VN: Gaza kan onbewoonbaar worden

Het is nauwelijks te geloven dat Hamas en Fatah zich kunnen verzoenen. De bevolking van Gaza, die al jaren de gevolgen van het eindeloze conflict tussen deze twee rivaliserende groepen draagt, wordt nu geconfronteerd met het gevaar van hongersnood.

Kamal Abou Ali staat voor de gesloten deuren van de “Palestijnse Bank” in Jabalia in het noorden van de Gazastrook en begrijpt de wereld niet meer. Opnieuw is er geen bericht over zijn salaris en dat van ongeveer 60.000 andere werknemers van de Palestijnse zelfbestuurorganisatie. Thuis wachten zeven kinderen en zijn aan kanker lijdende echtgenote op Abou Ali, en opnieuw moet hij met lege handen terugkeren.

De Fatah-organisatie onder leiding van Mahmoud Abbas verloor Gaza in 2007 in het gevecht met de Hamas-beweging, en sindsdien regeert Hamas de Gazastrook. Maar hoewel Abbas de macht in dit kustgebied had verloren, betaalde hij nog steeds de salarissen van zijn werknemers in dit gebied, van ziekenhuismedewerkers tot ambtenaren van ministeries en politieagenten zoals Kamal Abou Ali. Maar een jaar geleden veranderde dat.

Spiegel Online schrijft in een exclusief bericht dat Abbas in de zomer van 2007 de salarissen in de Gazastrook verlaagde om druk op Hamas uit te oefenen. Vorig jaar ontvingen ze soms slechts de helft of een kwart van hun geld. Maar het feit dat zij helemaal geen salaris ontvangen, is iets nieuws. Abou Ali zou nu zijn koelkast en wasmachine moeten verkopen om geld te krijgen. Maar niemand weet hoe hij daarna zijn aflossingen zal betalen of medicijnen voor zijn vrouw zal aanschaffen.

Het ministerie van Financiën van de zelfbestuurorganisatie in Ramallah maakte vorige week bekend dat salarissen niet waren betaald vanwege technische problemen. Maar Palestijnen kunnen dit niet geloven. Osama Antar, politieke wetenschappen afgestudeerde aan de Universiteit van Münster, die nu werkt op het kantoor van de “Friedrich Ebert Stichting” in Gaza, is ervan overtuigd dat dit “Abbas’ nieuwe methode” is.

Abbas beschouwt nationale verzoeningsgesprekken tussen Fatah en Hamas als mislukt. Arabische media berichtten woensdag 11 april over Abbas’ zesdaags ultimatum. Volgens dit ultimatum moet Hamas ofwel de Gazastrook teruggeven, ofwel zal de zelfbestuurorganisatie dit gebied voortaan als een “opstandelingenzone” behandelen. Osama Antar zegt: “Dit zal betekenen dat het bankstelsel, de economie, de overheid en eigenlijk alles instort.”

Het probleem is dat de zelfbestuurorganisatie in de Gazastrook niet alleen salarissen van overheidswerknemers betaalt, maar ook elektriciteit, water en medicijnen voorziet. Abbas probeert Hamas onder druk te zetten door deze hulp af te snijden, in de hoop dat Hamas zich onder druk van de bevolking van Gaza aan compromissen zal onderwerpen. De bevolking van Gaza lijdt al jaren onder talrijke oorlogen en 11 jaar blokkade door Israël.

De gevolgen hiervan zijn ook in de straten van Gaza te zien: in plaats van auto’s rijden er karren rond, en de blauwe kleur van de zee, die ooit door iedereen werd bemind, is door massale algengroei bruin-groen geworden en wordt ernstig vervuild door onbehandelde afvalwater. De werkloosheids- en armoedepercentages liggen respectievelijk rond de 50 en 80 procent. Al deze factoren hebben waarschuwingen van de Verenigde Naties uitgelokt. De organisatie heeft gewaarschuwd dat Gaza tegen 2020 “onbewoonbaar” zou kunnen worden.

