Europees Hof: Asielzoekershuisvesting in Hongarije is een gevangenis

Het hoogste gerechtelijke orgaan van de Europese Unie veroordeelde in een uitspraak de huisvestingsomstandigheden van asielzoekers in Hongarije en noemde het een gevangenis. De voornaamste kritiek richt zich op de huisvestingsomstandigheden aan de grens met Servië, waar ook drie Iraniërs en een Afghaan worden vastgehouden.

De regering van Hongarije staat al jaren onder hevige kritiek van mensenrechtenorganisaties en voorvechters van de rechten van vluchtelingen en asielzoekers vanwege de inhumane omstandigheden in de opvangcentra voor asielzoekers aan de grens met Servië.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) in Luxemburg verklaarde op donderdag 25 ordibehesht (14 mei) in een uitspraak dat de verblijfsomstandigheden van asielzoekers in het kamp Röszke gelijkenislopen met een gevangenis en beschuldigde de regering van Viktor Orbán, de eerste minister van Hongarije, van schending van de wetten van deze unie.

Dit kamp is een tijdelijk huisvestingscentrum bestaande uit een aantal containers en omgeven door hoge hekken en prikkeldraad. In deze huisvesting is de ruimte zeer beperkt in verhouding tot het aantal personen dat er wordt vastgehouden, en asielzoekers hebben onvoldoende bewegingsvrijheid.

In de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie wordt niet naar een specifiek geval verwezen, maar de achtergrond van de gerechtelijke beoordeling van de situatie in dit kamp en de omstandigheden ervan, die met een gevangenis worden vergeleken, betreft de situatie van vier asielzoekers uit Iran en Afghanistan.

Drie Iraniërs en een Afghaan in grenshuisvesting

Drie Iraanse onderdanen en één Afghaanse onderdaan reisden maanden geleden vanuit Turkije en via Bulgarije en Servië naar Hongarije en dienden daar een asielaanvraag in.

De Hongaarse autoriteiten wezen de asielaanvraag van deze personen af met het argument dat zij via Servië, als een land dat geen lid is van de Europese Unie, het land zijn binnengekomen. Zij stellen dat asielzoekers in Servië niet ernstig gevaar lopen voor vervolgingen of intimidatie en dat daarom hun binnenkomst in Hongarije en hun asielaanvraag niet aanvaardbaar is.

Deze autoriteiten zijn ook van mening dat asielzoekers in landen waar zij zich bevonden na het verlaten van hun eigen land en op weg naar Hongarije, van een aanvaardbaar veiligheidsniveau hebben genoten.

De Hongaarse rechtsinstanties hebben de klachten van asielzoekers zonder onderzoek afgewezen, en na weigering van Servië hen over te nemen, verklaard dat zij deze vier asielzoekers naar Iran en Afghanistan zal terugsturen.

De rechtse regering van Viktor Orbán voert al jaren een streng beleid tegen migranten en asielzoekers en tracht op alle mogelijke manieren haar grenzen voor hen gesloten te houden.

Hongarije heeft enerzijds de controle aan de gezamenlijke grens met Servië, als de belangrijkste ingangsroute voor migranten en asielzoekers, verscherpt, en anderzijds personen die eerder op een of andere manier de grens zijn overgestoken, grotendeels opgesloten gehouden in twee tijdelijke huisvestingscentra vlakbij de grens met Servië.

Volgens het Duitse persagentschap mogen de vier Iraanse en Afghaanse asielzoekers die in het kamp Röszke worden vastgehouden, hun huisvesting slechts in uitzonderlijke gevallen en onder begeleiding van politie verlaten. Bezoeken zijn ook alleen toegestaan met toestemming in een daarvoor bestemde container.

Naar Servië gaan als enige uitweg uit de huisvesting

De regering van Hongarije stelt voortdurend dat asielzoekers “vrijwillig” in het grenskamp verblijven, omdat zij hun huisvesting te allen tijde naar Servië kunnen verlaten.

De werkelijkheid is dat de meeste asielzoekers alle moeilijkheden doorstaan hebben om zich naar het Europese grondgebied te begeven. Bovendien verliezen asielzoekers die Hongarije verlaten met bestemming Servië automatisch hun status als “asielzoeker” in dit land.

De rechters van het Hof van Justitie van de Europese Unie hebben in hun uitspraak van donderdag benadrukt dat de detentie van asielzoekers in grenshuisvesting gelijk staat aan het ontnemen van hun vrijheid.

Zij stellen duidelijk dat asielzoekers alleen kunnen worden vastgehouden wanneer eerdere gerechtelijke autoriteiten hierover een uitspraak hebben gedaan en de redenen voor detentie hebben medegedeeld.

Met betrekking tot de tijdelijke kampen in Hongarije loopt ook een ander geval bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De eiseres in deze zaak is de Commissie van de Europese Unie, die de asielzoekershuisvesting in Hongarije stelt in strijd met de wetten van de unie en de verplichtingen van de lidstaten.

Bron: DW