Meer dan 20 Iraanse journalisten opgeroepen en gearresteerd
Naar aanleiding van de neerhalinag van het Oekraïense passagiersvliegtuig en kritiek op de manier waarop dit incident werd gecommuniceerd, zijn tientallen Iraanse journalisten opgeroepen, ondervraagd en onder druk gezet. Verslaggevers zonder grenzen heeft hierover een waarschuwing gegeven.
De organisatie Verslaggevers zonder grenzen publiceerde op donderdag 17 bahman 1398 (6 februari 2020) een rapport over de toegenomen druk op journalisten in Iran door de veiligheidsdiensten van het land.
Volgens dit rapport zijn tientallen journalisten ondervraagd, opgeroepen of onder druk gezet naar aanleiding van de neerhalinag van het Oekraïense passagiersvliegtuig en kritiek op de communicatie omtrent dit incident.
Iraanse journalisten waren gedwongen drie dagen lang de leugens van de autoriteiten van de Islamitische Republiek over de oorzaak van de crash van het Oekraïense passagiersvliegtuig te behandelen. Nadat de Iraanse autoriteiten hadden bekend gemaakt dat het vliegtuig door een Revolutionaire Garde-raket was neergehaald, reageerden tachtig Iraanse journalisten met het publiceren van een verklaring op de leugens van de door de regering gecontroleerde media.
Deze journalisten schreven: “Ook wij zijn moe van het horen van al deze leugens van de officiële media en betreuren dat alle kranten in harmonie met de ‘nationale media’ (de staatstelvisie van de Islamitische Republiek) en zonder onderzoek en controle van de feiten hebben deelgenomen aan het herhalen van een grote leugen, en dat het openbaren van de waarheid voor hen niets anders dan schande en schaamte met zich meebrengt.”
Na publicatie van deze verklaring werden veel ondertekenaars ervan opgeroepen en ondervraagd. Op basis van informatie verzameld door Verslaggevers zonder grenzen hebben de inlichtingendiensten van de Revolutionaire Garde en het ministerie van Inlichtingen van de Islamitische Republiek sinds 18 Dey 1398 minstens 21 journalisten in verschillende steden in Iran opgeroepen en ondervraagd.
Verslaggevers zonder grenzen schrijft: “Geen van deze journalisten is gearresteerd, maar elk moment is het mogelijk dat zij worden gearresteerd. Sommige van deze journalisten hebben waarschuwingen ontvangen voor ‘standpuntneming in sociale medianetwerken’ van hun eigen redactie. Sommigen onder hen zijn gedwongen hun accounts op Instagram, Twitter en Facebook te sluiten of mogen alleen over ‘het weer’ schrijven.”
Volgens het rapport zijn in de afgelopen twee weken huizen en werkpleksen van sommige journalisten doorzocht door de inlichtingendiensten van de Revolutionaire Garde en zijn computers, mobiele telefoons, boeken en handgeschreven aantekeningen in beslag genomen. Onder hen bevinden zich Maziar Khosravi, voormalig journalist van de krant Shargh, Yasmin Khalegian, onafhankelijk journalist, Molud Hajizadeh, journalist van het blad Taadol en Yagma Faskhami, voormalig journalist van de informatiewebsite Didebaan. Deze laatste twee hebben een voorgeschiedenis van arrestaties in voorbije jaren. Ambtenaren van de inlichtingendiensten van de Revolutionaire Garde hebben hun meegedeeld in afwachting van verdere oproepen bereid te zijn.
Een van de opgeroepen journalisten in Teheran die anoniem wil blijven, zei tegen Verslaggevers zonder grenzen: “De hoofdredacteur van de krant deelde me mijn oproeping mee, ik zei dat deze manier van oproeping onwettig is en ik zou niet gaan. Diezelfde nacht belde iemand me op en begon zonder groet scheldwoorden tegen me te gebruiken. De volgende dag werd ik gedwongen naar de plaats te gaan die door het ministerie van Inlichtingen was aangewezen. Daar werd ik beschuldigd van allerlei valse en denkbeeldige misdrijven. Ik moest een verklaring ondertekenen en al mijn accounts in sociale medianetwerken sluiten. Ze zeiden dat ik op een gerechtelijke oproeping moet wachten.”
Een ander journalist uit het zuiden van het land zei: “Ik ben opgeroepen door de inlichtingendiensten van de Revolutionaire Garde en al hun opmerkingen betroffen mijn Instagram-berichten waarin ik schaamte had uitgesproken over de regering’s valse dekking van het vliegtuigincident. Aan het einde zeiden ze: als je niet de komende tien jaar in de gevangenis wilt doorbrengen en je wilt blijven leven, hou je mond dicht en sluit je accounts in de sociale medianetwerken. Punt. Werk niet samen met de vijand.”
Verslaggevers zonder grenzen stelt in zijn slotconclusie: “De Revolutionaire Garde van de Islamitische Republiek is nog steeds bezig met het opsporen van activisten die op sociale medianetwerken het ‘menselijke fout’-beleid van het regime kritiseren of die verslaglegging van journalisten en media van buiten het land behandelen. Deze burger-verslaggevers zijn vandaag het centrum van de strijd voor vrije persinformatie in Iran. In de afgelopen twee maanden zijn minstens twintig van hen in het hele land willekeurig opgeroepen of gearresteerd.”
