Weerklank van paus Leo XIV’s reis naar Turkije en zijn bezoek aan de Blauwe Moskee met boodschap van samenleven
Tijdens de reis van paus Leo XIV naar Turkije bracht de leider van de katholieken een nieuwe boodschap van samenleven en wederzijds respect tussen religies over door aanwezig te zijn in de Blauwe Moskee.
Paus Leo XIV, de nieuw benoemde leider van de katholieke kerk, vertrok op zijn eerste buitenlandse reis naar Turkije en bracht vandaag, zaterdag 29 november overeenkomstig 8 december, op een van de belangrijkste hoogtepunten van zijn reis, een bezoek aan de moskee van Sultanahmad in Istanboel, bekend als de “Blauwe Moskee”. Dit wordt beschouwd als zijn eerste aanwezigheid op een islamitische plaats van aanbidding sinds zijn benoeming tot leider van de 1,4 miljard katholieken in de wereld; een aanwezigheid die veel waarnemers zien als een teken van voortzetting van de weg van dialoog en wederzijds respect tussen religies.
Paus Leo XIV, die na de dood van paus Franciscus op de pauselijke zetel plaatsnam, volgt het pad van zijn voorganger in steun van de dialoog tussen islam en christendom. Ook paus Benedictus XVI bezocht in 2006 en paus Franciscus in 2014 de Blauwe Moskee. In tegenstelling tot die twee besloot hij echter de Hagia Sophia niet te bezoeken; een symbolisch bouwwerk waarvan de bewogen geschiedenis altijd in het centrum van wereldwijde aandacht heeft gestaan.
De “Hagia Sophia”, meesterwerk van Byzantijnse architectuur uit de zesde eeuw, werd na de verovering van Constantinopel in 1453 omgebouwd tot moskee en onder initiatief van Atatürk werd het gebruik ervan in 1935 veranderd naar museum in de tijd van de jonge Turkse republiek. De inschrijving van dit bouwwerk op de UNESCO-werelderfgoedlijst bevestigde ook het wereldwijd belang ervan. Het terugbrengen van het gebruik naar moskee in 2020 door de regering van Erdoğan riep echter uitgebreide kritiek op, en zelfs paus Franciscus had met verdriet over dit besluit gesproken.
De Blauwe Moskee, die wereldwijd beroemd is vanwege zijn blauwe Iznikse tegels, is een van de meest opvallende monumenten van Istanboel en vormt met zijn zes hoge minaretten een unieke glans op de historische horizon van deze stad. Dit meesterwerk uit het tijdperk van Sultaan Ahmed I wordt altijd beschouwd als een symbool van het rijke Osmaanse erfgoed.
Paus Leo XIV zal in het vervolgvan zijn programma’s in gesprek gaan met plaatselijke kerkleiders, inclusief de leider van de Oosters-orthodoxe kerk. Hij zal zondag deelnemen aan diensten van de Armeense en Oosters-orthodoxe kerk en zal daarna naar Libanon gaan, waar hij voornemens is een Eucharistie-ceremonie aan de kust van Beiroet uit te voeren met ongeveer 120.000 deelnemers. Ook de deelname aan een interreligieuze bijeenkomst in het centrum van Beiroet zal een ander belangrijk onderdeel van deze spirituele en diplomatieke reis zijn.
De reis van paus Leo XIV naar de regio, in omstandigheden waarin religieuze en politieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw in het centrum van wereldwijde aandacht staan, wordt door veel analisten gezien als een poging om dialoogbruggen en samenleven tussen het christendom en de islam opnieuw tot stand te brengen.
