افزایش نگرانیها درباره سرنوشت حکم اعدام «محمد نیکبخت» شهروند مسیحی
افزایش فشار بر فعالان سیاسی و مذهبی در ایران، بار دیگر توجه نهادهای حقوق بشری را به خود جلب کرده است. این بار نگرانیها متوجه «محمد نیکبخت» شهروند مسیحی، فعال سیاسی و عضو شورای همبستگی ملی ایران است؛ فردی که به گفته منابع حقوق بشری با خطر صدور حکم اعدام روبهرو شده است. این نگرانی در حالی شدت گرفته که دو برادر او، هادی و فضلالله نیکبخت، اخیرا از سوی دادگاه انقلاب گلپایگان به اتهام «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شدهاند؛ حکمی که فعالان حقوق بشر آن را نمونهای دیگر از استفاده گسترده جمهوری اسلامی از مجازات اعدام علیه منتقدان و مخالفان سیاسی میدانند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی سازمان حقوق بشر ایران، هادی و فضلالله نیکبخت حدود دو هفته پیش با اتهام «افساد فیالارض» به مجازات اعدام محکوم شدند. اگرچه جزئیات دقیق مستندات ارائهشده علیه این دو برادر بهطور عمومی منتشر نشده، اما در پرونده آنان ادعا شده است که در سازماندهی اعتراضات ضدحکومتی نقش داشتهاند.
در همین حال، محمد نیکبخت نیز با پروندهای روبهرو است که به گفته منابع آگاه، میتواند به صدور حکم اعدام منجر شود. او در ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ طی عملیات گسترده نیروهای امنیتی بازداشت شد؛ عملیاتی که بنا بر گزارشها با حضور شمار زیادی از نیروهای مسلح و استفاده از خشونت انجام گرفت. خانواده او پس از بازداشت، برای هفتهها هیچ اطلاعی از وضعیتش نداشتند و تنها پس از حدود دو ماه، مشخص شد که وی در زندان دستگرد اصفهان نگهداری میشود.
گزارشهای حقوق بشری حاکی از آن است که محمد نیکبخت در بند زندانیان سیاسی این زندان به سر میبرد و در طول دوران بازداشت با تهدیدهای مکرر مواجه شده است. برخی منابع اعلام کردهاند که مقامهای زندان به صورت شفاهی او را به اجرای حکم اعدام تهدید کردهاند، موضوعی که نگرانیها درباره آینده پرونده او را دوچندان کرده است.
خانواده نیکبخت از جمله خانوادههایی هستند که در سالهای گذشته به دلیل فعالیتهای سیاسی و مدنی، بارها تحت فشار قرار گرفتهاند. هر سه برادر از حامیان برگزاری همهپرسی برای تعیین آینده نظام سیاسی ایران بودهاند و محمد نیکبخت نیز پیشتر چندین مرتبه بازداشت شده بود. گزارشها همچنین از یک سوءقصد نافرجام علیه او در سالهای گذشته خبر میدهند.
پس از صدور حکم اعدام برای هادی و فضلالله نیکبخت، خانواده این دو زندانی تلاش کردهاند از مسیرهای قانونی برای پیگیری پرونده استفاده کنند. با این حال، منابع نزدیک به خانواده میگویند هنوز مشخص نیست وکیل انتخابی آنان به تمامی اسناد و محتویات پرونده دسترسی پیدا کرده باشد. بر اساس قوانین موجود، محکومان فرصت محدودی برای اعتراض به رای صادرشده دارند.
همزمان با افزایش نگرانیها، یک کارزار بینالمللی برای آزادی محمد نیکبخت آغاز شده است. برگزارکنندگان این کارزار تلاش دارند توجه نهادهای بینالمللی و دولتهای دموکراتیک را به وضعیت او جلب کنند. در متن این دادخواست آمده است: «محمد نیکبخت تنها یک فعال سیاسی و مدافع حقوق بشر نیست، بلکه نمادی از امید، صدایی شجاع برای عدالت و یک مسیحی مومن است.»
این کارزار از سازمان ملل متحد، دولتهای دموکراتیک و نهادهای مدافع حقوق بشر خواسته است برای آزادی فوری محمد نیکبخت اقدام کنند و نسبت به وضعیت او واکنش نشان دهند. همچنین در این بیانیه تاکید شده است که جمهوری اسلامی مسئول هرگونه آسیب احتمالی به جان او خواهد بود.
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که شهروندان مسیحی در ایران علاوه بر فشارهای سیاسی، با محدودیتها و تهدیدهایی نیز به دلیل باورهای مذهبی خود روبهرو هستند. از نگاه آنان، همزمانی فعالیت سیاسی و اعتقاد مسیحی میتواند خطر برخوردهای امنیتی را افزایش دهد؛ مسئلهای که به باور منتقدان حکومت، در پرونده محمد نیکبخت نیز قابل مشاهده است.
در شرایطی که جمهوری اسلامی همچنان یکی از بالاترین آمارهای اجرای حکم اعدام در جهان را دارد، نهادهای حقوق بشری نسبت به گسترش استفاده از این مجازات علیه مخالفان سیاسی، فعالان مدنی و اقلیتهای مذهبی هشدار دادهاند. پرونده خانواده نیکبخت اکنون به یکی از تازهترین نمونههای این نگرانی تبدیل شده و توجه بسیاری از فعالان حقوق بشر و جامعه مسیحیان ایرانی را به خود جلب کرده است.
