieuwe zaak wordt geconfronteerd.

Dunya Hosseini, onder het pseudoniem “Dunya Azad” bekend, werd geboren op 17 februari 1989, is dochter van Ghlamhossein en woont in Teheran. Haar mediaactiviteiten, maatschappelijk werk en aanwezigheid op sociale media hebben ervoor gezorgd dat zij in de afgelopen jaren uitgegroeid is tot een van de personen wier uitspraken en geschriften met bijzondere aandacht door veiligheidsinstellingen worden gevolgd.

Zonder steun van enige buitenlandse bron en gezien de trend van de afgelopen jaren, kan worden gesteld dat de toename van veiligheidsvonnissen, de uitbreiding van beschuldigingen zoals “propaganda tegen het systeem”, “verstoring van de rust” en druk op maatschappelijke activisten onderdeel vormen van Irans gerechtelijk beleid in het omgaan met maatschappelijke protesten en het medialandschap.

In veel van deze zaken zijn de beschuldigingen zeer algemeen en onderhevig aan interpretatie. Rechtbanken houden zittingen achter gesloten deuren, vonnissen worden uitgesproken door bekende rechters die actief zijn in politieke zaken, en astronomische borgsommen worden als instrument voor controle en beperking van burgers gebruikt.

De zaak van Dunya Hosseini volgt hetzelfde patroon; een patroon dat mensenrechtenorganisaties beschouwen als een duidelijke schending van het recht op vrije meningsuiting en vreedzame verzet. Volgens veel christelijke waarnemers en verdedigers van burgerrechten is de druk op personen als Dunya Hosseini onderdeel van een breder crisis waarmee de Iraanse samenleving wordt geconfronteerd: “onderdrukking van protest, beperking van onafhankelijke stemmen en veiligheidsbenadering van enige kritiek.”

Deze rapporten zijn van bijzonder belang voor het publiek van christelijke media, omdat de boodschappen van pausen, bisschoppen en kerkleiders over menselijke waardigheid, gewetensvrijheid en gerechtigheid precies in tegenspraak zijn met zaken als deze.

Met de recente oproep van Hosseini is de kans op uitvoering van het punitieve gedeelte van haar vonnis groter dan ooit. Het is nog onduidelijk of de rechtbank van plan is al haar vonnissen ten uitvoer te leggen of slechts een deel daarvan; maar wat duidelijk is, is dat Dunya Hosseini zich op een nieuw moeilijk pad bevindt, een pad dat veel Iraanse civiele activisten voor haar hebben afgelegd.