“Paul Moorcraft”: De toekomst van Iran kan het lot van Armenië, de eerste christelijke natie ter wereld, veranderen

In een nieuw analysestuk over de toekomst van Iran waarschuwt “Paul Moorcraft”, christelijk onderzoeker, dat ontwikkelingen in Iran het lot van Armenië kunnen veranderen; een land dat als eerste christelijke natie ter wereld op een gevoelig punt in de geopolitiek van de regio is gelegen.

Te midden van toenemende regionale spanningen en bezorgdheid over de toekomst van Iran, heeft Paul Moorcraft, directeur van de organisatie Rescue Armenia, in een analytisch artikel in het blad The Christian Post gewaarschuwd dat huidige ontwikkelingen in Iran gevolgen kunnen hebben die verder gaan dan de grenzen van dit land en zelfs het lot van Armenië kunnen beïnvloeden.

Moorcraft legt in deze analyse uit dat een mogelijke crisis in Iran niet alleen een binnenlandse of regionale kwestie is, maar het geopolitieke evenwicht in een groot deel van het Midden-Oosten en de Kaukasus kan veranderen. Hij wijst erop dat Armenië, als het eerste land dat in de geschiedenis van het christendom het christendom als officiële religie aannam, in een gevoelige positie tussen regionale machten is gelegen; een positie die onderhevig kan zijn aan verandering als de omstandigheden in Iran veranderen.

Volgens veel christelijke analisten en internationale organisaties is de stabiliteit van Armenië niet alleen belangrijk voor de mensen in dit land, maar ook voor het behoud van de historische aanwezigheid van christenen in de regio Kaukasus. Dit land is door de eeuwen heen bekend als een van de belangrijkste centra van oosters-christelijke tradities, en elke instabiliteit in de omgeving kan uitgebreide culturele en religieuze gevolgen hebben.

Volgens deze analist bevindt Armenië zich in een van de belangrijkste geopolitieke knooppunten ter wereld; een regio waar energieroutes, handelswegen en concurrentie tussen wereldmachten van de Perzische Golf naar de Zwarte Zee elkaar ontmoeten.

In dergelijke omstandigheden kan wat zich in Iran afspeelt, het zuidelijk Kaukasus in een pad voor economische integratie van de regio omzetten, of omgekeerd, deze regio kunnen omvormen tot een arena voor concurrentie en zelfs conflict tussen grote machten.

Geopolitieke analisten geloven ook dat ontwikkelingen in Iran de machtsverhoudingen tussen de belangrijkste actoren in de regio, van Iran en Turkije tot Rusland en westerse landen, kunnen veranderen. In dergelijke omstandigheden kan een klein land als Armenië meer getroffen worden dan anderen door deze veranderingen.

Moorcraft schetst in het artikel dat hij hierover heeft geschreven zelf drie verschillende scenario’s voor de toekomst van Iran en onderzoekt de gevolgen van elk voor Armenië en zuidelijk Kaukasus.

Eerste scenario: Verzwakking van centrale macht of binnenlandse instabiliteit in Iran.

Volgens hem, als Iran wijdverspreide instabiliteit ondervindt, kunnen de noordwestelijke regio’s van dit land getuige zijn van de opkomst van nieuwe en onvoorspelbare actoren. Een dergelijke situatie kan de zuidgrenzen van Armenië met veiligheidsproblemen confronteren en een golf van vluchtelingen naar dit land doen stromen. Deze kwestie is vooral belangrijk voor de grensprovincie Syunik in Armenië.

Ook vanuit humanitair perspectief kan dit scenario aanzienlijke gevolgen hebben. Armenië is een land met een beperkte bevolking en relatief beperkte economische middelen, en een plotselinge toestroom van grote aantallen vluchtelingen kan zware druk uitoefenen op de sociale infrastructuur en openbare diensten.

Tweede scenario: Meer centralisatie en toename van veiligheidsbeheer.

In dit geval kunnen externe druk en sancties leiden tot verder isolement van Iran. Moorcraft gelooft dat Iran in dergelijke omstandigheden nog steeds een belangrijke speler in de regio zal blijven, maar beperkingen in officiële handel kunnen het gebruik van informele economische netwerken doen toenemen. Zo’n proces kan Armenië, dat voor economische betrekkingen met Iran van enkele van deze routes afhankelijk is, in een moeilijker positie brengen.

