سه جوان بهائی در شیراز بازداشت شدند؛ اقلیتهای دینی زیر فشار جمهوری اسلامی
سارینا زائری، باربد سپهری و ارشیا جابری سه جوان بهائی، در حمله همزمان نیروهای حکومتی به خانههایشان در شیراز بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند. نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی، ضمن تفتیش منازل، وسایل شخصی و ابزارهای مرتبط با باورهای دینی آنان را ضبط کردند. از اتهام و محل نگهداری این سه شهروند اطلاعی در دست نیست و وضعیت سارینا زائری که به بیماری مزمن تنفسی مبتلاست، نگرانی خانوادهاش را دوچندان کرده است.
سارینا زائری، باربد سپهری و ارشیا جابری روز دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در شیراز بازداشت شدند. این بازداشتها بار دیگر کارنامه سرکوب اقلیتهای دینی در جمهوری اسلامی را برجسته میکند.
نیروهای حکومتی بین ساعت ۶ تا ۷ صبح، بهصورت همزمان و جداگانه به منازل خانوادگی این سه جوان یورش بردند و پس از تفتیش کامل خانهها، آنان را بازداشت کردند. به گفته منابع ههنگاو، نیروهای امنیتی هنگام این عملیات هیچ حکم قضایی ارائه نکردند.
وسایل شخصی، تجهیزات الکترونیکی و برخی اقلام مرتبط با باورهای بهائی این سه شهروند نیز در جریان تفتیشها ضبط شده است. تا زمان انتشار این گزارش، مشخص نیست کدام نهاد امنیتی مسئول بازداشت آنان بوده، چه اتهاماتی علیه آنها مطرح شده و در کدام بازداشتگاه نگهداری میشوند. خانوادههای این سه جوان نیز همچنان در انتظار دریافت اطلاعاتی درباره سرنوشت آنان هستند.
در میان این سه بازداشتشده، وضعیت سارینا زائری نگرانی ویژهای ایجاد کرده است. این شهروند ۲۰ ساله به بیماری مزمن تنفسی مبتلاست و بیخبری از وضعیت او و احتمال محرومیت از داروهای تخصصی، موجب نگرانی شدید خانواده و نزدیکانش شده است. در شرایطی که محل نگهداری سارینا مشخص نیست، خانواده او نمیدانند آیا دارو و مراقبت پزشکی مورد نیازش در اختیار او قرار گرفته است یا خیر.
محرومیت زندانیان بیمار از دارو و درمان مناسب، یکی از نگرانیهای جدی در پروندههای بازداشت امنیتی در ایران است؛ نگرانیای که در صورت تداوم بیخبری درباره وضعیت سارینا میتواند جدیتر شود.
بازداشت این سه جوان را نمیتوان یک حادثه منفرد دانست. ههنگاو در گزارش ماهانه خود درباره وضعیت بهائیان اعلام کرده است که تنها در اوت ۲۰۲۶، دستکم ۱۴ شهروند بهائی در ایران بازداشت شدهاند. همچنین برای ۱۴ شهروند بهائی دیگر مجموعا بیش از ۳۴ سال حبس صادر شده و دستکم پنج منزل بهائیان مورد تفتیش قرار گرفته و اموال شخصی آنان ضبط شده است.
کمیسیون ایالات متحده درباره آزادی مذهبی بینالمللی (USCIRF) نیز در گزارش سالانه ۲۰۲۶ اعلام کرده است که حکومت ایران بهطور سیستماتیک اقلیتهای دینی غیرشیعه، از جمله بهائیان، مسیحیان، یهودیان و اهل سنت را هدف قرار میدهد. این نهاد همچنین از افزایش فشارها و استفاده از بازداشت، محدودیتهای اجتماعی و مجازاتهای سنگین علیه اقلیتهای دینی خبر داده است.
فشار بر اقلیتهای دینی در ایران محدود به جامعه بهائی نیست، مسیحیان و دیگر اقلیتها نیز در امان نیستند. مسیحیان، بهویژه مسیحیان تبدیلشده از اسلام و کسانی که در کلیساهای خانگی فعالیت دارند، طی سالهای گذشته با بازداشت، پروندهسازی امنیتی، حبس و محدودیت در برگزاری آزادانه آیینهای مذهبی روبهرو بودهاند. در سال ۲۰۲۶ نیز موارد متعددی از بازداشت و صدور احکام سنگین علیه مسیحیان گزارش شده است.
برای نمونه، USCIRF پرونده یک مسیحی کاتولیک تازهگرویده را ثبت کرده که در سال ۲۰۲۶ به اتهامهایی از جمله «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به بیش از ۹ سال زندان محکوم شده است. این فشارها در حالی ادامه دارد که آزادی دین و وجدان، حق بنیادی هر انسان است؛ یعنی فرد باید بتواند بدون ترس از بازداشت و مجازات، باور دینی خود را داشته باشد، عبادت کند و مناسک مذهبیاش را انجام دهد.
اما در جمهوری اسلامی، باور مذهبی متفاوت میتواند به عاملی برای بازداشت و تشکیل پرونده امنیتی تبدیل شود. آنچه در پرونده سارینا زائری، باربد سپهری و ارشیا جابری اهمیت دارد، تنها سه بازداشت جدید نیست؛ بلکه قرار گرفتن این پروندهها در کنار سالها فشار بر اقلیتهای دینی است.
بهائیان در ایران حتی از سوی قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز در شمار اقلیتهای دینی رسمی قرار نگرفتهاند و طی دهههای گذشته با محدودیت در تحصیل، اشتغال، کسبوکار، مصادره اموال، تخریب اماکن مذهبی، بازداشت و زندان روبهرو بودهاند. گزارش USCIRF نیز از تداوم بازداشتهای خودسرانه، تفتیش خانهها، ضبط اموال و تبعیض اقتصادی علیه بهائیان خبر میدهد. مسیحیان و دیگر اقلیتهای دینی نیز با اشکال متفاوتی از فشار مواجهاند.
در چنین شرایطی، یورش بدون ارائه حکم قضایی به خانه سه جوان، ضبط وسایل شخصی و مذهبی آنان و سپس انتقالشان به مکانی نامعلوم، تنها یک عملیات امنیتی نیست؛ بلکه نشانهای دیگر از فضایی است که در آن تفاوت در باور میتواند هزینه سنگینی برای شهروندان داشته باشد.
سرنوشت سارینا زائری، باربد سپهری و ارشیا جابری همچنان نامعلوم است و خانوادههای آنان در انتظار پاسخ درباره محل نگهداری و وضعیت عزیزانشان هستند.
