“Toekomst van volkeren” in een verenigd Iran of verdeeld?

Vertegenwoordigers van Iraanse etnische minderheden vroegen Europa samen met Shirin Ebadi niet stil te blijven bij de onderdrukking van het Iraanse volk. Zij waarschuwden voor de gevaarlijke gevolgen van dit proces: de groei van radicalisme onder etnische groepen en het gevaar voor de integriteit van Iran.

“Toekomst van volkeren in Iran” was het thema van een bijeenkomst op 21 december in het Europees Parlement in Brussel. Op deze bijeenkomst spraken vertegenwoordigers van etnische partijen en groepen. Een gemeenschappelijk thema van de speeches was de nadruk op een “ernstig gevaar”; namelijk dat voortgaande onderdrukking, discriminatie en geweld, vooral tegen etnische minderheden, de laatste mogelijkheden voor vreedzaam samenleven in een verenigd Iran zou vernietigen. Alle sprekers verwezen naar de verse wonden van de meest recente onderdrukking van demonstranten in Iran die nog steeds open zijn en voortbouwen op oude wonden uit het verleden.

Zij spraken over de verschuiving van ontevredenheid naar diepe haat en van diepe haat naar een serieuze bedreiging voor de integriteit van Iran. Maar de eisen die op deze bijeenkomst naar voren werden gebracht en het alternatief dat door de sprekers werd voorgesteld, namelijk “democratie en solidariteit binnen een federaal systeem”, hebben tot nu toe niet alleen het zegel van de Islamitische Republiek gekregen, maar delen van de oppositie beschouwen het ook als een bedreiging voor de “territoriale integriteit” van Iran.

Aan welke kant staat Europa?

De bijeenkomst “Toekomst van Iraanse volkeren” begon met een toespraak van Shirin Ebadi, jurist en Nobelprijs voor de Vrede winnaar. Na haar spraken Rafael Chenuil Huzan, directeur-generaal van de organisatie “Samen tegen doodstraf”, en vervolgens vijf vertegenwoordigers van verschillende Iraanse volkeren.

Shirin Ebadi vroeg openlijk aan de Europese regeringen “waarom zij mensenrechten alleen voor zichzelf waarderen” maar wanneer het om het Iraanse volk gaat, “zij blijven negeren hoe dit gewelddadig wordt onderdrukt door de Islamitische Republiek”. Zij kritiseerde Europese regeringen met een kort verwijzing naar wat er in november dit jaar in Iran gebeurde, aangezien zij “zichzelf beschouwen als verdedigers van mensenrechten”, maar wanneer hun commerciële belangen op het spel staan “aan de zijde van dictators staan” en wanneer “verdedigingloze mensen door kogels en tanks op straat worden gedood, wordt er niets vanuit de wereld gehoord”.

“Waarom denken jullie in dergelijke omstandigheden alleen maar aan handel met Iran?” Dit was een vraag die misschien veel mensen zich de laatste tijd stellen. Shirin Ebadi zei tegen de Europese regeringen: “Jullie kunnen de handel met Iran en het starten van Instex op zijn minst uitstellen totdat de onderdrukking stopt en de gevangenen die alleen brood en werk willen vrijgelaten worden.” Zij waarschuwde de Europese landen dat het resultaat van dit beleid Europa zelf kan treffen en vroeg hen het Iraanse volk te helpen.

Mevrouw Ebadi zei tegen Deutsche Welle Farsi, verwijzend naar andere deelnemers aan de bijeenkomst en de beschuldigingen waarmee zij worden geconfronteerd, namelijk “separatisme”, dat naar haar mening “separatisme een zegel is dat de Islamitische Republiek op het voorhoofd van volkeren zet om hen te onderdrukken”.

“Het gezicht van geografische onderdrukking en bezetting”

Ongelijkheid, discriminatie, politieke, economische en sociale onderdrukking van verschillende volkeren in Iran door de centrale regering was het gemeenschappelijke thema van de volgende speeches op de bijeenkomst. Vertegenwoordigers van Koerdische, Baloesjische, Arabische, Turkmeense en Turkse partijen en groepen in Iran probeerden de aard en diepte van discriminatie tegen de meest elementaire rechten van volkeren in Iran aan de aanwezigen in het Europees Parlement uit te leggen.

