Censuur in plaats van nieuws: BBC’s rol in het verbergen van de slachtpartij in Iran

De BBC staat onder vuur omdat zij het bericht over de slachtpartij in Iran uit haar belangrijkste publicatiekanaal heeft verwijderd, beschuldigd van censuur in plaats van journalistiek. Dit heeft geleid tot een golf van kritiek op de rol van dit mediakanaal in het verbergen van een menselijk drama.

Tegelijkertijd met de verspreiding van schokkende rapporten over de dood van tientallen duizenden mensen in Iran tijdens een bloedige onderdrukking, staat de aanpak van grote internationale mediabedrijven, vooral de BBC, onder vuur van scherpe kritiek van mensenrechtenactivisten, wetenschappers en prominente figuren. Critici stellen dat het verwijderen of verzwakken van dit menselijk drama uit mediaberichtgeving geen professionele fout is, maar een betekenisvolle beslissing met ernstige ethische gevolgen.

In de meest recente reacties schreef “Hillel Neuer”, internationaal jurist en uitvoerend directeur van “UN Watch”, op het sociale medium X aan BBC World: “De geschiedenis zal opgetekend hebben dat op dezelfde dag dat het blad TIME rapporteerde dat 30.000 mensen in Iran zijn omgekomen in een massale slachtpartij van twee dagen, op uw voorpagina niet eenmaal de naam Iran voorkwam.”

Verwijzend naar de diepe kloof tussen de schaal van het drama en de mediaberichtgeving erover, beschrijft hij het stilzwijgen van de BBC niet als een nieuwsjournalistieke verzuiming, maar als onderdeel van een zorgwekkend proces.

Tegelijkertijd schreef “Omid Jalili”, Brits-Iraanse komiek en bekende persoonlijkheid, ook op X: “Vandaag is er op BBC News geen bericht over de massamoord in Iran; zelfs geen enkel rapport is gepubliceerd.”

Deze kritiek wordt geuit in een context waarin veldonderzoeken, rapporten van onafhankelijke mediakanalen en onderzoeken van mensenrechtenorganisaties duiden op massale moorden op demonstranten in Iran; een slachtpartij die volgens rapporten voornamelijk is uitgevoerd door schoten in het hoofd op korte afstand. Toch veroorzaakt het ontbreken van adequate dekking door een mediakanaal als de BBC, dat zichzelf als wereldwijde nieuwsreferentie beschouwt, ernstige vragen over nieuwscriteria en redactionele prioriteiten.

Sommige waarnemers geloven dat, als we optimistisch willen zijn, dit stilzwijgen wellicht deels voortkomt uit het onvermogen van het westerse publiek, vooral in Groot-Brittannië, om de omvang van staatsgeweld in een ander land te begrijpen; dat zij kunnen accepteren dat wat “veiligheidskrachten” worden genoemd, in korte tijd duizenden eigen burgers kan doden louter omdat zij vreedzaam protesteren.

Deze situatie lijkt nog paradoxaler wanneer deze wordt vergeleken met de interne werkelijkheden van Groot-Brittannië; een land waarvan burgers herhaaldelijk hebben geklaagd over zwakke politiediensten en in sommige gevallen zelfs te maken hebben met vertraging of geen optreden tegen eenvoudige diefstallen. Critici vragen zich af hoe een mediakanaal dat de kleinste misdrijven in Europa gedetailleerd verspreidt, zo stil kan zijn tegenover een van de grootste hedendaagse menselijke tragedie.

Dit is niet de eerste keer dat de BBC onder vuur ligt vanwege de manier waarop zij de ontwikkelingen in Iran verspreidt. In voorbijgaande jaren hebben mensenrechtenactivisten deze mediakanaal meermaals ervan beschuldigd van buitensporige voorzichtigheid, neutrale taal tegenover onderdrukking en terughoudendheid bij het expliciet noemen van staatsgeweld. Naar hun mening helpt deze aanpak niet alleen niet om de waarheid aan het licht te brengen, maar draagt zij ook bij aan de voortdurende straffeloosheid van daders van geweld.

In een wereld waarin informatie met ongekende snelheid wordt verspreid, is het stilzwijgen van grote mediabedrijven niet langer slechts een eenvoudige leegte, maar een boodschap, een boodschap die kan worden geïnterpreteerd als onverschilligheid, ontkenning of zelfs medeplichtigheid. De scherpe reacties op het optreden van de BBC laten zien dat een aanzienlijk deel van het publieke gevoelen en de mensenrechtenbeweging niet langer bereid is dit stilzwijgen louter als een onschadelijke redactionele keuze te zien. De geschiedenis (zoals Hillel Neuer heeft gewaarschuwd) zal deze dagen niet vergeten.