مارک روته: «رهبران ایران منافع مردم را در اولویت نمیدانند»
فشار اقتصادی و سیاسی بر جمهوری اسلامی، در حالی وارد مرحله تازهای شده که دبیرکل ناتو میگوید مردم ایران آثار این فشار را در زندگی روزمره خود لمس میکنند، اما رهبران حکومت لزوما منافع مردم را در تصمیمهای خود در نظر نمیگیرند.
«مارک روته» دبیرکل ناتو، در گفتوگویی با فاکسنیوز درباره وضعیت ایران و کارزار فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی گفت: «رهبری ایران همیشه به منافع مردم علاقهمند نیست.» این اظهارات در شرایطی مطرح شد که واشینگتن فشار اقتصادی بر تهران را ادامه داده و کشورهای اروپایی نیز محدودیتهای مالی و تجاری تازهای علیه ایران اعمال کردهاند.
روته در ارزیابی خود از شرایط ایران تاکید کرد که مردم عادی پیامدهای فشار اقتصادی را احساس میکنند، در حالی که به گفته او، اولویتهای رهبران جمهوری اسلامی الزاما با منافع جامعه ایران یکسان نیست. این موضع با اظهارات قبلی او نیز همخوان است؛ روته در ماه مارس گفته بود تقابل مورد نظر غرب با رژیم ایران است، نه با مردم ایران.
فشار اقتصادی در هفتههای اخیر نیز ابعاد گستردهتری پیدا کرده است. دولت بریتانیا اعلام کرده مجموعه جدیدی از محدودیتهای مالی، تجاری و حملونقلی علیه ایران در حال اجراست که بخشهایی مانند انرژی، نفت، گاز، پتروشیمی، طلا، تجهیزات دریایی و فناوری را هدف میگیرد.
همزمان، دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد محدودیتهای صادرات نفت ایران و اقدامات تحریمی جدید، بر صادرات و تولید نفت جمهوری اسلامی فشار وارد کرده است. این نهاد در گزارش سپتامبر خود از کاهش صادرات و تولید نفت ایران در نتیجه سیاستهای آمریکا خبر داده است.
در تهران اما پیام سیاسی متفاوتی ارسال میشود. مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران، در سخنرانی خود در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، ضمن دفاع از مواضع جمهوری اسلامی گفت: «تهران در برابر فشار نظامی و سیاسی تسلیم نخواهد شد و همچنان آمادگی مذاکره برای صلح را دارد.» او همچنین درباره برنامه هستهای ایران بر حق جمهوری اسلامی برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای تاکید کرد.
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو در سخنرانی ۲۴ سپتامبر در سازمان ملل، مستقیما آینده سیاسی جمهوری اسلامی و مردم ایران را به یکدیگر پیوند زد. او گفت: «یک روز و شاید آن روز چندان دور نباشد، مردم ایران آزاد خواهند شد. رژیم سرکوبگر آنها بهدست دروغها، فساد و بیرحمی خودش سرنگون خواهد شد.»
نتانیاهو همچنین گفت قدرت مردم بر صاحبان قدرت غلبه خواهد کرد؛ اظهاراتی که همزمان با تشدید فشار اقتصادی بر تهران و ادامه اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران مطرح شد.
در چنین شرایطی، سخنان روته بیش از آنکه صرفا یک ارزیابی اقتصادی باشد، تصویری از شکاف میان فشارهای خارجی و تصمیمهای سیاسی داخل ایران ارائه میکند: از یک سو تحریمها و محدودیتهای مالی و انرژی، دسترسی حکومت به منابع اقتصادی را دشوارتر میکنند و از سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان بر ادامه سیاستهای هستهای و مواضع خود در برابر آمریکا تاکید دارند.
برای میلیونها ایرانی، اما موضوع اصلی فراتر از مناقشه میان دولتهاست؛ مسئله، تاثیر مستقیم این بحران بر اقتصاد، هزینه زندگی و آینده کشور است. همین نقطه است که سخنان دبیرکل ناتو درباره تفاوت میان منافع مردم و تصمیمهای رهبران جمهوری اسلامی را به یکی از محورهای مهم بحث درباره آینده ایران تبدیل کرده است.
