Iraanse vluchtelingen in Zweden staken tegen slechte omstandigheden

«Velen van ons, zelfs degenen met kinderen, zijn gedwongen om een kamer met twee of drie anderen te delen. De steun van de immigratiedienst is niet voldoende om van te leven. We zijn gedwongen illegaal te werken. Ik voel me echt schuldig voor onszelf dat we zelfs worden uitgebuit wanneer we voor landgenoten werken. Met zeer laag loon worden we als dwangarbeiders gebruikt. Ik ben gedwongen illegaal te werken en hoewel mijn werkgever weet in welke situatie ik verkeer, betaalt hij mij slechts 40 tot maximaal 60 kroon per uur (60 Zweedse kroon is ongeveer vijf en een half euro).»

Dit zegt Narges Jalalian aan Deutsche Welle Farsi. Zij is een van de Iraanse vluchtelingen in Gävle die meer dan vier en een half jaar wacht op een uitspraak van de rechtbank over haar asielstatus. Ze heeft één keer een afwijzing ontvangen, tegen die uitspraak in beroep gegaan, en nu anderhalf jaar verstreken zonder dat zelfs de datum van de volgende rechtszitting bekend is.

De werkgever vraagt haar soms om 12 of 13 uur per dag te werken. Ze zegt: «Dit is erg zwaar werk voor een vrouw met een kind die haar kind bij een vriendin heeft achtergelaten. De situatie is voor mannen niet veel beter. Na een lange werkdag zien zij dat zij slechts 40 kroon per uur krijgen. Terwijl zij gedwongen zijn om minstens vijf tot zes duizend kroon per maand voor een kamer te betalen.»

Westerse dubbele politiek tegenover de Islamitische Republiek

Narges sluit zich aan bij een groep van ongeveer 80 vluchtelingen in Gävle die sinds 15 februari in protest zijn. 63 mensen voeren een sit-in, 14 personen staken in het eten. Zij behoort tot de hongerstakerders. Ze zegt dat zij met deze actie tegen veel dingen protesteren, «tegen het beleid van de hele wereld tegenover vluchtelingen», tegen de accommodatie van de Zweedse regering met de Islamitische Republiek en «de geheime deals» van de Zweedse en Europese regeringen met de Iraanse regering, vooral omdat «de situatie van vluchtelingen in het hart van Europa, in een land als Zweden, al erg is, laat staan in landen als Turkije en Griekenland».

Narges Jalalian zegt dat ons protest tegen de dubbele politiek van westerse landen is, die «beweren dat zij aan de zijde van de protesteerders en het Iraanse volk staan, maar achter de schermen samenwerken met de Iraanse regering. We willen dat de Zweedse regering stopt met deals met de Islamitische Republiek.»

Uitzetting, een gevaar dat boven veel vluchtelingen in Zweden hangt

Deze vluchtelingen eisen tegelijkertijd van de Zweedse regering dat zij aandacht besteedt aan de ongunstige omstandigheden van vluchtelingen in het land. Onder hen bevinden zich personen die Iran hebben verlaten vanwege politieke activiteiten of religieuze overtuigingen en nu het gevaar van uitzetting boven hun hoofd hebben hangen. Narges Jalalian zegt: «Wat wij willen is een snelle en rechtvaardige behandeling van onze asielaanvragen.»

Zij kritiseert ook de Iraanse organisaties in Zweden: «Syrische vluchtelingen worden ondersteund door hun landgenoten, maar dit geldt niet voor ons Iraniërs. Het zijn niet alleen wij. Alle Farisprekenden, Afghanen hebben hetzelfde probleem. Sommige van onze Iraanse landgenoten wonen hier al 40 jaar, hebben een organisatie, ontvangen regering-steun en zouden vluchtelingen kunnen ondersteunen, maar zij geven de voorkeur aan alleen voor zichzelf te werken.»

