Wat gebeurt er als Iran de vier voorwaarden van Netanyahu niet accepteert?

Netanyahu kondigde aan de voorafgaand aan de onderhandelingen tussen Iran en Amerika in Genève vier voorwaarden van Israël aan, waaronder volledige afbraak van kerninfrastructuur en beperking van raketbereik tot 300 kilometer, als voorwaarde voor enig akkoord met Iran. Maar zal Iran dergelijke voorwaarden accepteren?

Benjamin Netanyahu, de premier van Israël, kondigde aan in aanloop naar de tweede ronde van onderhandelingen tussen Iran en Amerika in Genève vier Israëlische voorwaarden voor enig akkoord met Iran; volledige verwijdering van verrijkt uranium, volledige afbraak van kerninfrastructuur, beperking van raketbereik tot 300 kilometer en beëindiging van steun aan “proxy’s”.

Iraanse autoriteiten reageerden onmiddellijk met een “minder gespannen” toon in vergelijking met het verleden en spraken over “flexibiliteit in het nucleaire programma in ruil voor opheffing van sancties” en discussieerden zelfs over onderhandelingen over bepaalde economische stimuleringsmaatregelen voor Amerika.

Abbas Araghchi, Irans minister van Buitenlandse Zaken, benadrukte voor zijn reis naar Genève dat “Irans raketcapaciteit een rode lijn is voor nationale veiligheid” en hierover niet zal worden onderhandeld.

Iraanse autoriteiten beschouwen uranium-verrijking als hun recht en zullen niet akkoord gaan met volledige afbraak van het nucleaire programma of overdracht van verrijkt uranium naar een derde land.

Majid Takht-Ravanchi, plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, benadrukte de bereidheid van de Islamitische Republiek voor flexibiliteit in het nucleaire programma in ruil voor opheffing van sancties, en beschouwde de mogelijkheid van verdunning van uranium met hoog verrijkingsgehalte als een voorbeeld van deze flexibiliteit, maar benadrukte dat Teheran nooit nul-verrijking zal accepteren.

Hij zei ook dat rechtstreekse deelname van Israël aan de onderhandelingstafel nieuwe politieke en diplomatieke uitdagingen kan creëren; vooral in een situatie waarin de gesprekken in een gevoelig stadium verkeren.

“Als Iran de voorwaarden van Israël accepteert, blijven de sancties”

Maar de kernvraag is: accepteert Iran de voorwaarden van Israël en Amerika, en wat gebeurt er als dit niet het geval is?

Farzaneh Rostayi, analist van Iraanse en Midden-Oosterse aangelegenheden, is van mening dat “de Iraanse crisis” veel ingewikkelder is dan eenvoudig op te lossen en kan zelfs tot op zekere hoogte als “onoplosbaar” worden beschouwd.

Volgens deze deskundige zal de Islamitische Republiek, zelfs als zij de voorwaarden van Netanyahu accepteert, nog steeds met het obstakel van sancties worden geconfronteerd; omdat niet alle sancties onder de rechtsmacht van de Amerikaanse president vallen en deel ervan onder toezicht van het Congres staat en hun opheffing veel tijd zal kosten.

Rostayi beschouwt de verwezenlijking van Netanyahus vier voorwaarden als praktisch onmogelijk en benadrukt dat de Islamitische Republiek vanwege de gevolgen van dergelijke acceptatie dit niet zal doen; omdat acceptatie van deze voorwaarden zelfs kan leiden tot het einde van het systeem. Naar zijn mening is oplossing van de nucleaire, raket- en proxy-crisis alleen mogelijk door een fundamentele verandering van de politieke structuur en “regimechange”.

Rostayi beschrijft de economische situatie ook als noodtoestand en zegt dat de daling van olie-inkomsten en financiële druk de regering in een lastig parket hebben gebracht.

Naar de mening van deze deskundige kunnen onderhandelingen eerder resulteren in een poging tijd te kopen tegen ernstige militaire bedreigingen dan tot een duurzaam akkoord. Hij houdt het voor mogelijk dat Amerika en Israël, in geval van diplomatiek falen, overgaan tot beperkte aanvallen van enkele dagen of weken; een actie die ook Irans interne vergelijking kan veranderen.

Alireza Ardabili: Iran streeft niet naar onmiddellijke verzoening

Alireza Ardabili, politiek analist en directeur van de analytische website “Tribune”, is van mening dat het bewijs aantoont dat de Islamitische Republiek onder de huidige omstandigheden niet op zoek is naar onmiddellijke verzoening.

Volgens deze deskundige gaat de inschatting van het denkcentrum van het gezag ervan uit dat er capaciteit is om een ander gezamenlijk klap van Amerika en Israël op te vangen, en als er sprake is van verzoening, heeft dit de voorkeur na het demonstreren van vermogen om de crisis te beheersen en afschrikking aan te tonen, inclusief het raken van tegengestelde belangen.

En over het gevolg van een mogelijke aanval door Amerika en Israël op de Islamitische Republiek zegt hij dat als het doel uitsluitend regimeverandering is, een dergelijk scenario alleen onder zeer bijzondere omstandigheden voorstelbaar is, inclusief Amerikaans bereidheid om zware economische en menselijke kosten te betalen en zelfs grondtroepen in te zetten.

Maar als het doel democratie is, antwoordt hij ontkennend; omdat de Iraanse samenleving noch Japan na de Tweede Wereldoorlog is, noch Duitsland uit dezelfde periode.

Volgens Ardabili zijn de infrastructuren van het land niet eens volledig herbouwd na de Irak-Iraanse oorlog en kan elke grootschalige militaire inmenging ernstigere schade toebrengen.

Hij benadrukt dat zelfs in omstandigheden van overgang zonder oorlog wederopbouw van het land aanzienlijk kapitaal en tijd vereist; laat staan in een situatie waarin vernietiging van infrastructuur, onveiligheid en nieuwe golven van migratie het perspectief op democratie verder verwijderen.

Bron: Deutsche Welle