تجلیل از «لوریس چکناواریان» در ایروان و تاکید بر پیوند فرهنگی ایران و ارمنستان

در مراسم رونمایی از ترجمه کامل منثور شاهنامه فردوسی به زبان ارمنی در ایروان، «حمید پورمحمدی» معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، از لوریس چکناواریان آهنگساز و رهبر ارکستر ایرانی‌ارمنی، به پاس دهه‌ها فعالیت هنری و نقش او در معرفی فرهنگ و ادبیات ایران تجلیل کرد.

این مراسم روز دوشنبه 9 نوامبر برابر با ۱۸ آبان ۱۴۰۵، در مسجد کبود ایروان و در چارچوب نوزدهمین نشست کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و ارمنستان برگزار شد. در این رویداد، ترجمه کامل منثور شاهنامه فردوسی به زبان ارمنی نیز رونمایی شد؛ اثری که همه داستان‌های این حماسه را برای نخستین بار در قالب نثر ادبی در اختیار مخاطبان ارمنی‌زبان قرار می‌دهد.

این ترجمه را «گئورگ آساتریان» انجام داده و «گارنیک آساتریان» ایران‌شناس و استاد دانشگاه، ویرایش علمی و مقدمه آن را بر عهده داشته است. بنا بر گزارش خبرگزاری تسنیم، کار ترجمه از سال ۲۰۲۱ آغاز شد و در اواخر سال ۲۰۲۴ به پایان رسید. این اثر مصور، حاصل چند سال پژوهش و کار ادبی است و می‌تواند زمینه آشنایی گسترده‌تر مخاطبان ارمنی با روایت‌ها و شخصیت‌های شاهنامه را فراهم کند.

در حاشیه این مراسم، حمید پورمحمدی با لوریس چکناواریان دیدار کرد و از خدمات هنری او قدردانی به عمل آورد. پورمحمدی با اشاره به نقش این هنرمند در معرفی فرهنگ و ادبیات فارسی و تقویت پیوندهای فرهنگی میان ایران و ارمنستان، به اپرای «رستم و سهراب» ساخته چکناواریان اشاره کرد و شاهنامه را سرچشمه‌ای ارزشمند برای خلق آثار موسیقایی و نمایشی دانست.

چکناواریان نیز با یادآوری علاقه دیرینه خود به داستان‌های حماسی فردوسی از دوران کودکی، شاهنامه را یکی از منابع اصلی الهام در مسیر هنری خود معرفی کرد. او بر ضرورت گسترش همکاری‌های فرهنگی و هنری دو کشور تاکید کرده و گفت: «دو ملت ایران و ارمنستان پیکره و روحی واحدند که مرزهای سیاسی قادر به جدایی آن‌ها از یکدیگر نیست.»

در پایان این دیدار، نسخه‌ای نفیس از شاهنامه به چکناواریان اهدا شد. همچنین «مهدی شفیعی» معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، لوح سپاس وزیر فرهنگ را به پاس سال‌ها فعالیت و خدمات هنری به او تقدیم کرد.

لوریس چکناواریان، متولد سال ۱۹۳۷ در بروجرد و فرزند خانواده‌ای ارمنی، از چهره‌های شناخته‌شده موسیقی کلاسیک ایران و ارمنستان است. او در مقام آهنگساز و رهبر ارکستر با مجموعه‌ای از ارکسترهای بین‌المللی همکاری داشته و در فاصله سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۰، رهبری و مدیریت هنری ارکستر فیلارمونیک ارمنستان را در دو دوره بر عهده داشته است.

بخش مهمی از کارنامه آهنگسازی او نیز با ادبیات حماسی ایران پیوند خورده است. چکناواریان آثاری بر اساس شاهنامه، از جمله اپراهای «رستم و سهراب»، «رستم و اسفندیار»، «سیاوش» و «ضحاک» خلق کرده است. وزارت فرهنگ ایران در سال ۲۰۱۵ مدال فردوسی را به پاس این آثار به او اهدا کرد.

او پیش‌تر نیز در هفتمین جشنواره بین‌المللی «هنر برای صلح» در سال ۱۳۹۸، نشان عالی این جشنواره را به پاس نیم‌قرن فعالیت در عرصه موسیقی دریافت کرده بود.

رونمایی از ترجمه کامل شاهنامه به زبان ارمنی و تجلیل از هنرمندی که بخش مهمی از آثارش را از همین میراث ادبی الهام گرفته، بار دیگر ظرفیت فرهنگ و هنر را برای نزدیک‌تر کردن ملت‌ها نشان می‌دهد؛ پیوندی که فراتر از مناسبات رسمی و مرزهای سیاسی، در حافظه تاریخی و تجربه مشترک مردم ایران و ارمنستان ریشه دارد.