Desalniettemin zijn zij niet alleen in hun protestactie. Er zijn Iraniërs en Zweden die hebben geholpen bij het organiseren en financieren van deze actie ten gunste van de protesterende vluchtelingen. Reza Talebi, politiek activist en voorvechter van deze protestactie, zegt aan Deutsche Welle Farsi:

«We zijn een groep waarbij elk lid persoonlijk heeft besloten deze actie te ondersteunen. Ook van de mensen uit Gävle en andere Zweedse steden hebben we bijdrages verzameld om de kosten van deze protestactie te dekken. Inclusief kosten voor tenten, vervoer, elektriciteit of advocaten die de zaak van de protesteerders willen voortbrengen.»

Het belangrijkste doel van deze groep is om de uitzetting van Iraanse vluchtelingen door de Zweedse immigratiedienst te voorkomen. Hij zegt: «We willen de Zweedse immigratiedienst duidelijk maken dat we niet zullen toestaan dat zij hun plan om hen uit te zetten ten uitvoer brengen. Want het probleem van deze mensen was niet dat zij hierheen kwamen voor een zogenaamd luxe leven, maar dat zij hun thuis en leven om politieke, religieuze of sociale redenen hebben verlaten en hier asiel hebben aangevraagd.»

«Luister naar onze stem»

Reza Talebi vertelt over de geschiedenis van de groep die al lang de eisen van vluchtelingen heeft nagestreefd en nu in staking en hongertstaking is gegaan: «De vluchtelingen hier hebben al lang geleden een groep gevormd genaamd “Luister naar onze stem”. Deze groep heeft geprobeerd op verschillende manieren hun gerechtigheidseis tot de Zweedse regering over te brengen. Ik heb als iemand die hier al jaren woont en in dit veld werkzaam ben en ervaring heb, besloten om hen te helpen met het organiseren van deze protestactie en we voeren deze nu samen uit.»

De 14 personen die staken zijn vastbesloten «tot het einde door te gaan». Zij hopen dat zo’n actie het publieke bewustzijn in Zweden zal richten op de slechte omstandigheden van vluchtelingen en het gedrag van de regering. Reza Talebi zegt: «Dit probleem in Zweden, dat een democratische samenleving is, kan niet worden verzwegen.»

Zweden is een van de landen dat het meeste aantal vluchtelingen per hoofd van de bevolking ter wereld heeft opgenomen en hun een leven heeft geboden. Maar toen de Syrische oorlog begon en een golf van migranten naar Europese landen stroomde, veranderde ook de houding van de Zweedse regering tegenover migranten. Niet alleen Zweden, maar ook deuren van veel Europese landen bleven gesloten voor mensen die voor oorlogschrik en extremisme waren gevlucht.

Reza Talebi zegt: «Helaas hebben sommige landen hun verantwoordelijkheid niet waargemaakt en is de last van humanitaire hulp verdeeld over slechts enkele landen waaronder Duitsland, Zweden, België en tot op zekere hoogte Nederland. De andere lidstaten van de Europese Unie accepteerden vrijwel geen vluchtelingen. Dit heeft ertoe geleid dat de Zweedse middelen voor het opvangen van vluchtelingen afnamen. Bovendien zijn rechtse krachten in Zweden sterker geworden. Dit heeft niet alleen geleid tot minder financiële middelen en huisvesting en andere voorzieningen zoals onderwijs enzovoort, maar ook tot een politiek klimaat dat niet gunstig voor migranten was.»

Hij kritiseert ook het beleid van de Zweedse regering tegenover de Islamitische Republiek en wat hierover in de media van dit land wordt gerapporteerd met betrekking tot Iran, en zegt: «Het beeld dat de Europese en vooral Zweedse media van de situatie in Iran schetsen, is eigenlijk consistent met wat de Islamitische Republiek van Iran presenteert. Beelden die niet met de werkelijkheid overeenkomen.»

Dit is volgens deze politiek activist een van de redenen waarom het accepteren van Iraanse vluchtelingen moeilijker is geworden dan ooit. Sommige van de vluchtelingen die aan deze protestactie deelnemen, wachten al meer dan vijf jaar op opheldering van hun situatie in Zweden. Reza Talebi zegt: «Het is duidelijk dat iemand die bereid is zolang onder deze zware omstandigheden te leven, in Iran wordt geconfronteerd met een situatie waarvan hij niet kan terugkeren.»