Zij wezen op het niet geven van de minste aandacht aan de ontwikkeling en welvaart van etnische en religieuze minderheden, hun zuivere onderdrukking en rechtloosheid, en een “gevaarlijk” proces dat deze onderdrukking versnelt; de groei van separatistische neigingen en radicalisme dat voortdurend toeneemt, en hoe meer geweld wordt gebruikt, hoe ernstiger deze bedreiging zal zijn.

Mustafa Hajri, algemeen directeur van de Democratische Partij van Koerdistan Iran, zei in zijn toespraak dat het multiculturele karakter van Iran niet alleen “geen plaats had in de grondwet en het Iraanse nationalistische discours” maar als “een gevoelig probleem en een veiligheidskwestie is behandeld”. Tot het punt dat “de woongebieden en woonplaatsen van niet-Perzische naties het gezicht hebben aangenomen van geografische onderdrukking en bezetting”.

Een “gezicht” dat zich manifesteert met “het ontbreken van enige gelegenheid voor vrije en legale politieke activiteiten, plundering van het kapitaal en de hulpbronnen van Koerdistan en de overdracht ervan naar centrale regio’s”. Met “hinrichtingen, opsluiting en het verwijderen van Koerdische activisten en strijders, overdracht van waterbronnen, vernietiging van het milieu en… militarisering van steden en dorpen, beveiligingswetgeving van diensten, onderwijsinstellingen, moskeeën en openbare plaatsen”.

Is er perspectief op vreedzame verandering?

De algemeen directeur van de Democratische Partij van Koerdistan concludeerde dat deze reeks van omstandigheden het perspectief op vreedzame verandering in een verenigd en geïntegreerd Iran “ernstig heeft verzwakt en daarentegen de wil en het verlangen naar scheiding onder de volkeren heeft versterkt. Tot het punt dat dit “in het overheersende discours onder een aanzienlijk deel van hun publieke opinie” is geworden.

Mustafa Hajri zegt aan het eind van zijn toespraak dat Koerden en andere volkeren in Iran “op zoek zijn naar soevereiniteit en zelfbeschikkingsrecht op elke manier die voor hen mogelijk en haalbaar is”. Ik vraag hem wat hij bedoelt met “op elke manier die voor hen mogelijk en haalbaar is” en of dit niet op een bepaalde manier separatistische neigingen goedkeurt?

Hij ontkent dit en zegt: “De beschuldigingen en stigma’s die ons en anderen worden toegewezen zijn om nationaliteitshaat onder Iraniërs op te wekken. Helaas volgen sommige van onze landgenoten onwetend deze propaganda.” Hij benadrukt: “Onze naam is ‘Democratische Partij van Koerdistan Iran’. Ons programma en statuten benadrukken allemaal het blijven werken binnen het kader van Iran en deze etiketten zijn onrechtvaardig. Deze beschuldigingen zijn om de openbare opinie in verwarring te brengen en hebben ertoe geleid dat zelfs verzoeken om de minste rechten van het Koerdische volk en andere nationaliteiten onmiddellijk worden beschouwd als separatisme en banden met vijanden. Maar deze methode heeft tot nu toe niet geholpen en zal ook in de toekomst niet helpen.”

Mustafa Hajri zegt verder: “Als de situatie op deze manier voortgaat, zal het behoud van Irans territoriale integriteit erg moeilijk zijn. Wij zeggen dit zodat zowel de Europeanen als het Iraanse volk zich van dit gevaar bewust zijn. Met onderdrukking kan de territoriale integriteit niet worden gegarandeerd. We moeten maximaal onze best doen en de gevaren die tot Irans uiteenvallen leiden zoveel mogelijk beperken.”

“Wij willen een seculair, federaal en democratisch Iran”

Het gevaar van groeiend radicalisme onder etnische minderheden in Iran was ook een centraal punt in de speech van Nasser Balideyi, woordvoerder van de Volksbewegingspartij van Balochistan. Hij zei tegen Deutsche Welle Farsi:

“Naar mijn mening is de oplossing dat er een passende dialoog plaatsvindt tussen oppositiegroepen en de internationale gemeenschap. Politieke groepen moeten verenigd zijn omdat geen enkele oppositiegroep, of zij zichzelf nu als constitutionalist en royalist beschouwen, republikein, of zoals wij die een federale republiek willen, kan hun eigen kijk en voorkeur aan anderen opleggen. We moeten etnische pluraliteit in Iran respecteren, accepteren en geen geweld tegen elkaar gebruiken. We moeten dialoog in de samenleving bevorderen.”

