Herdenking van ‘Sint Nicolaas van Myra’ – de gulle bisschop die inspiratie voor de Kerstman werd

Een herdenkingsceremonie voor ‘Sint Nicolaas van Myra’, een gulle bisschop die door zijn liefdadige daden inspiratie werd voor de Kerstman en een blijvend erfgoed voor de christelijke wereld naliet, vond vandaag plaats.

We kennen de Kerstman allemaal met zijn rode jas, zak met geschenken en witte baard; maar achter dit geliefde kerstknooppunt staat een echt persoon die meer dan 17 eeuwen geleden in Klein-Azië leefde. ‘Sint Nicolaas van Myra’, een bisschop wiens leven vervuld was van vrijgevigheid, moed en liefde voor noodlijdenden, werd de voornaamste inspiratie voor het personage dat vandaag een symbool van vreugde in de hele wereld is.

Elk jaar op 6 december gedenken christenen op verschillende plaatsen ter wereld de sterfdag van deze geliefde bisschop. Hoewel bronnen van zijn gelijktijdigen schaars zijn, heeft de christelijke traditie verhalen overgeleverd die een duidelijk beeld geven van zijn invloed op de vroege christelijke gemeenschap.

Sint Nicolaas leefde in het einde van de derde en het begin van de vierde eeuw na Christus; een tijd waarin het christendom onder keizer Constantijn zich op weg begaf naar godsdienstige vrijheid en de jonge christelijke gemeenschappen zich in het hele Romeinse Rijk nieuw leven inbliezen.
De provincie ‘Lykië’ in het huidige zuiden van Turkije was de geboorteplaats en werkplaats van Nicolaas; een havengebied dat bruiste van leven waar handel, cultuur en geloof samenkwamen.

Nicolaas werd geboren in de havenstad Patara in een welgestelde en christelijke familie. Maar met de dood van zijn ouders door een epidemie erfde hij aanzienlijke rijkdom. Zijn beslissing op dit moment was een van de eerste aanwijzingen van zijn karakter:
Hij verdeelde zijn rijkdom onder de noodlijdenden en maakte het dienen van God en zijn medemensen tot zijn levensopdracht. Na jaren van gebed en diensten bereikte hij het priesterschap en later het bisdom van de stad ‘Myra’.

Nicolaas werd tijdens de vervolgingen van Diocletianus (een van de zwartste perioden van de christelijke geschiedenis) gearresteerd voor zijn geloof. Als bisschop was hij niet alleen een geestelijk gids voor zijn volk, maar ook beschermheer van de armen, kinderen, zeelieden en ontheemden.
Hij verscheen volgens kerkelijke geschriften zelfs op het ‘Concilie van Nicaea’ (325 na Christus) en staat bekend als een standvastige verdediger van de christelijke geloofsstellingen.

Het meest beroemde verhaal over hem is het verhaal van een arme vader met drie dochters. Nicolaas, bezorgd over hun toekomst, gooide stiekem zakken goud door het raam van hun huis zodat ze zonder schaamte konden trouwen. Deze daad van ‘heimelijke weldadigheid’ werd later de basis voor de traditie van het geven van cadeaus met Kerstmis. Andere verhalen, zoals het redden van zeelieden uit een storm of het helpen van onschuldigen, zorgden ervoor dat hij de titel ‘Nicolaas de Wonderdoener’ kreeg.

Sint Nicolaas stierf rond het jaar 343 na Christus op 6 december. Eeuwen later werden zijn overblijfselen naar de stad ‘Bari’ in Italië overgebracht en werd zijn graf een van de belangrijkste pelgrimsoorden voor christenen. In de Middeleeuwen werd hij een van de populairste heiligen van Europa en duizenden kerken werden in zijn naam overal op het continent gebouwd.

Sint Nicolaas’ roem bleef in latere eeuwen voortduren. De Nederlanders creëerden het feest ‘Sinterklaas’ naar aanleiding van zijn herdenking en deze traditie bereikte uiteindelijk Amerika en bracht in de westerse cultuur de figuur van ‘Kerstman’ voort. Hoewel de hedendaagse Kerstman meer een cultureel en maatschappelijk verschijnsel is, gaan zijn wortels nog steeds terug naar de bisschop die in het verborgene geschenken bracht voor de noodlijdenden en kinderen blij maakte.

In de kerkelijke traditie wordt een speciaal gebed voor deze heilige gebeden: ‘O eeuwige God die uw dienaar Nicolaas met oneindig medelijden een eeuwige naam van goedheid hebt geschonken, geef uw kerk kracht opdat zij voortdurende zorg draagt voor de vreugde van kinderen, de bescherming van zeelieden en de hulp aan de armen.’