کشیش دکتر «ادوارد هوسپیانمهر»، خادم برجسته کلیسای ایران، آسمانی شد
جامعه مسیحیان فارسیزبان امروز یکی از تاثیرگذارترین رهبران، معلمان و شبانان خود را از دست داد. کشیش دکتر «ادوارد هوسپیانمهر» از شناختهشدهترین رهبران کلیسای ایران و شبان ارشد کلیسای ایرانیان شمال لندن، صبح امروز جمعه 26 ژوئن 2026 برابر با 5 تیرماه ۱۴۰۵ حدود ساعت ۱۰ صبح، پس از دههها خدمت وفادارانه به خداوند، بر اثر سکته قلبی به حضور پرجلال عیسی مسیح شتافت. خبر درگذشت او نه تنها جامعه مسیحیان ایران، بلکه کلیساهای فارسیزبان در سراسر جهان را در اندوهی عمیق فرو برد؛ چرا که بسیاری او را پدری روحانی، معلمی برجسته و یکی از ستونهای استوار کلیسای معاصر ایران میدانستند.
در اطلاعیه کلیسای ایرانیان شمال لندن آمده است که امروز، کلیسای جهانی پدری را از دست داد که نقش او در شکلگیری، رشد و استواری کلیسای فارسیزبان برای همیشه در تاریخ این کلیسا ماندگار خواهد ماند. خادمی فروتن، شبانی دلسوز و پدری مهربان که تمام زندگی خود را وقف خدمت به خداوند و بنای کلیسای مسیح در میان فارسیزبانان کرد؛ میراثی از ایمان، محبت، وفاداری و تعلیم که در قلب هزاران ایماندار باقی خواهد ماند.
کشیش دکتر ادوارد هوسپیانمهر از جوانی وارد خدمت مسیحی شد و سالهای متمادی در کلیساهای جماعت ربانی ایران به شبانی، تعلیم کتابمقدس و تربیت نسل تازهای از خادمان کلیسا پرداخت. بسیاری از شبانان، مبشران و رهبران امروز کلیساهای فارسیزبان، او را استاد، مشاور و پدر روحانی خود میدانند. او خادمی خستگیناپذیر، مبشری شجاع، شبانی دلسوز و معلمی گرانقدر بود که زندگی خود را وقف بشارت انجیل، تعلیم کلام خدا و بنای کلیسای مسیح کرد.
نام کشیش ادوارد هوسپیانمهر با یکی از تلخترین فصلهای تاریخ کلیسای معاصر ایران نیز گره خورده است. او برادر زندهیاد اسقف «هایک هوسپیانمهر» بود؛ رهبر برجسته کلیسای جماعت ربانی که در سال ۱۹۹۴، پس از دفاع از آزادی مذهبی و تلاش برای آزادی کشیش مهدی دیباج، ربوده و به شهادت رسید. چند روز پس از شهادت اسقف هایک، کشیش «مهدی دیباج» نیز به قتل رسید و این دو واقعه، برای همیشه در حافظه تاریخی کلیسای ایران ثبت شد.
با وجود این اندوه بزرگ، کشیش ادوارد هرگز میدان خدمت را ترک نکرد. او نه تنها بار سنگین از دست دادن برادر را بر دوش کشید، بلکه رسالت خود را با همان ایمان و استقامت ادامه داد. سالها بعد، در پی فشارها، محدودیتها و تهدیدهای مستمر جمهوری اسلامی علیه رهبران کلیسا، ناچار به ترک ایران و مهاجرت به بریتانیا شد. اما غربت نیز نتوانست شعله خدمت او را خاموش کند و «شورای کلیساهای همگام» را بنیان نهاد.
شورایی که امروز شمار زیادی از کلیساهای ایرانی در سراسر جهان عضو آن هستند و در راستای همدلی، همکاری و وحدت کلیساهای فارسیزبان فعالیت میکنند. بسیاری از رهبران کلیسا معتقدند یکی از ماندگارترین میراثهای کشیش هوسپیانمهر، تلاش بیوقفه او برای ایجاد وحدت میان کلیساهای فارسیزبان بود؛ وحدتی که همواره آن را لازمه رشد و بلوغ کلیسای ایران میدانست.
