De prijs van kogels: wanneer het regime zelfs de dood gijzelt

De prijs van kogels als onderdrukkinginstrument is een aangrijpend verhaal over het gijzelen van lijken van omgekomen personen door het Islamitische regime.

Als vervolg op de bloedige onderdrukking van recente protesten in Iran zijn er meerdere aangrijpende verslagen uit verschillende steden gepubliceerd die aantonen dat de beveiligings- en gerechtelijke organen van het Islamitische regime de uitlevering van de lichamen van met kogels gedode demonstranten afhankelijk hebben gemaakt van betaling van aanzienlijke bedragen; bedragen die volgens families worden opgevorderd onder de noem van “kogelkosten” of “operatiekosten”.

Op basis van verklaringen van rouwende families hebben beveiligingsmedewerkers na de dood van demonstranten door militaire kogels of zelfs hagel, de lichamen van slachtoffers naar beveiligings- of gerechtelijk-medische centra overgebracht en vervolgens aan families medegedeeld dat voor de uitlevering van het lichaam voor elke afgevuurde kogel een aanzienlijk bedrag moet worden betaald. In sommige gevallen waren deze bedragen zo hoog dat families gedwongen waren bezittingen te verkopen of schulden aan te gaan.

Mensenrechtenactivisten zeggen dat deze maatregel niet alleen financieel van aard is, maar deel uitmaakt van een systematisch beleid van intimidatie en vernedering. Naar hun zeggen probeert het regime families ervan af te houden juridische en mediavervolging na te streven, openbare en protesterende ceremonies te voorkomen en de kosten van protest zelfs na de dood aan de samenleving op te leggen.

In veel van deze gevallen stonden families tegelijkertijd onder druk om stil te blijven, werden zij onderworpen aan begrafenissen in het donker en aan het ondertekenen van verzoeningsaktes; verplichtingen die hen verbieden met media te spreken of herdenkingsplechtigheid te organiseren.

Het vorderen van geld voor de uitlevering van lichamen van doden is geen nieuw verschijnsel in de Islamitische Republiek. Ook in eerdere protesten waren soortgelijke verslagen gepubliceerd, maar in de recente protestgolf heeft de omvang en openlijkheid van deze maatregel meer aandacht van het publiek getrokken dan voorheen. Analisten geloven dat de intensiteit van de crisis en het hoge aantal doden het regime ertoe hebben gebracht maximaal gebruik te maken van psychologische en economische druktools.

Mensenrechtenexperts benadrukken dat het voorwaardelijk maken van de uitlevering van lijken van overledenen aan geldbetalingen een grove schending van menselijke waardigheid en fundamentele rechten van families is en kan worden geclassificeerd als onmenselijk gedrag en collectieve bestraffing. Deze maatregel is niet alleen in tegenspraak met de beweerde binnenlandse wetgeving van de regering, maar staat volledig haaks op internationale mensenrechtennormen.

Volgens waarnemers heeft de eis van “kogelprijzen” een duidelijk boodschap: “Het Islamitische regime wil aantonen dat zelfs na de dood controle, straf en vernedering voortduren; maar in ruil daarvoor is de verspreiding van deze verhalen omgezet in een ander symbool van de diepte van de legitimiteitskrisis van het bewind en de opgestapelde woede van de samenleving, woede en pijn die niet door geld, bedreigingen of geforceerde stilte zal verdwijnen.”