اروپا میان افراطگرایی و خیانت به پناهجویان مسیحی
در حالی که جمعیت مسلمانان اروپا با سرعت در حال افزایش است و گزارشهای امنیتی از رشد تهدیدهای اسلامگرایانه خبر میدهند، دولتهای اروپایی همزمان مسیر پناهندگی برای مسیحیان، علویان و دیگر اقلیتهای تحت آزار خاورمیانه را محدود کردهاند؛ سیاستی که منتقدان، آن را شکست آشکار اروپا در دفاع از ارزشهای آزادی و حقوق بشر میدانند.
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد جمعیت مسلمانان در اروپا طی سه دهه گذشته رشد چشمگیری داشته و این روند همچنان ادامه دارد. بر اساس دادههای منتشرشده از سوی مرکز پژوهشی «پیو»، جمعیت مسلمانان اروپا از حدود ۳۰ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به دهها میلیون نفر در دهه کنونی رسیده و در برخی کشورها، سهم قابل توجهی از جمعیت را تشکیل میدهد.
این تغییرات جمعیتی در حالی رخ میدهد که بسیاری از کشورهای اروپایی با بحران ادغام مهاجران و افزایش نگرانیهای امنیتی روبهرو هستند. «یوروپل» آژانس پلیس اروپا، طی سالهای اخیر بارها درباره تهدید گروههای افراطگرای اسلامگرا هشدار داده و گزارش کرده است که دهها حمله یا طرح حمله تروریستی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا شناسایی و خنثی شده است.
افزایش حملات افراطگرایانه، خشونتهای خیابانی و گسترش شبکههای جنایی در برخی مناطق مهاجرنشین، انتقادها از سیاستهای مهاجرتی اروپا را تشدید کرده است. پرونده تجاوزهای گروهی شب سال نو در کلن آلمان، حملات مرگبار با چاقو در فرانسه و آلمان و بحران باندهای سوءاستفاده جنسی در بریتانیا، بارها بهعنوان نمونههایی از شکست سیاستهای ادغام اجتماعی مطرح شدهاند.
در همین حال، منتقدان میگویند اروپا بهجای حمایت از قربانیان واقعی آزار مذهبی، عملا مسیر را برای گروههایی باز گذاشته که برخی از آنان ارزشهای دموکراتیک و سکولار جوامع اروپایی را نمیپذیرند. این انتقاد بهویژه پس از تغییر سیاستهای پناهندگی اتحادیه اروپا درباره سوریه شدت گرفته است.
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا (EUAA) در ماههای اخیر چارچوب بررسی پروندههای سوری را تغییر داده و به سمت رویکردی حرکت کرده که بازگشت به سوریه را در برخی موارد «ممکن» تلقی میکند. این تغییر باعث نگرانی شدید گروههای مدافع حقوق بشر و سازمانهای مسیحی شده است؛ زیرا همزمان گزارشهای متعددی از حملات علیه مسیحیان، علویان و دروزیها در سوریه منتشر شده است.
برخی نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که اقلیتهای مذهبی سوریه همچنان هدف خشونت و تبعیض قرار دارند و بازگرداندن آنان میتواند جانشان را به خطر بیندازد. با این حال، فعالان حوزه مهاجرت میگویند دولتهای اروپایی در عمل استانداردهای سختگیرانهتری را برای پذیرش پناهجویان مسیحی و دیگر اقلیتهای تحت آزار اعمال میکنند؛ گروههایی که برخلاف جریانهای افراطی، سابقهای مثبت در همزیستی و ادغام اجتماعی در اروپا داشتهاند.
منتقدان همچنین معتقدند که سیاستهای کنونی اروپا دچار تناقضی آشکار شده است: از یکسو دولتها درباره تهدید افراطگرایی اسلامی هشدار میدهند و از سوی دیگر، روند پذیرش افرادی را که از حکومتهای اسلامگرا و خشونت مذهبی گریختهاند، محدود میکنند. به باور آنان، این رویکرد نهتنها امنیت اروپا را تقویت نمیکند، بلکه به تضعیف هویت فرهنگی و ارزشهای تاریخی این قاره نیز منجر خواهد شد.
کارشناسان حوزه مهاجرت و آزادی مذهبی میگویند اروپا اگر واقعا مدافع حقوق بشر است، باید میان قربانیان آزار مذهبی و جریانهای ایدئولوژیک افراطی تفاوت قائل شود. آنان تاکید میکنند که مسیحیان، ایزدیها، بهائیان و دیگر اقلیتهای تحت ستم در خاورمیانه، بیش از هر گروه دیگری نیازمند حمایت واقعی جامعه جهانی هستند؛ نه اینکه قربانی سیاستهایی شوند که در عمل، مهاجرت ایدئولوژیک را بر پناهندگی انسانی ترجیح میدهد.
