هشدار «مای ساتو» گزارشگر سازمان ملل به تهران و مطالبه احترام به حقوق معترضان
«مای ساتو» گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در بحبوحه اعتراضات سراسری خواستار احترام به آزادیهای بنیادین و توقف خشونت شد.
در پی ادامه و تشدید اعتراضات سراسری در ایران، مای ساتو گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، نسبت به افزایش سطح خشونت و رویارویی میان معترضان و نیروهای امنیتی هشدار داد و از مقامهای جمهوری اسلامی خواست به تعهدات خود در چارچوب حقوق بینالملل پایبند بمانند.
ساتو با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اعلام کرد که پس از گذشت بیش از شش روز از آغاز اعتراضات سراسری و بنا بر گزارشهای دریافتی، درگیریها در نقاط مختلف کشور شدت گرفته و این الگو در حال گسترش در سطح ملی است. به گفته او، اطلاعاتی «نگرانکننده» به دستش رسیده که از کشتهشدن دستکم هشت معترض در جریان این اعتراضات حکایت دارد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل با یادآوری مسئولیت دولتها بر اساس اسناد بینالمللی حقوق بشر، از مقامهای ایرانی خواست حقوق مربوط به آزادی بیان، آزادی تشکل و حق تجمع مسالمتآمیز را به رسمیت بشناسند و از بهکارگیری زور بیش از حد علیه معترضان مسالمتجو خودداری کنند.
او تاکید کرد خشونتی که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» مشاهده شد، نباید تکرار شود و افزود وجود فضای مدنی فعال و ایمن برای هر جامعهای ضروری است تا شهروندان بتوانند بدون ترس از پیامدهای امنیتی، دیدگاهها و مخالفتهای خود را بیان کنند.
همزمان با موضعگیری مای ساتو، دیگر مقامهای ارشد سازمان ملل نیز نسبت به تحولات ایران واکنش نشان دادهاند. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد که با نگرانی در حال پیگیری اعتراضات جاری و گزارشهای مربوط به خشونت علیه معترضان است. وی همچنین تاکید کرد این نهاد وضعیت میدانی و سرنوشت بازداشتشدگان را بهطور مستمر زیر نظر دارد.
در همین راستا، «ولکر تورک» نیز از مقامهای ایرانی خواست به حقوق بنیادین شهروندان احترام بگذارند و تصریح کرد همه افراد باید بتوانند بهصورت مسالمتآمیز اعتراض کنند و مطالبات و نارضایتیهای خود را آزادانه مطرح سازند.
دفتر سخنگوی دبیرکل سازمان ملل هم با انتشار بیانیهای اعلام کرد که این نهاد در همهجا از حق اعتراض مسالمتآمیز حمایت میکند و بر ضرورت حفاظت از معترضان و جلوگیری از تشدید چرخه خشونت تاکید کرد.
این واکنشهای بینالمللی در شرایطی مطرح میشود که گزارشها از شهرهای مختلف ایران از تداوم تجمعها، حضور گسترده نیروهای امنیتی و افزایش بازداشتها حکایت دارد. نهادهای حقوق بشری مستقل هشدار دادهاند که ادامه این روند میتواند به افزایش تلفات انسانی و محدودتر شدن فضای مدنی منجر شود.
پس از گذشت بیش از شش روز از اعتراضات، تجمعها و راهپیماییها در چندین شهر ادامه یافت و مراسم خاکسپاری سه تن از معترضان کشتهشده نیز به صحنه سردادن شعارهایی علیه جمهوری اسلامی تبدیل شد. در واکنشی جداگانه در سطح بینالمللی، دونالد ترامپ اعلام کرد که اگر حکومت ایران معترضان مسالمتجو را بکشد، آمریکا به کمک آنها خواهد آمد؛ اظهارنظری که بازتاب گستردهای در رسانهها و شبکههای اجتماعی داشت.
مجموع این تحولات نشان میدهد که موضوع اعتراضات ایران بار دیگر به یکی از محورهای اصلی توجه نهادهای بینالمللی حقوق بشر تبدیل شده و فشارهای سیاسی و حقوقی بر جمهوری اسلامی، برای تغییر رویکرد در قبال معترضان در حال افزایش است.