Nasser Balideyi ontkende dat de Volksbewegingspartij van Balochistan scheiding nastreeft en zei: “Wij willen niet dat Balochistan zich afscheidt. We willen dat Iran federaal, seculair en democratisch wordt. Een land waar alle nationaliteiten en religies gelijk zijn en democratisch. Maar dit is alleen mogelijk met het omverwerpen van de Islamitische Republiek en het creëren van een democratische ruimte.”

“De Islamitische Republiek en het Pahlavi-regime hebben zelfs het woord Turkmeense Steppe vermeden”

Youssef Kerr, woordvoerder van de “Culturele en Politieke Organisatie van Turkmeense Steppe”, verwees in zijn toespraak naar “oude” discriminatie die zelfs woorden niet kan verdragen. Hij zei dat het niet erkennen van het bestaan van een etnische minderheid genaamd Turkmeense, het niet opnemen van Turkmeense Steppe in de administratieve verdelingen van het land, het niet noemen van Turkmeense Steppe in overheidsinstanties in vergelijking met andere etnische minderheden “van oude en voortbestaande onvergefelijke kenmerken is”.

Youssef Kerr verwees naar “de onvermogen van de regering om adequaat beheer uit te oefenen op gebieden zoals het gebruik van verschillende hulpbronnen zoals water en land en milieuaangelegenheden en economische corruptie en diefstallen” die talrijke schade hebben toegebracht aan heel Iran, inclusief Turkmeense Steppe. Nasser Kerr zei tegen deelnemers aan de bijeenkomst dat mensen “in wanhoop, limbo en haat” leven, dat zij “valse beloften en bedreigingen” beu zijn en vroeg het volk en Europese staten het Iraanse volk “doeltreffende steun” te geven.

Hij kritiseerde de Europese Unie zeer scherp voor het ambivalente standpunt dat zij innam tegenover het geweld en de wreedheid van de Iraanse regering jegens demonstranten in november.

“Een gevoelig moment en een regio onderworpen aan bittere gebeurtenissen”

Jalil Sharhani, secretaris-generaal van de Democratische Solidariteitsbewegingspartij van Ahvaz, was de volgende spreker op de bijeenkomst die aandacht vestigde op de gevoeligheid van de situatie in de regio. Zijn beoordeling van het huidige moment was dat het perspectief voor “de volkeren van Iran en de hele Midden-Oosterse regio onderworpen is aan veranderingen en bittere gebeurtenissen die, als zij niet met rationaliteit en voorzichtigheid worden aangepakt, de toekomst van deze streek kunnen verduisteren.”

Jalil Sharhani sprak over het lijden van mensen in zijn regio dat zij “getuige moeten zijn van de plundering van hun ondergrondse en bovengrondse rijkdom, belediging en vernedering van hun taal en cultuur”. Hij verwees naar “statistieken van deprivatie, lage levensniveau en welzijn en werkloosheidspercentage in de Arabische gebieden van Ahvaz” waarbij “het gros van Irans rijkdom daar ligt” en vond dit schokkend.

Wat in de toespraak van Jalil Sharhani werd gehoord, was de herhaling van bekende woorden voor etnische minderheden in Iran; discriminatie en meedogenloze onderontwikkeling. Hij sprak over “schoolverzuim en gebrek aan culturele en sportfaciliteiten” voor mensen, over “milieuvernietiging en het droogleggen van rivieren en het afleiden van water naar andere delen van Iran, luchtvervuiling die mensen ademen en zwevende deeltjes daarin, waterschaarste als ‘nog een voorbeeld van onrecht gepleegd op het Arabische volk van Ahvaz'”.

“Met rechtvaardigheid blijft broederschap bestaan”

De secretaris-generaal van de Democratische Solidariteitsbewegingspartij van Ahvaz verwees in het Europees Parlement naar “rationeel en rechtvaardig contact met bestaande geografische, sociale, politieke en etnische feiten” als de enige oplossing en waarschuwde dat “beperkt denken en discriminatie en totalitaire eisen en etnische totalitarisme van elke groep en nationaliteit rampzalige gevolgen voor iedereen zal hebben”.

