Herdenking van de vijfendertigste verjaardag van executie priester “Hoessein Soudmand”

Christenen in veel landen herdachten de vijfendertigste verjaardag van de executie van priester “Hoessein Soudmand”.

Gisteren, 3 december, kwam overeen met 12 azar, de vijfendertigste verjaardag van de executie van priester Hoessein Soudmand. Veel christelijke burgers uit verschillende landen verzamelden zich om hem te herdenken en zijn executiedag te eren.

Hoessein Soudmand was afkomstig uit Mashhad en maakte tijdens zijn militaire dienst via een Armeense vriend kennis met het christendom en kwam tot geloof. Na terugkeer naar zijn geboorteplaats werd hij door zijn familie verstoten vanwege dit geloof. Daarop reisde hij naar Teheran om christelijke leer te bestuderen. Vervolgens ging hij naar Isfahan waar hij in dienst trad bij een organisatie voor blinde christenen.

Hij leidde de kerk van de Godsgemeente in Isfahan en voerde uitgebreide activiteiten uit in christelijke organisaties. Hij werd meerdere malen onder druk gezet door veiligheidskrachten van de Islamitische Republiek om te stoppen met evangelisatie, maar weigerde dit altijd. Arrestatie, gevangenschap, verhoor en foltering waren het gevolg van zijn standvastigheid in het geloof. Na enige tijd werd hij tegen borgstelling vrijgelaten. Zijn vrienden stelden voor dat hij het land zou verlaten, maar hij antwoordde: “Mijn vlucht voor vervolgingen zou de kudde Gods verzwakken” en benadrukte dat hij bereid was zijn leven, zoals Christus, voor Gods kudde op te offeren.

Uiteindelijk werd hij in azar 1369 in het gevangenis van Mashhad geëxecuteerd. Zonder dat zijn familie de gelegenheid had om afscheid te nemen, werd zijn lichaam begraven op een plaats genaamd “Lanat-Abad”.

Zijn familie kreeg geen toestemming om een grafmonument te plaatsen en moest zich beperken tot alleen een betonnen graf. Maar zelfs dat eenvoudige graf werd in azar 1398 door de regering van de Islamitische Republiek bedekt met een halve meter zand, wat heftige protesten van zijn familie uitlokte. Hij was een ware dienaar van God en gaf zich nooit over aan de druk en bedreigingen van de regering. Tot het einde van zijn vruchtbare leven bleef hij volharden in zijn geloof.

Hoewel er nu vijfendertig jaar zijn verstreken sinds zijn executie door de regering, blijft de kernvraag bestaan: waarom wordt zijn zaak nog steeds beschouwd als een van de belangrijkste voorbeelden van schending van godsdienstvrijheid in Iran, en waarom is zijn herinnering voor de christelijke gemeenschap niet alleen een herinnering, maar deel van de identiteit van verzet en standvastigheid?

Priester Soudmand is een symbool van de eerste generatie moslimgeboren christenen die na de islamitische revolutie hun geloofspad met grote risico’s hebben bewandeld. Hij was geen politieke activist, geen lid van een tegenstrijdige organisatie. Zijn enige “beschuldiging” was de keuze voor het christendom en het diensten in de kerk.

Zijn zaak toont aan dat zelfs zonder expliciete wetten over afvalligheid, theologische en veiligheidstoleranties kunnen leiden tot een doodvonnis voor een religieus geloof. In de decennia na zijn executie is de naam Soudmand telkens weer naar voren gekomen wanneer de druk op de christelijke gemeenschap toenam; omdat: “hij de enige moslimgeboren christelijke priester is die formeel door gerechtelijk bevel is geëxecuteerd. Zijn dood was een duidelijk bericht voor alle christenen: ‘Geloven kan een prijs kosten in levens’. De verwoesting van zijn graf (zelfs jaren na zijn executie) toonde aan dat bepaalde instellingen niet alleen met het optreden van individuen in strijd zijn, maar ook met het collectieve geheugen van de samenleving.”

In de afgelopen drie decennia heeft de gemeenschap van huiskerken in Iran aanzienlijke groei doorgemaakt, maar dit heeft ook periodieke arrestaties, druk op kerkleiders en leiders van huisgroepen, beperkingen op het bezitten van Farsi-bijbels in bepaalde zaken, verhoren en vonnissen met betrekking tot “propaganda tegen het regime”, “samenroering en samenzwering” of “acties tegen nationale veiligheid” met zich meegebracht.

Hoewel de intensiteit van de aanpak in verschillende perioden is gewijzigd, bestaat de praktijk van het beveiligingsapparaat tegen christelijke identiteit, vooral voor personen die van de islam naar het christendom zijn overgestapt, nog steeds.

De vraag is nu: waarom is Soudmands herinnering belangrijk? Hoessein Soudmand is niet zomaar een persoon, hij is vandaag nog steeds belangrijk om drie redenen:

1. Een levend bewijs voor de eis van godsdienstvrijheid: zijn zaak is een van de centrale punten in internationale rapporten over Iran, omdat het aantoont dat schending van godsdienstvrijheid in het land een officiële en gedocumenteerde geschiedenis heeft.
2. Een erfenis van aanmoediging en standvastigheid voor Farsi-sprekende kerken: zijn boodschap inspireert nog steeds veel christenen. Die beroemde uitspraak: “Mijn vlucht voor vervolgingen zou Gods kudde verzwakken”, is omgetoverd tot een lied van geloofsweerbaarheid onder veel leiders van huiskerken.
3. De strijd tegen vergetelheid: de verwoesting van het graf, het verbergen van sporen en het officiële stilzwijgen tonen allemaal een poging om zijn voetsporen uit te wissen. Maar elke verjaardag, elk kaarsje en elk rapport is een vorm van verzet tegen vergetelheid.

Vandaag de dag is de christelijke gemeenschap binnen en buiten Iran talrijker, jonger en bewuster geworden. Medianetwerken, Farsi-sprekende kerken en wereldwijde communicatie hebben deze gemeenschap geholpen hun stem luider te laten klinken. Maar twee grote verantwoordelijkheden blijven: “Het in stand houden van de herinnering aan martelaren van het geloof, inclusief Hoessein Soudmand, zodat toekomstige generaties weten dat godsdienstvrijheid niet gemakkelijk is verworven, en het systematisch opvolgen van gevallen van schending van godsdienstvrijheid.”

Elk rapport, elk interview en elk verhaal kan bijdragen aan de vorming van een waarachtig beeld van de situatie van godsdienstvrijheid in Iran.

Hoessein Soudmand is niet zomaar een naam in de geschiedenis van de Iraanse kerk, hij is een teken van de werkelijkheid dat geloof zelfs in de duisterste ruimtes kan blijven schijnen, een licht dat niet door gevangenschap is gedoofd en niet door de verwoesting van zijn graf.

Zijn verjaardag herinnert ons niet alleen aan een executie, maar aan het recht om te kiezen voor geloof; een recht dat geen regering van mensen kan afnemen.