Vluchtelingen Lesbos; leven in nieuw opvangkamp erger dan de hel van Moria

Vluchtelingen op Lesbos zijn dicht op elkaar in tenten gestopt. Zonder privacy, zonder douches of voldoende voedsel. Mannen wassen zich in zee. Vrouwen willen dat niet doen. Moria was een hel, maar nu bevinden zij zich in shock, als rampgebieden.

Voor meer dan 13.000 vluchtelingen die na de brand in het opvangkamp Moria op het eiland Lesbos dakloos werden, is nu een tentenkamp opgezet waar 9.000 mensen zijn ondergebracht. Twee politiebureaus zijn in het kamp opgezet voor veiligheid. Deze informatie werd door Behrouz Assadi, directeur van het kantoor voor buitenlanders van de non-profitorganisatie Maltzer in drie Duitse staten, aan Deutsche Welle Farsi verstrekt.

Hij zegt dat hij in deze dagen naar Lesbos is gegaan om de situatie van vluchtelingen te rapporteren en manieren te vinden om hen te helpen: “De beelden die je daar ziet, tonen aan dat deze vluchtelingen volledig in shock zijn. Het is alsof ze een aardbeving of storm hebben meegemaakt. Ze hebben alles moeten achterlaten en naar een nieuwe plaats gaan. Ze hebben twee tot drie gezinnen in elke tent gestopt.” Een situatie die slechts voor korte tijd houdbaar is en snel kan leiden tot crisis en spanning.

Het nieuwe opvangkamp heeft niet eens de basisvoorzieningen van Moria

Er waren veel berichten in wereldmedia over de slechte omstandigheden in het opvangkamp Moria. Het werd een echte hel genoemd. Maar nu dwalen vluchtelingen tussen de witte tenten rond, verbijsterd en verlangen zij soms terug naar de vorige situatie.

Behrouz Assadi vergelijkt de vorige en huidige situatie: “In Moria was, omdat het jarenlang de woonplaats van vluchtelingen was geweest, een structuur ontstaan. Bijvoorbeeld vluchtelingen bakten brood. Ze handelden. Ze hadden douches en drie maaltijden per dag. Ze konden winkelen. Naar de dokter gaan. In het nieuwe kamp is niets hiervan aanwezig en er is een ernstige psychische en fysieke druk op hen, wat in de nabije toekomst kan leiden tot fundamentele problemen.”

Ieder vluchteling die hij in deze tijd heeft gesproken, klaagde over bezorgdheid, wanhoop en psychisch ongemak. Over degenen die zonder bescherming, ondanks alles, niet naar hun eigen land kunnen terugkeren. De meesten komen uit Afghanistan. Groepen uit Iran, Irak en Syrië, uit Pakistan, Somalië, Ethiopië en Bangladesch hebben zich naar Lesbos begeven. Ze zijn gevlucht van oorlog, vervolgingen en uit gevangenis.

Geen veiligheid, geen hygiëne

Een 28-jarige vrouwelijke vluchteling uit Afghanistan zegt dat ze bijna twee jaar op Lesbos leeft. Ze wil niet zeggen hoe ze heet. Ze is alleen. Ze vertelt aan Deutsche Welle dat het leven in het vorige kamp erg slecht was, maar nu in het nieuwe kamp is het “erger geworden, er zijn geen toiletten, geen douches en geen elektriciteit.”

Deze vrouw heeft geen voorstelling van haar toekomst en zegt dat voortdurend nieuwe besluiten over hun lot worden genomen. Ze leefde eerder in een tent en werd lastiggevallen. Ze wil daar niet over spreken. Ze zegt dat ze nu naar een kamp voor slachtoffers is overgebracht en met een ander vrouwtje in één kamer woont. Maar dit kamp zal ook sluiten en ze weet niet wat er daarna zal gebeuren.

Tien dagen sinds de oprichting van dit kamp en volgens Behrouz Assadi is er nog geen enkele douche in werking gesteld. Mannen gaan naar zee om zich te wassen, “maar vrouwen hebben daar echt problemen mee”. De toiletten in het kamp zijn mobiel en moeten voortdurend schoongemaakt en ontsmet worden. Er is ook een quarantainesectie ingericht voor 2.000 mensen in geval van coronabesmetting.

