Amerika start officieel “triggermechanisme” op

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken diende een aanvraag in bij de Veiligheidsraad voor de terugkeer van alle internationale sancties tegen Iran. Amerika stelt dat de Islamitische Republiek haar verplichtingen onder de nucleaire overeenkomst en het JCPOA heeft geschonden.

Zoals eerder aangekondigd verscheen Mike Pompeo donderdagmiddag naar New Yorkse tijd in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties en diende de Amerikaanse aanvraag in voor de activering van het triggermechanisme tegen de Islamitische Republiek bij de voorzitter van de Veiligheidsraad.

Dit mechanisme is ontworpen om geschillen op te lossen tussen landen die deelnemen aan het Comprehensive Joint Action Plan (JCPOA) en de activering ervan kan leiden tot automatische terugkeer van alle sanctieresoluties van de Veiligheidsraad tegen Iran.

Het Duitse persagentschap meldde vrijdag 31 Mordad (21 augustus) met verwijzing naar deze Amerikaanse actie dat het geschil over hoe om te gaan met de Islamitische Republiek een enorme kloof tussen de Verenigde Staten en haar Europese bondgenoten heeft veroorzaakt en dat het perspectief op bijlegging van dit geschil onduidelijk is.

Het triggermechanisme is een procedure voorzien in resolutie 2231 van de Veiligheidsraad. Deze resolutie werd in 2015 aangenomen na ondertekening van de nucleaire overeenkomst tussen Iran en zes wereldmachten en het JCPOA is een bijlage ervan.

Op grond van dit mechanisme kunnen landen die deelnemen aan het JCPOA, in geval Iran niet voldoet aan haar verplichtingen, automatische terugkeer van internationale sanctieresoluties tegen de Islamitische Republiek aanvragen.

Amerika beëindigde in mei 2018 haar deelname aan het JCPOA door uit de nucleaire overeenkomst te treden. Daarom geloven de vijf overblijvende landen in de overeenkomst, waaronder drie Europese landen Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland, dat de Verenigde Staten niet bevoegd zijn het triggermechanisme in werking te stellen.

Verzet van drie Europese landen tegen Amerikaanse actie

De buitenlandse ministers van drie Europese landen verklaarden in een gezamenlijke verklaring dat de Amerikaanse actie in strijd is met hun inspanningen om de nucleaire overeenkomst in stand te houden en zeiden dat zij daarom geen steun kunnen geven.

Volgens persagentschap Reuters hebben Heiko Maas, Jean-Yves Le Drian en Dominic Raab, onder nadruk op hun toewijding aan het JCPOA, de Islamitische Republiek verzocht om haar JCPOA-verplichtingen volledig uit te voeren.

Iran verkleinde op de eerste verjaardag van de Amerikaanse uittreding uit de nucleaire overeenkomst de uitvoering van haar JCPOA-verplichtingen in vijf fasen. Amerika beschuldigt onder meer op deze grond de Islamitische Republiek van schending van het JCPOA en heeft de activering van het triggermechanisme geëist.

Mike Pompeo reageerde op het verzet van drie Europese landen tegen de Amerikaanse inspanningen om het triggermechanisme in werking te stellen door deze landen te beschuldigen van “partijdigheid jegens de Ajatollah’s”.

Sinds Donald Trump het Witte Huis binnenkwam, is het verschil van mening tussen Amerika en Europese landen over de nucleaire overeenkomst toegenomen en is het nu op een van zijn hoogtepunten aangekomen.

Trump heeft sinds zijn verkiezingscampagne in 2016 herhaaldelijk de nucleaire overeenkomst het slechtste akkoord in de geschiedenis genoemd en gelooft dat deze overeenkomst Iran niet voor altijd zal verhinderen kernwapens te verwerven en niet zal voorkomen dat dit land maatregelen neemt om destabilisering van de regio en het controversiële raketprogramma ervan voort te zetten.

De Amerikaanse aanvraag voor activering van het triggermechanisme werd in de agenda opgenomen nadat Washingtons voorstel voor een resolutie ter verlenging van het wapens embargo tegen Iran in de Veiligheidsraad werd verworpen.

Volgens resolutie 2231 eindigt het wapens embargo tegen Iran dit jaar in september. Sommige hoge ambtenaren van de Islamitische Republiek hebben gedreigd dat verlenging van het wapens embargo het einde van het JCPOA zal betekenen.

Verzoek van Europese landen aan Iran

De drie Europese landen die partij zijn bij de nucleaire overeenkomst hebben, terwijl zij bezwaar maken tegen de Amerikaanse actie, bevestigd dat Iran “systematisch” haar JCPOA-verplichtingen heeft geschonden maar benadrukken dat dit probleem moet worden opgelost door middel van onderhandelingen.

Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland hebben de Islamitische Republiek verzocht om “zo snel mogelijk” alle maatregelen die in strijd zijn met JCPOA-verplichtingen stop te zetten en terug te keren tot volledige uitvoering van haar verplichtingen.

Indonesië is voorzitter van de Veiligheidsraad en de Amerikaanse aanvraag voor activering van het triggermechanisme is ingediend bij de ambassadeur van dit land bij de Verenigde Naties.

Het is nog niet duidelijk hoe de Veiligheidsraad met de Amerikaanse aanvraag zal omgaan. Gezien de onthouding van 11 leden van de Veiligheidsraad over de resolutie vorige week over Amerika, evalueren sommige waarnemers stilzwijgen over de Amerikaanse aanvraag als een van de mogelijkheden.

Mohammad Javad Zarif, buitenlandminister van de Islamitische Republiek, voegde donderdag in een uitgebreide brief aan de voorzitter van de Veiligheidsraad de Amerikaanse aanvraag voor activering van het triggermechanisme en terugkeer van sanctieresoluties tegen Iran toe als “zonder enige geldigheid of legitimiteit” en eiste afwijzing van deze aanvraag.

Bron: DW