«Aardsedag», de roep van de schepping voor gerechtigheid en een wond die op het lichaam van Iran is achtergebleven
De wortels van de naamgeving van «Aardsedag» gaan terug tot het einde van de jaren zestig van de twintigste eeuw; een tijd waarin de bezorgdheid over het lot van Gods schepping en milieucrises toenemend werd. In deze periode was «John McConnell», een vredesactivist en pinksterchristelijk, een van de eersten die het idee opperde om een dag voor de aarde aan te wijzen. In 1969 stelde hij op een vergadering onder auspiciën van UNESCO voor om een werelddag in te stellen ter ere van de aarde, vrede en de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de mens jegens de schepping. Dit idee leidde uiteindelijk tot een ceremonie op 21 maart 1970, gelijktijdig met de lente-equinox, een benadering die de nadruk legde op spirituele aspecten, menselijke eenheid en zorg voor het geschapene.
Tegelijkertijd probeerde «Gaylord Nelson», een Amerikaanse senator, met een ander maar gelijkluidend perspectief, de aandacht van het publiek op milieucrises te vestigen. Op zijn initiatief werd de eerste «Aardsedag» op 22 april 1970 gehouden; een gebeurtenis die gepaard ging met massale deelname en snel een wereldwijd beweging werd.
Op deze manier ontstond «Aardsedag» uit twee stromingen: de ene met een spirituele en vredesgericht wortels en de ander met een maatschappelijke en ecologische benadering. Wat vandaag de dag over de hele wereld wordt herdacht, is een weerspiegeling van beide perspectieven: een oproep zowel tot het vergroten van het menselijk geweten als tot verantwoord handelen voor het behoud van de aarde die God ons heeft toevertrouwd.
Tegenwoordig herdenken miljoenen mensen over de hele wereld op zo’n dag «Aardsedag»; een dag die is gewijd aan het herinneren aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de mensheid voor het behoud van de planeet die het huis van ons allemaal is. De naamgeving van deze dag als «Aarde» is bedoeld om de wereldbevolking attent te maken op deze planeet zelf als leefomgeving, schepping en goddelijk vertrouwen; een aarde die niet alleen een bron van leven is, maar ook een teken van Gods wijsheid en macht.
In christelijk perspectief is de aarde een heilig geschenk van God aan de mens. In «Genesis» het eerste boek van de Bijbel staat in 2:15: «De HEER God nam de mens en plaatste hem in de tuin van Eden om die te bewerken en ervoor te zorgen.» Dit vers laat duidelijk zien dat de mens geen absolute eigenaar is, maar eerder een bewaker en vertrouwenspersoon van de schepping.
Echter, terwijl veel landen op deze dag door het planten van bomen, het verminderen van vervuiling en het vergroten van het publieke bewustzijn trachten aan deze verantwoordelijkheid tegemoet te komen, ziet de werkelijkheid in Iran er anders en zorgwekkend uit.
Iran wordt vandaag geconfronteerd met diepe milieucrises; van het verdrogen van meren en rivieren tot ernstige luchtvervuiling en vernietiging van natuurlijke hulpbronnen. Een van de pijnlijkste manifestaties van deze crisis zijn de wijdverspreide en terugkerende bosbranden en graslanden die elk jaar een groot deel van de plantenbegroeiing van het land verwoesten. Dit terwijl in veel gevallen niet alleen effectieve preventie ontbreekt, maar ook wettelijke behandeling en transparante verantwoording.
Aan de andere kant zijn mensen in sommige Iraanse provincies nog steeds verstoken van toegang tot schoon water en gezondheidsdiensten, rechten die tot de meest basale menselijke behoeften worden gerekend. Deze ontberingen ondermijnen niet alleen de menselijke waardigheid, maar wijzen ook op een diep gat in sociale en administratieve gerechtigheid.
Ook staat in Psalm 24:1 geschreven: «De aarde is des HEREN, en al wat daarin is.» Dit feit herinnert ons eraan dat de vernietiging van de aarde niet slechts een milieucrisis is, maar een soort minachting voor goddelijk vertrouwen en onrechtvaardigheid jegens toekomstige generaties.
Aardsedag is een gelegenheid tot bezinning, niet alleen voor volkeren die stappen ondernemen op het pad van milieubescherming, maar voor landen als Iran die meer dan ooit behoefte hebben aan verandering, verantwoording en het herstellen van een verantwoorde relatie met de natuur.
Uiteindelijk kan de voornaamste boodschap van deze dag misschien in deze vraag worden samengevat: «Zijn wij als mens een goed vertrouwenspersoon voor de aarde die God ons heeft toevertrouwd?»
