Afgevaardigden van het Iraanse parlement krijgen verbod op meer dan drie opeenvolgende termijnen

Met de herziening van de verkiezingswet kunnen personen die drie opeenvolgende termijnen afgevaardigde in het Iraanse parlement zijn geweest, niet meer kandidaat stellen voor een vierde termijn. Bij de herziening van deze wet zijn ook de verprovincialisering en partizanisering van de parlementsverkiezingen aan de orde gesteld en deels aangenomen.

De meerderheid van de afgevaardigden die aanwezig waren in de openbare zitting van zondag 12 Esfand van het Iraanse parlement stemde in met het voorstel van Hossein Amiri Khamkani om een bepaling toe te voegen aan artikel 3 van het wetsvoorstel tot wijziging van bepalingen van de verkiezingswet.

Volgens dit besluit is het kandidaat stellen van personen die drie opeenvolgende termijnen afgevaardigde waren, in de volgende verkiezingsronde niet toegestaan.

Mohammad Reza Tabesh, een reformistische afgevaardigde van het parlement, reageerde positief op dit besluit en zei tegen het nieuws agentschap ISNA dat dit voorstel werd ingediend door een groot aantal afgevaardigden die eerder drie of meer termijnen in het parlement hadden gezeten, en dat de aanvaarding ervan jongeren de kans geeft om toegang te krijgen tot de “wettelijke en legislatieve sferen”.

De grote afwezigen van het toekomstige parlement

Er zijn twijfels over de impact van het genoemde besluit op verjongingsmaatregelen in het parlement waarop Tabesh doelde. De aanvulling op artikel 3 bepaalt ook dat personen die drie opeenvolgende termijnen in het parlement hebben gezeten, na een periode van “rust” opnieuw kunnen deelnemen aan de parlementsverkiezingen.

Desondanks zullen met de invoering van de nieuwe verkiezingswet een aanzienlijk aantal van de meest bekende huidige afgevaardigden, waaronder Amiri Khamkani als indiener van het voorstel en Tabesh als ondersteunner, niet deelnemen aan de competitie voor de verkiezingen van het elfde parlement.

Als het verbod op kandidaatstelling van afgevaardigden die drie termijnen afgevaardigde waren, van kracht wordt bij de volgende verkiezingen in Esfand 1398, zullen Ali Larijani, voorzitter en zijn twee ondervoorzitters Ali Motahari en Masoud Pezeshkian, grote afwezigen van het elfde parlement zijn.

In zo’n situatie zou de lijst van beroemde afwezigen lang zijn en zou bestaan uit personen zoals Alauddin Boroujerdi, Nader Qazi Pour, Javad Karimi Qodousi, Kazem Jalali, Alireza Mahjoub, Ezzatollah Yousefiyan Molla, Hossein Naghavi Hosseini, Hossein Ali Shahriari en anderen die drie of meer termijnen in het parlement hebben gezeten.

Mogelijke strijd met de grondwet

Dit zal echter alleen gebeuren als het parlementsbesluiten door de Raad van Toezicht wordt goedgekeurd. De voorzitter van de commissie voor raden en binnenlandse aangelegenheden van het parlement heeft in een brief aan Ali Larijani dit besluit in strijd met de grondwet verklaard voordat dit in de raad wordt behandeld.

Mohammad Javad Kullivand zei hierover tegen ISNA: “De grondwet bepaalt duidelijk wat betreft de ambtstermijnen van de president dat een persoon slechts twee opeenvolgende termen president kan zijn, maar voor afgevaardigden van het parlement en de raden geldt zoiets niet, wat betekent dat er geen tijdelijke beperkingen in deze zaak zijn.”

Kullivand betwijfelt dat de Raad van Toezicht het parlementsbesluiten zal verwerpen. Hij zei ook dat de commissie voor raden dit besluit onderzoekt en maandag een wijzigingsvoorstel in de plenaire zitting zal indienen dat, als twee derde van de afgevaardigden ervoor stemt, het besluit zal opheffen.

Volgens het persbureau Mehr stemde de meerderheid van de afgevaardigden in de zitting van zondag ook in met een ander onderdeel van de wijziging van de verkiezingswet dat bepaalt: “De registratie van kandidaten geschiedt via een lijst die door politieke partijen, groepen en wettelijke organisaties wordt ingediend, of op individuele basis.”

Veel politieke activisten en deskundigen zien de partizanisering van de parlementsverkiezingen als een vereiste voor meer verantwoordelijkheid van afgevaardigden en politieke organisaties, en zien tegelijkertijd de voorwaarde voor het realiseren ervan als de vorming van echte en sterke politieke partijen en organisaties.

Het probleem van autoritairen met politieke activiteit

De autoritaire figuren van de Islamitische Republiek kunnen de activiteiten van werkelijk onafhankelijke partijen niet verdragen en hebben ook problemen met het voortbestaan van sterke organisaties van de reformistische factie; een voorbeeld hiervan is het verbod op de activiteiten van het Participation Front en de Organisation of Mujahedin of the Islamic Revolution, die als de belangrijkste politieke organisaties van deze factie werden beschouwd.

Esmail Gramimoghadam, politieke activist en woordvoerder van de Nationale Vertrouwenspartij, beschouwt de partizanisering van verkiezingen als een van de “fundamentele idealen van reformisten” en spreekt zijn tevredenheid uit dat de “uitgebreide verkiezingswet een aantal van de kritiek van reformisten op de wijze van verkiezingen heeft opgeruimd”.

Gramimoghadam zei zondag tegen het persbureau ISNA: “Deze wet stelt politieke partijen op zich verantwoordelijk, omdat in plaats van het kiezen van individuen bij verkiezingen, politieke partijen worden gekozen.”

Partizanverkiezingen en provinciale verkiezingen

Hij beschouwt de vereiste van vijfduizend leden voor het indienen van een kieslijst door politieke organisaties als nuttig en voegt eraan toe dat deze beperking de versterking van partijen tot gevolg heeft en dat als een partij niet in staat is om vijfduizend personen in te schakelen, deze het speelveld moet verlaten of op zoek moet gaan naar coalities met andere partijen en het vormen van een gemeenschappelijk front.

In Iran zijn er honderden geregistreerde politieke partijen en organisaties waarvan een groot deel slechts in de verkiezingsperiode actief is en geen sterke partijorganisatie heeft. Deze organisaties worden seizoensgebonden partijen genoemd die na de verkiezingen opnieuw van het politieke toneel verdwijnen.

Een ander onderwerp dat in de herziening van de verkiezingswet is besproken, is de verprovincialisering van de parlementsverkiezingen. Sommige deskundigen geloven dat dit kan verminderen dat afgevaardigden zich concentreren op de aangelegenheden van hun kiesgewest en hen op grotere regionale en nationale problemen kan richten.

Een ander onderwerp dat verdedigers van verprovincialisering van verkiezingen benadrukken, is een kwestie waarmee de wetgevende macht van de Islamitische Republiek altijd geconfronteerd is geweest. Bij verkiezingen op basis van kiesdistricten bereiken personen soms het parlement door enkele duizenden stemmen uit een klein district te ontvangen.

Bron: DW