افزایش خطر برای مدافعان حقوق بشر در ایران و منطقه

سازمان بین‌المللی حمایت از مدافعان حقوق بشر نسبت به افزایش خطر برای مدافعان حقوق بشر در ایران و منطقه هشدار داده و خواستار حمایت عملی جامعه جهانی شد.

سازمان بین‌المللی حمایت از مدافعان حقوق بشر(Front Line Defenders)  که دفتر مرکزی آن در ایرلند قرار دارد، در تازه‌ترین بیانیه خود نسبت به افزایش خطرات قابل توجه برای فعالان حقوق بشر، هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی در ایران و کشورهای همسایه ابراز نگرانی عمیق کرده است. این نگرانی در حالی ابراز می‌شود که درگیری‌های مرزی و حملات نظامی در منطقه ادامه دارد و امنیت مدافعان حقوق بشر با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده است.

بر اساس بیانیه این سازمان، دوره‌های تشدید نزاع‌های مسلحانه و بی‌ثباتی سیاسی، معمولا با افزایش فشارها و خطرها برای فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر همراه است. زمانی که حاکمیت قانون تضعیف می‌شود و بازیگران مسلح متعدد در مناطق مختلف حضور پیدا می‌کنند، فضا برای سرکوب فعالان در قالب بازداشت‌های خودسرانه، تهدید، خشونت، و سایر اشکال نقض حقوق بشر فراهم‌تر می‌شود.

سازمان مذکور در این بیانیه تاکید کرده که مدافعان حقوق بشر نقش حیاتی در مستندسازی نقض‌ها، حمایت از قربانیان و پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بشر دارند، اما در حال حاضر این افراد به دلیل شرایط پرخطر و ناامن منطقه در خطر بیشتری قرار گرفته‌اند.

یکی از بخش‌های قابل توجه این بیانیه، به وضعیت مدافعان حقوق بشر زندانی در ایران اختصاص دارد. این نهاد حقوق بشری هشدار داده است که در خلال بحران‌های نظامی، دسترسی زندانیان به خدمات درمانی، تماس با خانواده و نظارت مستقل، ممکن است به‌طور جدی محدود شود و زندگی آنها در معرض خطر بیشتری قرار گیرد.

سازمان بین‌المللی حمایت از مدافعان حقوق بشر همچنین به گزارش‌هایی اشاره کرده که براساس آنها تدابیر امنیتی در زندان اوین تشدید شده و توزیع غذا در این زندان با اختلال مواجه گشته است، موضوعی که نگرانی‌ها در مورد امنیت و رفاه زندانیان، به‌ویژه فعالان حقوق بشر در بند، را افزایش داده است.

نگرانی درباره وضعیت زندانیان در ایران، در گزارش‌های دیگر نیز مورد تاکید قرار گرفته است. برخی منابع به‌نقل از فعالان حقوق بشر و خانواده‌های بازداشت‌شدگان می‌گویند که با ادامه تنش‌های نظامی، اوضاع زندان‌ها به‌ویژه زندان اوین رو به وخامت گذاشته و خطر تکرار فجایع مشابه دوره‌های قبلی افزایش یافته است.

علاوه بر این، گزارش‌های مستقل نشان داده‌اند که انفجارها و حملات نزدیک به زندان‌ها باعث آسیب دیدن فضاهای آنها شده و ترس از گسترش شرایط خطرناک برای زندانیان خارجی و ایرانی را افزایش داده است. در برخی از این گزارش‌ها آمده که پنجره‌ها و سقف بخش‌هایی از زندان مورد اصابت قرار گرفته و شرایط تماس با خانواده‌ها و تامین غذا و آب به شدت دشوار شده است.

سازمان‌های مدافع حقوق بشر و نهادهای بین‌المللی دیگر نیز در هفته‌های اخیر درباره اوضاع حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی کرده‌اند. به‌عنوان مثال، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در نشست شورای حقوق بشر نسبت به افزایش خطر اجرای احکام اعدام و نقض گسترده حقوق بشر پس از سرکوب اعتراض‌ها هشدار داده است.

گزارش‌های مستقل همچنین نشان می‌دهند که درگیری‌های نظامی جاری باعث شده بسیاری از غیرنظامیان، زندانیان و مدافعان حقوق بشر در ایران و سراسر منطقه، با تهدید و خطرات جانی و انسانی مواجه شوند، از جمله قطع دسترسی به اینترنت، محدودیت در تماس با خانواده و افزایش بازداشت‌ها بدون دسترسی قانونی.

فرانت لاین دیفندرز در پایان بیانیه خود از تمام طرف‌های درگیر خواسته است به تعهدات خود در چارچوب حقوق بین‌الملل بشردوستانه و حقوق بشر پایبند بمانند. این نهاد اعلام کرده که جلوگیری از حمله به محل‌هایی که حقوق بشر در آن دنبال می‌شود و حمایت از مدافعان در معرض خطر، باید از اولویت‌های جامعه جهانی باشد.

علاوه بر این، این سازمان از کشورهای عضو جامعه جهانی خواسته است تا اقدامات عملی برای حفاظت از مدافعان حقوق بشر در ایران و منطقه اتخاذ کنند، از جمله پشتیبانی در زمینه پناهندگی اضطراری و تسهیل حمایت‌های محافظتی، نه تنها بیانیه‌های صرف.