Plan van Islamitische Republiek in Straat van Hormuz mislukt met stellig ‘nee’ van regio

Het mislukken van het plan van de Islamitische Republiek in de Straat van Hormuz met een stellig weigering van de landen in de regio, toont de toenemende isolatie van Teheran en een verschuiving van regionale machtsverhoudingen tegen Iran aan.

Terwijl de regionale spanningen aanhouden, werd de recente top van de leiders van de Golf Coöperatieraad in Jeddah het toneel voor een duidelijke verklaring van verzet tegen het plan van de Islamitische Republiek over de Straat van Hormuz; een plan waarbij Teheran van voorbijvarende schepen toeslagen wilde innen en zijn invloed op deze vitale zeestraat wilde vergroten.

Deze bijeenkomst, de eerste vergadering van deze raad na het begin van recente gevechten in de regio, was bedoeld voor de evaluatie van regionale ontwikkelingen en coördinatie voor het aanpakken ervan. De kwestie van de Straat van Hormuz en zorgen over eenzijdige maatregelen van Iran werden echter een van de belangrijkste discussiepunten.

Volgens internationale mediaberichten had Abbas Araghchi, de minister van Buitenlandse Zaken van de Islamitische Republiek, tijdens zijn recente bezoek aan Oman een voorstel gedaan om de controle over de Straat van Hormuz tussen Iran en Oman te verdelen.

Dit voorstel werd echter met een koude reactie en uiteindelijk met een duidelijke weigering beantwoord. Oman, dat altijd als bemiddelaar in regionale crises wordt gezien, koos deze keer ervoor zich niet in te laten met een plan dat de spanningen had kunnen verergeren.

Een goed ingelichte bron zei hierover: “De Golfstatenlanden kunnen misschien vergeven, maar ze zullen niet vergeten wat Iran heeft gedaan.”

Hij benadrukte ook: “De landen hebben geen interesse in het betalen van de wederopbouwkosten van Iran en zullen niet toestaan dat Teheran de controle over deze vitale zeestraat krijgt.”

Experts zijn van mening dat de positie van de Golfstatenlanden op dit punt aansluit bij de standpunten van de Verenigde Staten. Amerikaanse ambtenaren hebben herhaaldelijk benadrukt dat Iran niet het vermogen zou moeten hebben om de Straat van Hormuz te controleren of toeslagen van schepen te innen.

In dit verband zei Alex Pelitsis, een voormalige Amerikaanse defensiefunctionaris: “De landen van de Golf Coöperatieraad steunen het standpunt van de Amerikaanse regering en zeggen dat Iran de Straat van Hormuz niet kan controleren, geen toeslagen kan innen, en deze niet kan sluiten wanneer het maar wil.”

Hij waarschuwde ook dat recente maatregelen van Teheran een averechts effect hebben gehad en de relaties van dit land met zijn buren decennia hebben teruggezet.

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste wereldwijde energietransportroutes en een aanzienlijk deel van de wereldolieproductie gaat erdoorheen. Daarom kan elke instabiliteit in deze regio verstrekkende gevolgen voor de wereldeconomie hebben.

In de afgelopen maanden is de dreiging om deze zeestraat te sluiten of beperkingen op het scheepsverkeer in te stellen een van de drukkingsmiddelen in het buitenlandse beleid van de Islamitische Republiek geworden; een benadering die nu op uitgebreide regionale tegenstand stuit.

Tegelijkertijd zijn de onderhandelingen tussen Iran en Amerika die in Islamabad plaatsvonden, stopgezet en is er geen duidelijk perspectief voor voortzetting. Deze situatie heeft de bezorgdheid over toenemende spanningen verergerd.

Ondertussen heeft Qatar geëist dat de oorlog snel eindigt, maar benadrukt de duurzaamheid van de vrede. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken van dit land zei: “We willen in de nabije toekomst niet zien dat gevechten in de regio uitbreken.”

Hij voegde eraan toe: “We willen geen bevroren conflict zien die om politieke redenen telkens opnieuw oplaait.”

Deze ontwikkelingen tonen aan dat de Islamitische Republiek bij zijn poging om zijn invloed uit te breiden op een van de gevoeligste punten ter wereld, op ernstige en gecoördineerde weerstand van landen in de regio is gestuit.

Terwijl het wantrouwen in Teheran is toegenomen en de geduld van de landen in de regio uitgeput raakt, kan elke spanningstoemende maatregel verstrekkende en onvoorspelbare gevolgen hebben.

Wat nu meer dan ooit duidelijk is, is dat conflictair beleid niet alleen Irans positie niet heeft versterkt, maar het in een moeilijker en meer geïsoleerde situatie heeft geplaatst.