سایه دخالت خارجی بر موج یهودستیزی در بریتانیا و هشدار تند لندن به تهران
با افزایش حملات علیه یهودیان در بریتانیا، نخستوزیر این کشور از احتمال نقشآفرینی دولتهای خارجی از جمله ایران سخن گفت، تحولی که نگرانیها درباره پیوند سیاست خارجی جمهوری اسلامی با ناامنی داخلی در اروپا را تشدید کرده است.
در پی اوجگیری نگرانکننده حملات یهودستیزانه در بریتانیا، «کیر استارمر» نخستوزیر این کشور، هشدار صریحی خطاب به جمهوری اسلامی ایران و هر بازیگر خارجی احتمالی صادر و تاکید کرد که چنین اقداماتی تحمل نخواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامهای امنیتی بریتانیا در حال بررسی احتمال دخالت مستقیم یا غیرمستقیم دولتهای خارجی در این حوادث هستند.
استارمر روز جاری سهشنبه ۵ می برابر با ۱۵ اردیبهشت، در نشستی ویژه برای بررسی موج اخیر حملات گفت: «یکی از خطوط تحقیق این است که آیا یک دولت خارجی پشت برخی از این حملات بوده است یا خیر.» این سخنان نشاندهنده تغییر لحن قابل توجهی در رویکرد لندن است؛ تغییری که از نگرانی صرف عبور کرده و به مرحله هشدار سیاسی و امنیتی رسیده است.
این تحولات پس از آن شدت گرفت که گروه یهودی Shomrim از وقوع یک آتشسوزی عمدی در یک کنیسه متروکه در لندن خبر داد. این حادثه تنها یکی از مجموعه حملاتی است که طی هفتههای اخیر علیه اماکن و افراد یهودی رخ داده است.
گزارشها حاکی از آن است که مهاجمان با استفاده از بمبهای آتشزا چندین کنیسه را هدف قرار داده و حتی چهار آمبولانس متعلق به یک خیریه یهودی را نیز به آتش کشیدهاند. علاوه بر این، حمله با چاقو به دو مرد یهودی در شمال لندن، فضای امنیتی کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و باعث شد سطح هشدار تروریستی در بریتانیا از «قابلتوجه» به «شدید» افزایش یابد، سطحی که نشاندهنده احتمال بالای وقوع حملات در آینده نزدیک است.
در همین حال، نام یک گروه اسلامگرای حامی ایران با عنوان Harakat Ansar al-Yamin al-Islamiyya در برخی گزارشها مطرح شده که مسئولیت چند حمله در اروپا را بر عهده گرفته است. هرچند هنوز ارتباط مستقیم این گروه با دولت ایران بهطور رسمی تایید نشده، اما طرح چنین ادعاهایی بر پیچیدگی وضعیت افزوده است.
دولت بریتانیا اعلام کرده که افزایش سطح تهدید، تنها به این حملات محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از تهدیدات از سوی جریانهای «اسلامگرای افراطی و راست افراطی» در این تصمیم دخیل بودهاند. این ارزیابی نشان میدهد که فضای امنیتی اروپا در حال ورود به مرحلهای حساس و چندلایه است.
در سطح بینالمللی، نهادهای ناظر بر نفرتپراکنی و جرایم ناشی از تبعیض نیز، از افزایش چشمگیر حملات یهودستیزانه در اروپا پس از تنشهای اخیر در خاورمیانه خبر دادهاند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که تنشهای ژئوپولیتیک، بهویژه نقشآفرینی جمهوری اسلامی در منطقه، میتواند به شکل غیرمستقیم بر افزایش افراطگرایی و خشونت در جوامع اروپایی تاثیر بگذارد.
در این میان، منتقدان سیاستهای تهران بر این باورند که گفتمان رسمی جمهوری اسلامی، که در مواردی با ادبیات ضداسرائیلی و یهودستیزانه همراه است، میتواند زمینهساز تحریک گروههای همسو در خارج از کشور شود. این نگرانیها اکنون با هشدار رسمی دولت بریتانیا وارد مرحلهای جدیتر شده و ممکن است پیامدهای دیپلماتیک گستردهتری به دنبال داشته باشد.