De Verenigde Naties zeggen dat tekenen van onbewoonbaarheid al nu zichtbaar zijn: de leefomstandigheden in de Gazastrook zijn ernstig slecht. Vanwege het hoge werkloosheidspercentage onder jongeren, waterschaarste en talrijke tekortkomingen in gezondheid en medische zorg is een normaal leven in Gaza nu al niet meer mogelijk.

Het VN-hulpbureau voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) voorziet 1,3 miljoen mensen in Gaza – 70 procent van de bevolking – in onderwijs, voeding, gezondheid en medische zorg. Maar na de verlaging van 300 miljoen dollar Amerikaanse hulp waarschuwde het agentschap dat het Gaza mogelijk niet meer kan voorzien. En als zoiets gebeurt, zal hongersnood deze regio grijpen.

De “zwakke” vredesinspanningen

In oktober 2017 werden er serieuze stappen ondernomen voor verzoening tussen de twee rivaliserende groepen Fatah en Hamas, maar toen in maart 2018 een konvooi met Rami Hamdallah, de premier van de zelfbestuurorganisatie, tijdens een bezoek aan Gaza onder vuur werd genomen, verbraken Mahmoud Abbas de verzoeningsgesprekken.

Waarnemers zeggen dat Abbas nooit heeft geloofd dat verzoening met Hamas mogelijk is. Naar hun zeggen is Abbas niet bereid om met Hamas tot overeenstemming te komen en wil hij alles in één keer bereiken, terwijl dit niet mogelijk is. Palestijnen willen één land en één staat hebben, wat betekent dat alle gewapende groepen moeten worden opgeheven of ontwapend, wat niet haalbaar is. Abbas wil zelfs niet instemmen met gefaseerde ontwapening van Hamas en andere paramilitaire groepen zoals de Al-Aqsa-brigades en de Organisatie van de Islamitische Jihad.

“Abbas is de steun van de meerderheid kwijt”

Khalil Shikaki, directeur van het Centrum voor Beleidsvorming en Veldonderzoek in Ramallah, zegt dat Mahmoud Abbas gelooft in geweldloos verzet, terwijl de meerderheid van de Palestijnen van mening is dat gewapende groepen moeten blijven totdat er een definitieve vrede met Israël is bereikt.

Shikaki zegt dat Mahmoud Abbas, die al 13 jaar ononderbroken aan de Westelijke Jordaanoever regeert, de steun van de meerderheid is kwijtgeraakt. Volgens hem stellen mensen in Gaza Abbas verantwoordelijk voor het mislukken van de verzoeningsgesprekken.

Shikaki vervolgt dat de terroristische organisatie Hamas het blokkade Gazastrook ook niet meer wil beheren en ook geen nieuwe oorlog wil. Daarom heeft Hamas andere middelen ingezet om de druk te verminderen en steunt het voluit de “terugkeersmars” naar het geboorteland (Israël).

Shikaki zegt dat deze mars, die op 30 maart dit jaar is begonnen en tot nu toe tientallen doden heeft opgeleverd, successen zou kunnen brengen. Bijvoorbeeld “Israël zou kunnen worden gedwongen de blokkade te verminderen of druk uit te oefenen op Egypte om de Rafah-grensovergang te openen.” Of “het is mogelijk dat Mohammed Dahlan bereid is om deel van de macht te aanvaarden.”

Mohammed Dahlan, voormalig hoofd van de veiligheidsdiensten van de zelfbestuurorganisatie, is nog steeds populair in Gaza. In 2011 vluchtte hij naar de Verenigde Arabische Emiraten nadat hij schuldig was bevonden aan de moord op Yasser Arafat, de voormalige leider van de zelfbestuurorganisatie, en hij werd uit Fatah gezet.

Khalil Shikaki, directeur van het Centrum voor Beleidsvorming en Veldonderzoek in Ramallah, zegt echter dat dit niet helpt, omdat Abbas Mohammed Dahlan nog meer verafschuwt dan Hamas en dus diens terugkeer in Gaza uiteraard niet zal accepteren.

Bron: DW