Nationaal register Armeens muziekmuseum en historische begraafplaatsen Isfahan

Het muziekmuseum van de Armenen in Djolfa het Nieuwe en een aantal historische Armeense begraafplaatsen in de provincie Isfahan zijn ingeschreven in het nationale erfgoedregister van Iran; een maatregel ter bescherming van een deel van de eeuwenoude geschiedenis van christenen in Iran die tegelijkertijd ernstige vragen oproept over de wijze waarop de Islamitische Republiek kerken en eigendom van deze gemeenschap beschermt.
«Ruhollah Seyyed al-Asgari», adjunct directeur erfgoedzaken van het directoraat erfgoedzaken van de provincie Isfahan, verklaarde dat tijdens de vergadering van de nationale erfgoedregistratieraad dossiers van een aantal historische gebouwen en terreinen behorende tot religieuze minderheden zijn beoordeeld en geschikt erfgoed nationaal is ingeschreven.
Het belangrijkste geregistreerde gebouw in deze collectie is het «Abrahamyan-huis»; een gebouw dat in het verleden als Armeens weeshuis werd gebruikt en waarin nu het muziekmuseum van de Armenen van Isfahan actief is. Dit gebouw is gelegen in Djolfa het Nieuwe; een wijk die door de eeuwen heen een van de belangrijkste centra van Armeense aanwezigheid en leven in Iran is geweest.
Naast dit museum zijn de historische Armeense begraafplaatsen in Fridoonshar, inclusief de begraafplaatsen Hovhannes Een en Twee, evenals de begraafplaatsen Maria de Heilige, Nersès de Heilige, Sneeuwopslag en enkele dorpen in de provincie, zoals Khalilabad, Khang, Sarousjaan, Bijgerd en Milagerd, opgenomen in het nationale erfgoedregister. Deze begraafplaatsen zijn niet alleen plaats van begravingen; de grafstenen, inscripties en historische markeringen ervan vormen een deel van het collectieve geheugen en blijvend bewijs van de eeuwenoude Armeense aanwezigheid in deze regio.
Seyyed al-Asgari beschouwde de registratie van deze monumenten als een stap in de erkenning van het minder geziene erfgoed van religieuze minderheden en benadrukte dat deze herinneringen niet beperkt zijn tot één bepaalde gemeenschap, maar deel uitmaken van de historische en culturele identiteit van Isfahan.
Maar de nationale registratie van deze monumenten vindt plaats onder omstandigheden waarin de geschiedenis van de omgang van de Islamitische Republiek met een deel van het christelijk erfgoed een ander en zorgwekkend beeld toont.
In juni 2026 werd de historische evangelische kerk van Mashad, een gebouw uit de Qajar- en vroege Pahlavi-periode dat eerder in het nationale erfgoedregister was ingeschreven, in een nachtelijke operatie afgebroken. Na publieke reacties verklaarden lokale autoriteiten dat ze de afbraak hadden gestopt en spraken ze over de noodzaak van bescherming van de resten van het gebouw, en de gouverneur van Razavi Khorasan beloofde wederopbouw; echter, in november van hetzelfde jaar werden de overgebleven delen van de kerk ook ’s nachts afgebroken. De identiteit van de directe daders van deze vernietiging is niet onafhankelijk opgehelderd, maar dit incident heeft ernstige vragen achtergelaten over toezicht en verantwoordelijkheid van de betrokken autoriteiten.
Een ander voorbeeld is het evangelische Petrus de Heilige-kerkcomplex in Teheran. VN-mensenrechtenexperts veroordeelden in een verklaring van 15 juli 2026 de confiscatie van dit complex en de uitzetting van 27 Armeense en Assyrische burgers die er woonden. Dit complex bestond niet alleen uit de kerkgebouw, maar ook uit woningen, twee scholen en kantoren van christelijke organisaties. Volgens de VN-experts was het eigendomsrecht van dit complex in 1998 door de Revolutionaire Rechtbank overgedragen en diende als basis voor latere maatregelen.
Ook in Tabriz werd de Assyrische evangelische kerk in 2019 met tussenkomst van veiligheidsfunctionarissen gesloten; het kruis boven de toren werd verwijderd en de sloten van het gebouw werden vervangen. Het rapport van het Centrum voor Documentatie van Mensenrechtenschendingen in Iran meldde ook van confiscatie, ombestemming of vernietiging van een aantal kerkelijke eigendommen in verschillende steden van het land in de afgelopen decennia.
Deze gevallen tonen aan dat het probleem niet alleen natuurlijke verval van historische gebouwen is; in sommige gevallen hebben gerechtelijke en administratieve beslissingen, confiscatie van eigendommen, sluiting van kerken en beperkingen op activiteiten van christelijke gemeenschappen ook een rol gespeeld in het lot van dit erfgoed.
Natuurlijk moet een onderscheid worden gemaakt tussen de situatie van de historische Armeense en Assyrische gemeenschappen die in de grondwet als religieuze minderheden zijn erkend en de situatie van zich bekeerend Christene burgers; de beperkingen en druk op deze groepen zijn niet hetzelfde. Desalniettemin is de bescherming van eigendomsrecht, aanbidding en onderhoud van historische plaatsen een recht dat niet afhankelijk mag zijn van het type kerk of de etnische en religieuze achtergrond van haar volgelingen.
De nationale registratie van het Armeens muziekmuseum en de historische begraafplaatsen van Isfahan is een positieve en opmerkingswaardige maatregel; maar de werkelijke waarde van een dergelijk besluit komt alleen aan het licht wanneer het behoud van het christelijk erfgoed een voortdurende en praktische maatregel wordt: van restauratie en onderhoud van gebouwen tot voorkoming van ondoorzichtige confiscatie, vernietiging en ombestemming daarvan.
We kunnen niet spreken over historische samenleven van religies en culturele diversiteit in Iran, maar tegelijkertijd zwijgen in het licht van kerksluiting, sluiting van aanbiddingsplaatsen en verlies van goederen van christelijke gemeenschappen. Het erfgoed van de Armenen en andere Christenen in Iran maakt deel uit van de geschiedenis van dit land; het behoud ervan is geen privilege voor een minderheid, maar een openbare en culturele verantwoordelijkheid.




