Nasrat Karimi, gerenommeerd Iraans filmkunstenaar, overleden
Karimi maakte films die controversieel waren vanwege hun bespotting van traditionele en religieuze conventies. Zijn opvallende rol in de televisieserie Oom Jan Napoleon is nog altijd in het geheugen gegrift. Na de revolutie mocht Karimi niet meer actief zijn.
Nasratolah Karimi, een oude kunsenaar van Iraanse film en theater, overleed maandag 12 Azar op 95-jarige leeftijd aan ouderdomskwalen in zijn huis in Teheran.
Nasrat Karimi werd in 1303 in Teheran geboren. Hij begon zijn artistieke carrière op jonge leeftijd door zich aan te sluiten bij de groep van Abdolhossein Noushin. In de jaren 1320 probeerde Noushin, door het opzetten van een theatergroep met talentvolle jongeren en het uitvoeren van voorstellingen in de theaters Firdausi en Saadi, sterke fundamenten voor het moderne Iraanse theater te leggen. De staatsgreep van 28 Mordad 1332 maakte een einde aan deze inspanningen.
Nasrat Karimi, die als grimeur en acteur met de groep van Noushin samenwerkte en zijn schuld aan de “meester” in een jubileumboek heeft vastgelegd, vertrok in 1331 naar Europa voor filmstudies. Na enkele jaren onderwijs en ervaring in Italië en (voormalig) Tsjechoslowakije keerde hij in 1343 naar Iran terug.
Karimi heeft op verschillende gebieden werk uitgevoerd, waaronder schrijven, acteren, ontwerpen, grimeren voor film en theater, het produceren van animatiefilms en poppentheatervoorstellingen. Na de revolutie, toen hij vanwege zijn verleden en “niet-islamitische” gedrag niet meer actief kon zijn, wendde hij zich tot onderwijs en bezigde zich met “diversen” werk zoals beeldhouwkunst en bloementeelt.
Naast het volgen van een gespecialiseerde cursus poppenfilms werkte Karimi ook mee aan de productie van verschillende televisieseries. Enkele films waarin Nasratolah Karimi voornamelijk opvallende rollen als schrijver, regisseur en acteur had zijn: Doroshkehchi, Khane-khrab, Mehmani Nakhande en Mohalel. Zijn rol in de beroemde televisieserie “Oom Jan Napoleon” is ook in de herinnering gegrift gebleven.
Veelzijdige kunstenaar
In het bijzonder twee films, Doroshkehchi en Mohalel, zijn opvallend in Karimi’s carrière.
Doroshkehchi is zeer geslaagd in het creëren van de atmosfeer van de zuidelijke stadsbuurten, zonder toevlucht te nemen tot kunstmatige en clichématige elementen zoals vechtscènes. Volgens deskundigen vertelt deze film op de eenvoudigste cinemaïsche manier een onconventioneel liefdesverhaal. Hij creëert een vertrouwde en huiselijke sfeer en vestigt reële relaties tussen een handvol levendige karakters. In deze film hebben een man en een vrouw van middelbare leeftijd een oude liefde gehad, maar zijn uit elkaar gegroeid. Nu zij hun echtgenoten zijn verloren, staat niets meer hun liefde in de weg en willen zij trouwen. Maar mannelijke jaloersie en “eer”-gevoeligheden verhinderen hun verbintenis. Pas na veel moeilijkheden en bitter contact wordt dit obstakel uit de weg geruimd.
De speelfilm “Mohalel”, die gebaseerd is op een kortverhaal van Sadegh Hedayat, toont de verstoring van traditionele overtuigingen goed, vooral hun onverenigbaarheid met de moderne wereld. De vertoning van de film leidde tot felle reacties van religieuze kringen, wat resulteerde in censuur van de film en na de revolutie grote problemen voor de maker.
Nasrat Karimi trok zich na de productie van de twee genoemde films terug uit de film die hij dierbaat was. Men kan zeggen dat culturele obstakels en politieke druk hem ervan weerhielden zijn weg voort te zetten. Daarna werkte hij af en toe als regisseur en vaker als acteur in films die meer gericht waren op de kassa en triviale comedy verkoos boven satire.
Deze kunstenaar doorliep een moeilijke periode na de revolutie en bracht enkele jaren in angst en schrik door. Karimi werd enige tijd gevangen gezet en werd vervolgens uitgesloten van kunstenaarschap.
In de jaren na de revolutie bracht Karimi zijn artistieke creativiteit in andere disciplines, zoals beeldhouwkunst en grimeren. Hij doceerde ook aan kunstscholen, stelde zijn ervaringen en artistieke kennis beschikbaar voor jongeren en benadrukte in zijn klassen altijd het belang van een sociaal perspectief op film.
De begrafenisplechtigheid van deze kunstenaar vindt plaats op zaterdag 16 Azar.
Bron: DW
