«Yeganeh Hosseinzaei» slachtoffer van kinderbruiden, vermoord door haar echtgenoot
Yeganeh, een meisje dat op tienjarige leeftijd werd uitgehuwelijkt en op veertienjarige leeftijd trouwde, werd op zestienjarige leeftijd door haar echtgenoot vermoord. De dood van Yeganeh Hosseinzaei is niet alleen een criminele zaak; het is een schreeuw tegen kinderbruiden, huiselijk geweld en structurele systemen die kinderen nog steeds beroven van het recht op keuze, veiligheid en toekomst.
«Yeganeh Hosseinzaei», een zestienjarig meisje uit de stad Bakharz in de provincie Razavi Khorasan, werd op vrijdag 17 Mehr, overeenkomend met 9 oktober, door haar echtgenoot vermoord; een afschuwelijk misdrijf dat opnieuw de dodelijke gevolgen van kinderbruiden en de hulpeloosheid van meisjes blootlegt die voor hun tienerjaren in een huwelijk worden gedwongen met machtsverhoudingen waarvan zij geen keuze hebben en waarvan zij mogelijk niet kunnen ontsnappen. Misdrijven die soms jaren verborgen blijven en niet aan het licht worden gebracht.
Volgens rapporten van de mensenrechtenorganisatie Hengaw en berichten van lokale bronnen is Yeganeh gestorven als gevolg van slagen met staven en knuppels en verstikking. Ze werd in kritieke toestand naar een spoedeisende hulppost gebracht; haar kleding was bevlekt en ze vertoonde sporen van ernstig letsel op haar lichaam. Haar echtgenoot is gearresteerd en heeft bekend tot de moord. Het motief voor deze misdaad is nog niet officieel bekendgemaakt.
Maar misschien is het meest schokken aan deze zaak niet alleen hoe Yeganeh stierf, maar het leven dat haar al in de kindertijd werd ontnomen: zij was op tienjarige leeftijd in het huwelijk gegaan met haar neef en trouwde op veertienjarige leeftijd. Tien jaar is een leeftijd voor spelen, leren, vriendschap en dromen, niet voor het aangaan van een verbintenis die het lot en de veiligheid van een kind voor altijd kan veranderen. In een structuur die kinderbruiden mogelijk maakt, kan de kindertijd echter in plaats van een periode van groei en bescherming het begin zijn van jaren van ontbering en letsel.
Als een meisje als kind in het huwelijk gaat, gaat het niet alleen om een huwelijkscontract of juridische registratie. Het gaat om machtsverschillen, beperking van keuzevrijheid, gebrek aan kans op onafhankelijke ontwikkeling en het plaatsen van een kind in een situatie waarin zij zich mogelijk niet kan verdedigen tegen geweld of uit een gevaarlijke relatie kan ontsnappen. Kinderbruit is niet automatisch een garantie voor geweld, maar kan de kwetsbaarheid van het kind vergroten en de gevolgen van geweld dodelijker maken.
De moord op Yeganeh stelt de samenleving en de autoriteiten een genadeloos vraag: waarom zou een meisje dat nog geen achttien is, jaren eerder in het huwelijk moeten gaan? Wie verdedigde haar recht op een veilige kindertijd? Welke mechanismen hadden een huwelijk op zo’n jonge leeftijd moeten voorkomen en waarom werd dit kind niet effectief beschermd voordat zij slachtoffer van een misdaad werd?
De directe verantwoordelijkheid voor Yeganeh’s moord berust bij degene die dit misdrijf heeft gepleegd; maar de onderzoeks- en vervolgingsprocedure mag niet beperkt blijven tot de arrestatie van de verdachte en strafrechtelijke procedures. Een samenleving waarin kinderbruiden nog steeds mogelijk zijn, moet ook verantwoording afleggen over de verantwoordelijkheid van families, juridische instellingen en overheidsinstellingen die de plicht hebben kinderen te beschermen.
Artikel 1041 van de Iraanse burgerlijke wetboek staat huwelijken van meisjes onder de dertien jaar toe met toestemming van de wettelijke verzorger en beschermend bevel van de bevoegde rechtbank met betrekking tot het belang van het kind. Dit juridische kader laat, in plaats van een duidelijk en absoluut verbod op kinderbruiden in te stellen, ruimte voor uitzonderingen. De fundamentele vraag is: hoe kan men spreken van het «belang van het kind» terwijl de wet het huwelijk van een tienjarig meisje mogelijk maakt; een kind dat nog niet rijp genoeg is voor onafhankelijke besluitvorming over veel aspecten van haar eigen leven?
Een regering die aangeeft families en moraal te beschermen, kan niet langs deze tegenstrijdigheid gaan. Het beschermen van gezinnen zonder de veiligheid en rechten van elk gezinslid te garanderen is een holle leuze. Geen traditie, overweging van belangen of juridische vergunning mag een excuus zijn voor het negeren van het recht van een kind op veiligheid, ontwikkeling, onderwijs en toekomst.
Yeganeh Hosseinzaei’s dood mag niet worden gereduceerd tot een kort bericht over een «familiediscussie» of een «tragisch incident». Achter deze naam schuilen vragen over kinderbruiden, geweld tegen vrouwen en meisjes, onvoldoende bescherming van kinderen en wetten die dienen te worden herzien om de meest kwetsbare leden van de samenleving te beschermen.
Zolang kinderbruiden niet worden gestopt, zolang de bescherming van kinderen niet wordt omgezet in werkelijke en effectieve mechanismen en zolang huiselijk geweld niet ernstig wordt genomen, kunnen andere meisjes zich in situaties bevinden waarin ontsnapping en hulp moeilijk zijn. Het voorkomen van dergelijke tragedies is niet alleen mogelijk met verdriet na de dood van slachtoffers, maar vereist een effectief verbod op kinderbruiden, onafhankelijke maatschappelijke en juridische ondersteuning, serieuze aandacht voor geweldrapporten en verantwoording van verantwoordelijke instellingen.
Yeganeh had de kans moeten hebben om te leven; de kans om op te groeien, te kiezen en een toekomst voor zichzelf op te bouwen. Ze had op zestienjarige leeftijd niet slachtoffer van dodelijk geweld mogen worden. Een samenleving die haar kinderen van hun kindertijd berooft, kan zich na hun dood niet beperken tot rouw. Gerechtigheid voor Yeganeh betekent een transparante en rechtvaardige behandeling van haar moordzaak en het voorkomen van herhaling van deze tragedie – door een einde te maken aan kinderbruiden en de veiligheid en rechten van kinderen boven elke traditie, overweging van belangen of juridische rechtvaardiging te plaatsen.
