Vijf jaar cel voor Elnaz Qorbani, christelijke burger

Elnaz Qorbani, een christelijke burger die eerder Iran had verlaten uit angst voor gerechtelijke vervolging, is nu opgeroepen zich aan te melden voor de uitvoering van een vijfjarige gevangenisstraf. In deze zaak waren onder meer de inbeslagneming van bijbels, kruisen en christelijke schriftjes onderdeel van de veiligheidsmaatregelen tegen haar religieuze activiteiten.

Volgens een rapport van organisatie Artikel 18 gaf de gerechtelijke macht van de Islamitische Republiek op zaterdag 18 mehri 1405 met een dagvaarding aan Elnaz Qorbani vijf dagen de tijd om zich aan te melden in gevangenis Qarchak Varamin voor de uitvoering van de vijfjarige gevangenisstraf. Deze dagvaarding werd uitgevaardigd terwijl zij reeds het land had verlaten.

De zaak van Qorbani gaat terug naar mehri 1403, toen vier mannelijke en één vrouwelijke functionarissen van de Sepah-inlichtingendienst een huiszoeking uitvoerden in het huis van haar moeder in Teheran. Nadat de functionarissen het huis hadden doorzocht, namen zij een laptop, mobiele telefoons en ander persoonlijk bezit in beslag. Volgens het rapport van Artikel 18 waren ook bijbels, kruisen en onderwijsmateriaal over het christendom onder de inbeslaggenomen items. Qorbani werd daarnaast enkele uren verhoord over haar christelijke activiteiten en met arrestatie bedreigd.

Sohrab Qvidel, de echtgenoot van Elnaz Qorbani, die eveneens een christelijke burger is, bevond zich op reis toen de functionarissen de huiszoeking uitvoerden. Na bericht te hebben ontvangen van dit incident en zich zorgen te maken over de gerechtelijke gevolgen, regelde hij de uitreismodaliteiten voor zijn echtgenote.

Qvidel, die was gebleven om voor zijn zieke vader in Iran te zorgen, werd in aban 1403 in Rasht gearresteerd. Goed ingelichte bronnen hebben verklaard dat hij tijdens zijn detentie onder druk stond en onderworpen was aan wat beschreven wordt als ‘wit folteren’. Na voorwaardelijke vrijlating tegen borgstelling verliet hij Iran in januari 2025 en voegde zich weer bij zijn echtgenote in Turkije.

Op 7 khordad 1404 veroordeelde afdeling 1 van het Revolutietribunaal Varamin onder leiding van rechter Ashkan Ramesh Elnaz Qorbani en 9 andere christelijke burgers tot in totaal meer dan 29 jaar gevangenisstraf. Qorbani’s aandeel in deze vonnissen was vijf jaar gevangenisstraf.

Volgens het rapport van Artikel 18 en Hrana luidde de tegen haar ingebrachte aanklacht onder meer ‘belediging van het gezag van de rechtsleider’, ‘afwijkende onderwijz- en propagandaactiviteiten in strijd met de sharia’, ‘oprichting van een netwerk voor christelijke prediking’ en ‘verspreiding van computerleugens’. Het vonnis is gewezen op grond van artikel 500 van het Islamitisch Strafwetboek (herhaald).

De gepubliceerde informatie over de zaak roept echter belangrijke vragen op over de grens tussen vreedzame religieuze activiteit en strafrechtelijke beschuldigingen. Het houden van religieuze bijeenkomsten, het bestuderen van de bijbel en het onderwijzen van religieuze overtuigingen mogen op zich niet tot gevolg hebben dat burgers van vrijheid en veiligheid worden beroofd.

De zaak van Elnaz Qorbani is een voorbeeld van voortdurende bezorgdheid over de situatie van godsdienst- en gewetensvrrijheid in Iran. De inbeslagneming van bijbels en kruisen bij de huiszoeking, het verhoor over christelijke activiteiten en de uitvaardiging van een zware gevangenisstraf benadrukken de noodzaak van een onafhankelijk onderzoek naar de wijze waarop christelijke burgers worden behandeld.

De uitvaardiging van een dagvaarding voor de uitvoering van het vonnis, hoewel de veroordeelde het land heeft verlaten, geeft aan dat de gerechtelijke gevolgen van deze zaak aanhouden. In dergelijke omstandigheden zijn transparantie over de bewijzen van de beschuldigingen, eerbiediging van het recht op een eerlijke rechtgang en respect voor de vrijheid van geweten en godsdienst van bijzonder belang.

Godsdienstvrijheid heeft alleen betekenis wanneer burgers hun overtuigingen vreedzaam kunnen naleven, zonder dat bijbels, religieuze bijeenkomsten of deelneming aan een religieuze gemeenschap de grondslag vormen voor verhoor en strafrechtelijke veroordeling.