وی در انگلستان فصل تازهای از خدمت خود را آغاز کرد. رهبری کلیسای ایرانیان شمال لندن را بر عهده گرفت و با همان عشق و تعهد، هزاران ایرانی را در اروپا، آمریکا، کانادا و دیگر نقاط جهان از طریق موعظه، آموزش، مشاوره، کنفرانسها و رسانههای مسیحی خدمت کرد. بسیاری از ایمانداران، نخستین آموزشهای عمیق کتابمقدسی خود را از پیامها و تعلیمات او دریافت کردند.
او با وجود تهدیدهای مداوم جمهوری اسلامی، با شجاعت و بدون هیچگونه سازش، خدمت به نجاتدهنده خود عیسی مسیح و کلیسای او را ادامه داد و هرگز از رسالت الهی خود عقبنشینی نکرد. کسانی که سالها با او همکاری داشتند، از او به عنوان شبانی یاد میکنند که هیچگاه اجازه نداد فشارها، تهدیدها یا تلخیهای زندگی، محبت او نسبت به مردم و اشتیاقش برای بشارت انجیل را کاهش دهد.
پیامهای او همواره بر امید در مسیح، وفاداری به کلام خدا، زندگی در هدایت روحالقدس و استقامت در روزهای سخت استوار بود. او نه تنها واعظی توانا، بلکه شنوندهای صبور، مشاوری دلسوز و پدری روحانی برای نسلهای مختلف مسیحیان فارسیزبان بود؛ شخصیتی که بسیاری از خادمان جوان در لحظات دشوار خدمت، از راهنماییهای او بهرهمند شدند.
درگذشت کشیش دکتر ادوارد هوسپیانمهر، موج گستردهای از اندوه و پیامهای تسلیت را در میان کلیساها، رهبران مسیحی و ایمانداران فارسیزبان در سراسر جهان برانگیخت. بسیاری از خادمان کلیسا، او را نه تنها یک شبان، بلکه پدری روحانی توصیف کردند که زندگی خود را بیدریغ وقف خدمت به خداوند و رشد کلیسای ایران کرده بود.
در یکی از پیامهای منتشرشده آمده است: «موت مقدسان خداوند در نظر وی گرانبهاست. امروز کلیسای ایران کشیش دکتر ادوارد هوسپیانمهر، پدری دلسوز و غیور را که با تمام توان برای خداوند و قومش و همچنین برای راستی، اتحاد و یکدلی سالیان سال ایستاد و بهای سنگینی پرداخت، از دست داد. ایشان نماد اتحاد برای کلیساهای ایران بودند. باشد که خداوند قلب پدری و مادری بسیار به کلیسای خود ببخشد. دعا میکنم تسلی و آرامی خداوند که فراتر از تصور ماست، قلب همسر و فرزندان گرامی ایشان را در بر گیرد.»
این توصیف، بازتاب نگاه بسیاری از رهبران کلیسا به شخصیت کشیش هوسپیانمهر است؛ خادمی که در سالهای دشوار پس از انقلاب اسلامی، هم در داخل ایران و هم در سالهای تبعید، همواره برای حفظ وحدت، سلامت و رشد کلیسای فارسیزبان تلاش کرد و هرگز اجازه نداد اختلافها بر ماموریت اصلی کلیسا، یعنی بشارت انجیل، سایه بیفکند.
فقدان او برای بسیاری از مسیحیان، یادآور روزهای تلخ دهه هفتاد خورشیدی نیز بود؛ سالهایی که جمهوری اسلامی فشارهای خود بر رهبران کلیسا را به اوج رساند. تنها چند روز از سالگرد شهادت کشیش مهدی دیباج گذشته بود که خبر درگذشت کشیش ادوارد منتشر شد؛ موضوعی که اندوه بسیاری از ایمانداران را دوچندان کرد.
