Bezorgdheid over verspreiding van corona in vluchtelingenkampen
Grote aantallen vluchtelingen leven in kampen op een beperkte ruimte dicht op elkaar. Hulpverleners proberen met strenge maatregelen de verspreiding van COVID-19 in deze kampen te voorkomen. Artsen stellen dit onmogelijk.
Vluchtelingen in kampen in verschillende landen, van Griekenland tot Libanon, Bangladesh en Kenia, lopen ernstig risico op besmetting met het coronavirus.
In het vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos leven ongeveer 20.000 mensen op een beperkte ruimte die zich uitstrekt langs de oevers van olijfgaarden. Dit is het grootste migrantenkamp voor vluchtelingen in Griekenland en Europa. Vluchtelingen brengen de nacht door in provisorische tenten die ze hebben opgericht of onder zeilachtige schuilplaatsen.
De hygiënische omstandigheden in dit kamp zijn desastreus. Berg rommel ligt overal, het is moeilijk om de stank van het afval te verdragen. Elke familie leeft op slechts enkele vierkante meters. De concentratie van tenten is zo groot dat soms maar een vonkje nodig is om brand te veroorzaken. Deze week stierf een kind in dit kamp door brand.
In Moria moeten duizenden mensen samen een afwasruimte gebruiken. Volgens bewoners van het kamp moeten zij soms uren in de rij staan om iets te eten te krijgen.
In veel Europese steden vermijden mensen momenteel sociaal contact, gebruiken zij overal desinfecterende middelen en wassen zij elk halfuur hun handen. Maar bewoners van vluchtelingenkampen hebben niet eens minimale hygiënische faciliteiten tot hun beschikking. De omstandigheden in deze kampen vormen een geschikte voedingsbodem voor ziekten.
Voorkoming van ziekteverbreiding is “onmogelijk”
De organisatie “Artsen zonder Grenzen” stelt dat voorkoming van ziekteverbreiding in het Griekse vluchtelingenkamp “onmogelijk” is.
De angst voor verspreiding van het coronavirus in andere vluchtelingenkampen neemt ook toe. In Griekenland leven slechts kleine aantallen van de ongeveer vier miljoen vluchtelingen uit Turkije in kampen. Vluchtelingen in Turkije proberen zich naar de steden te begeven.
Maar op de grens tussen Turkije en Griekenland verslechtert de situatie. Sinds Recep Tayyip Erdoğan, de president van Turkije, twee weken geleden aankondigde dat hij de Europese grenzen zou openen, hebben duizenden vluchtelingen zich langs deze grenzen gevestigd.
In zuidelijk Bangladesh bevindt zich Cox’s Bazar, een van ’s werelds grootste vluchtelingenkampen. In de zomer van 2017 vluchtten honderdduizenden Rohingya’s (een moslimminderheid uit Myanmar) naar Bangladesh na vervolging, massamoord en verwoesting van dorpen en huizen door Myanmarese militairen. Momenteel leven ongeveer 850.000 mensen in dit kamp.
Tot nu toe zijn slechts drie bevestigde gevallen van coronavirusbesmetting in Bangladesh geïdentificeerd, die allemaal in het noorden van het land waren, ver weg van de kampen. Maar experts geloven dat dit niet zo zal blijven. Bangladesh is een van ’s werelds meest bevolkte landen met een gezondheidssysteem dat ernstige problemen heeft.
Hulpverleners proberen te voorkomen dat het virus de kampen binnenkomt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft thermische camera’s op de luchthaven in de buurt van het kamp Cox’s Bazar uitgedeeld en passagiers moeten na aankomst hun lichaamstemperatuur laten controleren. Deze organisatie heeft extra beschermende kleding ter beschikking gesteld aan ziekenhuizen in de regio. In de kampen wordt regelmatig gewaarschuwd voor symptomen van COVID-19 en wordt bewoners van de kampen aangeraden hun handen goed te wassen.
Bezoeken tot het minimum beperken
Soortgelijke standaarden worden in andere vluchtelingenkampen toegepast. In Kenia, waar ongeveer 500.000 mensen uit Somalië en Zuid-Soedan leven, stuurt het kantoor van de VN-vluchtelingenorganisatie (UNHCR) sms-berichten naar bewoners van kampen en vraagt hen mogelijke ziektekenmerken zo snel mogelijk te melden. Bij de ingang van de kampen Kukuma en Dadaab in Kenia zijn controles verhoogd. Als iemand deze kampen binnenkomt, moet hij of zij meedelen waar hij of zij de afgelopen weken is geweest.
Eugene Byon, woordvoerder van UNHCR in Kenia, zegt dat “onze medewerkers alleen bezoeken uitvoeren die echt noodzakelijk zijn”. Volgens hem proberen hulpverleners te voorkomen dat het coronavirus het kamp binnenkomt. Daarom is aan personen die met verlof zijn gevraagd momenteel niet terug te keren naar Kenia.
Omdat de kampen Kukuma en Dadaab vanaf de jaren negentig zijn opgericht, hebben zij beter geoutilleerde infrastructuren dan andere kampen. Veel vluchtelingen leven niet in tenten maar in bakstenen hutten. Er is een ziekenhuis en een waterbron in deze kampen. Byon zegt dat “desondanks zien we het risico”. Tot nu toe is er één bevestigd geval van COVID-19 in Kenia geweest.
Ondervoeding van vluchtelingen en ziekterisico
Jason Straziuso, een van de functionarissen van het Internationale Comité van het Rode Kruis, zegt dat “ondervoeding ervoor zorgt dat mensen in elk geval gevoelig zijn voor besmetting met ziekten”. Hij voegt eraan toe dat COVID-19 daarom bovenaan de agenda van onze programma’s staat.
Dit is niet de enige ziekte die hulpverleners bezorgd maakt: vluchtelingen worden in veel landen beschouwd als ongewenste gasten. De verspreiding van deze ziekte kan de reeds bestaande vijandigheid jegens deze mensen vergroten. Volgens Filippo Grandi, commissaris voor vluchtelingenzaken van de VN, “hebben angst en discriminatie crises nooit opgelost”. Hij roept op tot “medelijden met diegenen die het meest kwetsbaar zijn”.
Bron: DW