Ook hebben enkele economische deskundigen gewaarschuwd dat in dergelijke omstandigheden regionale handel steeds meer afhankelijk kan worden van ondoorzichtige routes; een trend die voor kleinere economieën zoals Armenië financiële en politieke risico’s kan meebrengen.

Derde scenario: Geleidelijke hervormingen en economische opening.

In het derde scenario, dat volgens Moorcraft wenselijker is, beweegt Iran zich in de richting van politieke en economische hervormingen en breidt het zijn banden met legale wereldwijde financiële en handelsnetwerken uit. In dat geval kan Armenië van zijn geografische positie profiteren om een brug te worden tussen de Perzische Golf, de Zwarte Zee en Eurazië; zonder dat het gedwongen is sancties te omzeilen of deel te nemen aan riskante geopolitieke rivaliteiten.

In een dergelijk scenario kunnen ook regionale infrastructuurprojecten bloeien en kan Armenië een van de sleutelroutes voor goederen- en energietransit tussen Azië en Europa worden.

In een ander deel van deze analyse wordt de betekenis van regionale vervoersprojecten benadrukt. Een van deze projecten is de “Internationale Vervoerscorridor Noord-Zuid”, die het communicatiepad tussen de Perzische Golf, de Kaukasus en Europa zou moeten versterken.

Moorcraft waarschuwt dat als Iran in een fase van ernstige instabiliteit of langdurig isolement terechtkomt, regionale actoren op zoek kunnen gaan naar alternatieve routes voor Oost-Westhandel; routes die Armenië uit de economische vergelijkingen kunnen verdringen of zelfs tot nieuwe corridors kunnen leiden die zonder rekening te houden met dit land zijn ontworpen.

In de afgelopen jaren is het onderwerp van transitroutes in zuidelijk Kaukasus een van de belangrijkste geopolitieke kwesties in de regio geworden. Enkele plannen, zoals voorgestelde corridors tussen de Kaspische Zee en de Middellandse Zee, kunnen het economische kaart van de regio veranderen en de positie van landen als Armenië versterken of verzwakken.

Deze analist verwijst ook naar de menselijke dimensie van een mogelijke crisis in Iran. Hij waarschuwt dat ernstige instabiliteit in Iran golven van vluchtelingen naar Armenië kan sturen.

Voor een land met minder dan drie miljoen inwoners dat nog steeds worstelt met de gevolgen van bevolkingsverdrijving van Armeniërs na de Nagorno-Karabach-oorlogen, kan zo’n golf van migratie zware druk uitoefenen op de sociale en economische infrastructuur.

Christelijke humanitaire organisaties hebben ook herhaaldelijk gewaarschuwd dat kleine landen in de regio tijdens humanitaire crisissen vaak met schaarste aan middelen en internationale steun worden geconfronteerd. Daarom hebben sommige activisten opgeroepen tot preventief beleid om dergelijke scenario’s het hoofd te bieden.

Daarom benadrukt Moorcraft dat westerse landen en internationale organisaties al nu moeten voorbereid zijn om Armenië te helpen, in plaats van na een crisis op zoek te gaan naar oplossingen.

Aan het einde van het artikel stelt Moorcraft een kwestie die verder gaat dan regionale politiek en vraagt hij of landen als Armenië die klein, democratisch en historisch gezien christelijk zijn, onafhankelijke en veilige staten kunnen blijven in de toekomstige mondiale orde.

Volgens hem is het lot van Armenië niet alleen een lokale kwestie, maar een test voor het internationale systeem. Of dit systeem nog steeds in staat is kleine volkeren te beschermen, of dat geopolitieke macht en concurrentie tussen grote machten hun lot zal bepalen.

Enkele christelijke analisten geloven dat het lot van Armenië ook symbool staat voor bredere uitdagingen waar veel christelijke gemeenschappen in het Midden-Oosten en de Kaukasus mee worden geconfronteerd; gemeenschappen die te midden van geopolitieke rivaliteiten en regionale veiligheidsveranderingen strijden om hun historische en culturele identiteit te behouden.