Vijf jaar oorlog in Jemen; verwoest land, ontheemde en zieke burgers

Een oorlog die volgens Saoedi-Arabië in minder dan enkele weken zou eindigen, duurt nu vijf jaar en het einde ervan is nog steeds onzeker. De oorlog in Jemen heeft miljoenen mensen op de vlucht doen slaan en veel burgers getroffen door ziekte, honger en daklozheid.

Miljoenen Jemenitische burgers zijn hun huizen verloren en worstelen met voedseltekorten en medicijngebrek; cholera teistert het land en terwijl de Verenigde Naties dit land aanmerkt als getroffen door de ergste humanitaire crisis ter wereld, blijft het perspectief op een einde van de oorlog onduidelijk.

In maart 2015, toen strijdkrachten van de door Saoedi-Arabië geleide coalitie voor het eerst de posities van de sjiitische Houthi-opstandelingen in Jemen bombardeerden, verwachtten ambtenaren in Riyad dat de oorlog in dit buurland niet meer dan een paar weken zou duren.

Het Duitse persbureau bracht op 24 maart verslag uit over de situatie in Jemen en schreef dat Saoedi-Arabië vijf jaar geleden in een oorlog was betrokken waarvan geen uitweg in zicht is.

De sjiitische Houthi’s maakten gebruik van de chaos die ontstond tijdens de zogenaamde “Arabische Lente” die grote delen van de regio had getroffen, en veroverde uitgebreide gebieden in Jemen, inclusief de hoofdstad Sana’a. Saoedi-Arabië stelt dat het belangrijkste doel van zijn militaire operaties het heroveren van deze veroverde gebieden is.

De door Saoedi-Arabië geleide coalitiekrachten hoopten de Houthi-paramilitairen, die door de Islamitische Republiek worden getraind en uitgerust, met snelle land- en luchtvallen terug te drijven.

Vijf jaar na het begin van aanvallen op de door de Islamitische Republiek gesteunde opstandelingen is Jemen in puin veranderd en 80 procent van de bevolking van 30 miljoen kan zonder buitenlandse humanitaire hulp niet overleven.

Terwijl overheidsinstellingen onder de gevolgen van interne slijtageoorlog verder uiteenvallen, zijn de diensten aan burgers bijna volledig uitgevallen en is de Jemenitische economie, die vóór de oorlog al tot de armste landen ter wereld behoorde, volledig ingestort.

Volgens schattingen van de Verenigde Naties zijn tot het einde van 2019 ongeveer 233.000 mensen in Jemen omgekomen als gevolg van militaire gevechten of door armoede en voedseltekorten en medicijngebrek veroorzaakt door de oorlog. De toegang tot drinkwater is ernstig beperkt en duizenden mensen zijn met cholera besmet.

Volgens het Duitse persbureau lijkt de wereldgemeenschap geleidelijk aan gewend te zijn geraakt aan de kritieke situatie in Jemen; blijkbaar hebben de gewelddadige conflicten in Noord-Syrië, voortdurende gevechten in Libië, de moeilijke omstandigheden van vluchtelingen aan de deuren van Europa en uiteindelijk de coronaviruspandemie de aandacht van de wereld afgeleid van de burgeroorlog in Jemen.

Vier miljoen Jemenieten ontheemd

Intussen bereiden de door de Islamitische Republiek gesteunde opstandelingen en de strijdkrachten van de Jemenitische regering in het noorden van het land en in een regio met ongeveer 800.000 inwoners zich voor op een nieuw confrontatie, en dit conflict zou duizenden anderen kunnen dwingen hun huizen te verlaten. De Verenigde Naties schatten het aantal ontheemde Jemenieten op vier miljoen.

In dergelijke omstandigheden kan de verspreiding van het coronavirus in Jemen zeer catastrofaal zijn, want slechts de helft van de ziekenhuizen in dit land kan nog patiënten opnemen en hun mogelijkheden om patiënten met ernstige ademhalingsproblemen te behandelen zijn zeer beperkt.

Desondanks zijn er, hoewel gevallen van COVID-19 in meer dan 190 landen ter wereld zijn vastgesteld, nog geen officiële meldingen gepubliceerd over de komst van het coronavirus naar Jemen.

Een bewoner van Sana’a zei tegen het Franse persbureau dat belegering op zijn minst wat voordelen heeft en het coronavirus buiten zou kunnen houden. De toegangswegen naar de noordelijke regio’s van Jemen, die sinds het begin van de conflicten onder controle van de Houthi-paramilitairen staan, zijn sinds die tijd door de Saoedische militairen en hun bondgenoten gesloten.

De nachtmerrie van een coronavirusuitbraak in Jemen

Desondanks lijkt de komst van het coronavirus naar Jemen vrijwel zeker, zij het dat het moment ervan onduidelijk is. Lisa Grande, coördinator van de noodhulp van de Verenigde Naties, spreekt over een “mogelijke nachtmerrie” van een coronavirusuitbraak in Jemen.

Met verwijzing naar jaren van burgeroorlog, ontheemding, voedseltekort en verspreiding van cholera zegt zij dat de burgers en het gezondheidssysteem van Jemen ernstig zijn verzwakt en het weerstandsvermogen ervan tegen crises als een coronaviruspandemie is tot het laagst mogelijke niveau gedaald.

De coördinator van de noodhulp van de Verenigde Naties zei tegen het Franse persbureau dat het volk van Jemen vanwege waterschaarste niet eens over de meest elementaire voorzorgsmaatregelen tegen een coronaviruspandemie beschikt, namelijk het wassen van handen.

Naar schatting hebben ongeveer 24 miljoen mensen in Jemen behoefte aan humanitaire hulp en het schijnt dat in gebieden onder controle van de Jemenitische opstandelingen het aantal ziekenhuisbedden geschikt voor opname van coronapatiënten niet meer dan enkele tientallen bedraagt.

Op basis hiervan wordt voorspeld dat als het coronavirus uitbreekt in Jemen, het aantal slachtoffers ten opzichte van besmette gevallen enkele keren hoger zal zijn dan het wereldgemiddelde, en dit kan leiden tot een volledige humanitaire ramp in dit crisiserland, dat al vijf jaar het toneel is van een bloedige stellageroorlog tussen Teheran en Riyad.

Bron: DW