“Met rechtvaardigheid blijft broederschap bestaan”, dit was een spreekwoord waarmee Jalil Sharhani zijn opmerkingen afsloot. Maar wat als die rationaliteit die meneer Sharhani sprak niet bestaat?

Op deze vraag antwoordde Hafez Fadel, lid van het politieke bureau van de Democratische Solidariteitsbewegingspartij van Ahvaz, en zei: “Regeringen leggen het type strijd op aan mensen en niet andersom. Het proces van toenemend geweld dat we in voorbij jaren en met name in recente protesten hebben gezien, dwingt mensen tot rechtmatige verdediging.”

Ik vraag hem wat hij bedoelt met rechtmatige verdediging? Hij zegt: “Rechtmatige verdediging betekent dat iedereen met alle middelen die hij heeft zich zal verdedigen.” Hij benadrukt verder dat “omdat het Islamitische Republiek regime niet kan worden hervormd, dus op zijn minst de centrale oppositie, namelijk degenen die nog steeds de slogan van één taal één natie één vlag en één land geven, rekening moeten houden met de wensen van andere volkeren en een alternatief moet vormen en zichzelf moet presenteren aan omliggende landen en westerse landen en een stap moet zetten voor het omverwerpen van het systeem.”

Ik vraag hem over beschuldigingen zoals separatisme en het ontvangen van financiële hulp van buurlanden om dit programma uit te voeren. Hij antwoordt:

“We hebben een zeer duidelijk en helder politiek programma. We geloven dat Iran een multicultureel land is en door een volledig democratisch en federaal systeem moet worden bestuurd. We hebben geen sprake van scheiding of onafhankelijkheidsstreven in ons programma. Er zijn andere partijen die werkelijk zoiets willen maar wij hebben geen relatie met hen. Wij hebben geen ondersteuning van enig Arabisch land ontvangen en zullen dat ook niet doen. Alle kosten worden maandelijks door leden van de partij betaald. Ik benadruk nogmaals dat wij ter verdediging van onze onafhankelijkheid geen hulp hebben aangevraagd en geen hulp zullen accepteren op dit terrein.”

Hafez Fadel zegt ten slotte: “Iran is een land dat voor eeuwen met dezelfde mensen is ontstaan en behouden is gebleven en tot vandaag op deze manier functioneert. Helaas wordt ons al 85 jaar een totalitair systeem opgelegd. Een systeem dat een groot deel van deze geschiedenis ontkent.”

“Taalkundige en etnische diversiteit is de rijkdom van een land”

Een ander spreker op de bijeenkomst “Toekomst van volkeren in Iran” was Saeid Azizi, woordvoerder van de Democratische Unie van Azerbeidzjan (Birleek). Hij begon met een optimistische blik door te stellen dat het bestaan van taalkundige en etnische diversiteit voor een land als “rijkdom” wordt beschouwd en dat het door verdraagzaamheid, acceptatie van deze pluraliteit en juiste omgang ermee is dat “deze diversiteit tot economische, politieke en zeker culturele ontwikkeling zal leiden”.

Saeid Azizi benadrukt ook dat “het ontbreken van vrijheid en gelijkheid en sociale rechtvaardigheid” Iran voor altijd richting “oorlog en conflicten en verder verderf” stuurt. Hij zegt dat het deze extremistische krachten zijn die het meeste misbruik zullen maken van het negeren van de eisen van volkeren en vrees voor een federalistisch systeem om de maatschappij te beheren.

De Democratische Unie van Azerbeidzjan streeft naar een federaal systeem “waarin de centrale regering en het parlement uit vertegenwoordigers van verschillende nationaliteiten bestaan, en lokale en nationale regeringen door het volk zijn gekozen, zorg dragen voor het beheer van hun regionale aangelegenheden. Iran bestaat uit Turkse, Koerdische, Luri, Arabische, Baloesjische, Turkmeense en Perzische nationaliteiten, die allemaal miljoenenpopulaties zijn.”

De woordvoerder van Birleek zegt: “In de nabije toekomst zullen we getuige zijn van welke van deze twee wegen de centralistische krachten zullen kiezen.”

Bron: DW