Voor de brand in het kamp Moria werd gemeld dat 35 mensen besmet waren met corona. Met de vluchtelingen die verhuisden, werden deze mensen ook verspreid over het eiland. Behrouz Assadi zegt: “Er zijn geen officiële cijfers van het aantal besmette personen. Maar gebaseerd op wat ik heb gezien en gefilmd, bevinden zich ongeveer 100 mensen in de quarantainesectie.”

200 tenten zijn opgezet met medewerking van het Duitse en Italiaanse Rode Kruis en de rest met hulp van de VN-vluchtelingorganisatie. Het gebied tussen de tenten is zanderig. Zodra het regent, verzinkt alles in de modder. Behrouz Assadi spreekt over de problemen van 9.000 mensen die in een kleine “wijk” naast de zee zijn ondergebracht en vervolgt: “Als de zeespiegel stijgt, zal het een deel van deze tenten meenemen.”

Eén pakketje voor ontbijt, één voor de rest van de dag

Er zijn nog enkele andere kampen op Lesbos waar Behrouz Assadi op wijst. Een daarvan is Karakape waar 1.000 mensen zijn ondergebracht. Dit zijn “fysiek en psychisch kwetsbare personen”. Er is nog een ander kamp waar 100 kinderen onder de 18 jaar zonder begeleiding of kwetsbare gezinnen zijn ondergebracht. Er is ook een vrouwenhuis waar 200 vrouwen met hun kinderen wonen.

Toch zijn veel vluchtelingen nog steeds dakloos. Behrouz Assadi zegt: “Onder olijfbomen leven gezinnen die niet naar de opvangplaats willen of kunnen gaan die de regering heeft opgezet. In het tentenkamp wordt water in tanks binnengebracht. Het leger geeft hun een pakketje voor het ontbijt en één pakketje voor de lunch en avondmaaltijd. Sommigen hebben zelfs tenten opgezet in de verbrande overblijfselen van Moria.”

Veel hulporganisaties, zowel Griekse als buitenlandse, willen vluchtelingen op Lesbos helpen en werken daar. Maar Behrouz Assadi zegt dat het organiseren van duizenden vluchtelingen geen eenvoudige taak is, omdat zij met verschillende problemen en op verschillende leeftijden op één plek zijn samengebracht en “elke dag zullen de problemen erger worden. En tegelijkertijd wordt hulp en toegang tot deze organisaties niet eenvoudig verleend.”

Geen perspectief voor de situatie van vluchtelingen

De Europese Unie is er in recente jaren niet in geslaagd tot een gemeenschappelijk beleid voor de verdeling van vluchtelingen onder haar lidstaten te komen. Enkele landen in Oost-Europa zijn absoluut niet bereid vluchtelingen op te nemen. Anderen nemen slechts een klein aantal op hun grondgebied op. Duitsland neemt in totaal ongeveer 1.500 vluchtelingen op. Maar zelfs dit kleine aantal is kritiek ontmoet van enkele EU-landen en groepen politici in dit land.

Volgens Behrouz Assadi zijn op maandag 28 september 700 personen wier vluchtelingenstatus op basis van het Verdrag van Genève is erkend, naar Athene overgebracht en zullen 700 anderen tot eind deze week naar Athene worden gestuurd. Maar er is geen sprake van het opnemen van nieuwe vluchtelingen en degenen die dagelijks vanuit Turkije naar Lesbos aankomen.

Hij zegt dat het opzetten van een nieuw vluchtelingenkamp op Lesbos een gezamenlijke beslissing van de regering van Griekenland en de Europese Unie was en “het is de verantwoordelijkheid van Europese landen om in deze omstandigheden verantwoordelijk te zijn voor een deel van deze problemen en naar oplossingen te zoeken.” Naar zijn mening kan en moet Duitsland een speciale rol spelen en hij zegt: “Dit land kan gemakkelijk de 5.000 mensen opvangen die het eerder had beloofd.”

Bron: DW