Vrijlating van “Afrin Mohajer”, Iraans-Amerikaanse dubbelburger

De vrijlating van “Afrin Mohajer”, dubbelburger met Iraanse en Amerikaanse nationaliteit, bewijst dat druk op dubbelburgers een veelgebruikt middel is geweest, maar het rechtssysteem blijft in duisternis gehuld.

Volgens gepubliceerde berichten werd Afrin Mohajer, dubbelburger met Iraanse en Amerikaanse nationaliteit, zaterdag 15 december 2025 onder borgstelling vrijgelaten uit gevangenis Evin. Zij was gearresteerd na terugkeer naar Iran en binnenkomst op 28 september 2025 via de internationale luchthaven Imam Khomeini; echter blijven ondanks haar vrijlating veel vragen onbeantwoord: waarom zijn er nog steeds geen duidelijke en officieel bevestigde aanklachten tegen haar ingediend.

De arrestatie van Mohajer maakt deel uit van een bekend patroon dat door mensrechtenorganisaties, westerse regeringen en internationale instanties jaren ter discussie is gesteld: het gebruik van dubbelburgers als drukmiddel of diplomatiek instrument.

In een verklaring van de Hengaw Organization for Human Rights staat dat zij meer dan zeven weken in detentie zat zonder enige juridische toegang of passende informatievoorziening, en haar juridische status onzeker bleef. Organisaties die vergelijkbare zaken hebben onderzocht, beschouwen dit soort arrestaties als onderdeel van “gijzeldiplomatie”; dus drukmiddelen op het gebied van buitenlandse politiek om voordelen te behalen.

Volgens berichten heeft “Reza Zarrabi”, de zoon van mevrouw Mohajer, gezegd dat zijn moeder met vijf beschuldigingen werd geconfronteerd: “oprichting van een oppositiegroep”, “lidmaatschap van oppositiegroepen”, “propaganda tegen het systeem”, “belediging van de leider” en “belediging van heilige zaken”, maar er is geen officieel bewijs of informatie over deze beschuldigingen gepubliceerd. Terwijl de arrestatie op basis van deze beschuldigingen plaatsvond, is de vrijlating onder borgstelling een duidelijk teken van justitiële zwakte of onvoldoende bewijs.

Deze situatie is niet alleen een schending van het recht op eerlijke rechtsbijstand, maar toont ook aan dat de rechterlijke werking in dit soort zaken voornamelijk politiek en drukgericht is.

Volgens Reza Zarrabi was er enige tijd na de arrestatie geen enkel bericht over de situatie van zijn moeder in de media of bij mensenrechtenorganisaties. Sommigen claimden zelfs “zelfbeklag”. Deze mediatstilte, gecombineerd met het ontbreken van informatie over de beschuldigingen, verergerde het klimaat van angst en justitiële isolatie.

Arrestatie op het vliegveld, snelle overbrenging naar de gevangenis, detentie in solitary confinement of in vrouwenardelingen en ontneming van wettelijke rechten, zijn allemaal elementen die herhaaldelijk in zaken van dubbelburgers zijn waargenomen en wijzen op het gebruik van arrestatie als instrument van angst en controle.

De vrijlating van Afrin Mohajer is zeker goed nieuws en kan op korte termijn druk en internationale aandacht hebben gehad. Maar vrijlating onder borgstelling (geen vrijspraak of ontslag van beschuldiging) toont aan dat de zaak nog steeds open kan zijn en dit betekent dat haar echte veiligheid niet gegarandeerd is.

De ervaring van afgelopen jaren met zaken zoals die van Nazanin Zaghari en andere dubbelburgers heeft bewezen dat dergelijke arrestaties en vrijlatingen vaak binnen het kader van politieke spelletjes, druk en uitwisseling plaatsvinden, niet onder gerechtigheid en transparantie.

Hoewel de vrijlating van Afrin Mohajer een teken kan zijn van de invloed van publieke opinie en mensenrechten, wordt echte gerechtigheid bereikt wanneer de beschuldigingen transparant worden, een eerlijk proces volgt en rechtsbijstandsrechten in acht worden genomen.
Tot die tijd zal deze zaak geen garantie voor haar veiligheid en geen waarschuwing voor het regime zijn, maar eerder een teken van de voortzetting van onderdrukking, politieke arrestaties en het gebruik van mensen als onderhandelingspion.