Islamitische Republiek Iran heft alle JCPOA-beperkingen op
Iran heeft officieel de vijfde en laatste stap van de vermindering van zijn verplichtingen onder het JCPOA aangekondigd. Deze stap is twee dagen na de dood van Qassem Soleimani gezet. Het opheffen van alle JCPOA-beperkingen door Iran kan leiden tot herstel van de sancties van voor het JCPOA.
De Iraanse regering kondigde zondag 15 Dey (5 januari) officieel het einde van alle JCPOA-verplichtingen aan met een officiële verklaring. Volgens het bericht van het regeringspersbureaau: «De Islamitische Republiek Iran zet in haar vijfde stap van vermindering van verplichtingen de laatste belangrijke operationele beperking van haar JCPOA-verplichtingen, namelijk de “beperking op het aantal centrifuges”, opzij. Daarmee wordt het nucleaire programma van de Islamitische Republiek Iran niet langer geconfronteerd met enige beperking op operationeel gebied (inclusief verrijkingscapaciteit, verrijkingspercentage, hoeveelheid verrijkt materiaal en onderzoeks- en ontwikkeling), en voortaan zal Irans nucleaire programma uitsluitend voortgaan op basis van zijn technische behoeften.»
Iraanse officiëlen kondigden de uiteindelijke stap van opheffing van de JCPOA-beperkingen aan in omstandigheden waarbij de aandacht van de wereld op Iran is gericht en toeschouwers aanwezig zijn bij de begrafenisceremonie van Qassem Soleimani.
Het opheffen van de JCPOA-beperkingen door Iran roept nu bezorgdheid op dat de spanningen tussen dit land en Amerika en andere westerse landen zullen toenemen en dat de isolatie van Iran zal vergroten.
In de verklaring van de Iraanse regering wordt gesteld dat “Irans samenwerking met het Internationaal Atoomenergieagentschap zoals eerder zal voortduren” en “in het geval van opheffing van sancties en het bereiken van Iraanse baten uit het JCPOA, is de Islamitische Republiek Iran bereid om terug te keren tot zijn JCPOA-verplichtingen”.
Abbas Mousavi, woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, zei zondag 15 Dey vóór de afgifte van de regeringsverklaring dat eerder beslissingen waren genomen over de vijfde stap van de Islamitische Republiek voor vermindering van zijn nucleaire verplichtingen, maar de huidige omstandigheden gezien de recente gebeurtenissen deze beslissingen kunnen hebben overschaduwd.
Van eerste tot laatste stap
Iran kondigde voor het eerst ter gelegenheid van het eerste verjaardag van de Amerikaanse terugtrekking uit de nucleaire overeenkomst aan dat het enkele van zijn verplichtingen onder het JCPOA zou opschorten.
De Islamitische Republiek stopte in de eerste fase van vermindering van nucleaire verplichtingen met de verkoop van verrijkt uranium en zwaar water van Iran. Iran kondigde in de tweede stap aan dat het het vastgestelde 3,67%-niveau van uraniumverrijking in het JCPOA zou overschrijden. In de derde stap liet de Islamitische Republiek de in het JCPOA goedgekeurde beperkingen los en begon met onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaamheden op het gebied van verschillende centrifuges en nieuwe centrifuges. De vierde stap was “gasvoeding van centrifuges” in de Fordow-kernfaciliteit.
Mogelijkheid van activering van het snapback-mechanisme
De resterende Europese landen in het JCPOA (Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland) hebben herhaaldelijk gewaarschuwd voor Irans maatregelen tot vermindering van zijn nucleaire verplichtingen. De drie Europese landen hebben herhaaldelijk Iran opgeroepen deze maatregelen stop te zetten en hebben Irans dreiging om het uraniumverrijkingsniveau te verhogen als “zorgwekkend” gekarakteriseerd.
Het opheffen van alle JCPOA-beperkingen en het verdwijnen van Irans verplichtingen onder het JCPOA kan nu leiden tot activering van het “snapback-mechanisme”.
De resterende Europese landen in het JCPOA hadden Iran zelfs vóór de volledige opheffing van de JCPOA-beperkingen al gewaarschuwd voor activering van het snapback-mechanisme.
Volgens het in artikel 37 van het JCPOA voorziene mechanisme, dat bekend staat als het “automatische terugkeermechanisme” of “snapback-mechanisme”, zullen de internationale sancties die eerder bestonden automatisch opnieuw van kracht worden door verwijzing van de zaak naar de Verenigde Naties, indien Iran de nucleaire overeenkomst schendt.
Bron: DW