یکی از رهبران کلیسای فارسی زبان در پیامی نوشت: «فقدان کشیش ادوارد عزیز برای همه ما مسیحیان، خبری دردناک و غمافزا است. چند روزی از سالگرد شهادت کشیش مهدی دیباج نمیگذرد. در یاد غم شهادت مهدی دیباج، این خبر حقیقتا دردافزا است. چیزی که همه ما را تسلی میدهد این است: برادر ادوارد عزیز به آغوش خداوند بازگشتند. مرا زیستن مسیح است و مردن نفع. (فیلیپیان ۱:۲۱)»
نام کشیش ادوارد برای بسیاری از مسیحیان ایرانی، یادآور دورانی است که کلیسای ایران تحت شدیدترین فشارهای امنیتی قرار داشت. او پس از شهادت برادرش اسقف هایک هوسپیانمهر، که به دلیل دفاع از آزادی مذهبی و پیگیری آزادی کشیش مهدی دیباج ربوده و به قتل رسید، با وجود همه تهدیدها، خدمت خود را ادامه داد. سالها بعد نیز هنگامی که ناچار به ترک ایران شد، خدمت به کلیسای فارسیزبان را در خارج از کشور با همان قوت و تعهد ادامه داد و هرگز از دفاع از کلیسای ایران و رساندن صدای مسیحیان تحت فشار دست نکشید.
بسیاری از شاگردان و همکاران او، بیش از آنکه از دانش الهیاتی و توانایی او در تعلیم سخن بگویند، از فروتنی، محبت، روحیه پدرانه و قلب شبانی او یاد میکنند. او برای هزاران نفر، تنها یک واعظ یا استاد کتابمقدس نبود؛ بلکه پناهگاهی روحانی، مشاوری امین و الگویی از وفاداری در خدمت مسیح بود.
یکی از شاگردان کشیش هوسپیانمهر که سالها پیش در کلیسای جماعت ربانی تهران ایمان آورده بود، در پیامی احساسی نوشت: «زمانی که تازه مسیحی شده بودم، جمهوری اسلامی بهتازگی برادر هایک را به قتل رسانده بود؛ او را با ضربات چاقو و دیلم به شهادت رساندند و قلب بزرگ و خدمتگزارش را از تپش بازداشتند. برادر مهدی دیباج نیز نزدیک به ده سال در زندان ساری در حبس بود و حکم اعدام دریافت کرده بود. آزادی ایشان پس از تلاشها و پیگیریهای برادر هایک و اطلاعرسانی به سازمانهای بینالمللی و سازمان ملل اتفاق افتاد. اما مدت کوتاهی بعد، برادر هایک به شهادت رسید و چند روز پس از آن نیز برادر عزیزمان کشیش مهدی دیباج، جان خود را در راه ایمان به مسیح فدا کرد.
کشیش ادوارد، اسقف کلیسای جماعت ربانی تهران بودند و من این افتخار را داشتم که در همین کلیسا با خداوند ملاقات کنم و شاهد ایمان و زندگی مردان خدا، همچون برادر ادوارد، باشم؛ اسقفی بینظیر، واعظی فوقالعاده و پدری مهربان و دلسوز.
باشد که ثمره خدمت و فداکاری این عزیزان در کلیسای ایران چندین برابر شود و نسلهای بسیاری را به سوی مسیح عیسی هدایت کند.»
او سخنان خود را با این آیه از انجیل یوحنا به پایان رساند: «اگر دانه گندم که در زمین میافتد نمیرد، تنها میماند؛ اما اگر بمیرد، محصول بسیار میآورد.» (یوحنا ۱۲:۲۴)
همزمان، کلیسای ایرانیان شمال لندن از همه ایمانداران درخواست کرد ضمن احترام به حریم خصوصی خانواده، از تماس و ارسال پیام مستقیم خودداری کنند تا زمان برگزاری مراسم تشییع و یادبود از طریق صفحات رسمی کلیسا اعلام شود. این کلیسا همچنین از مسیحیان سراسر جهان خواست تا در این روزهای دشوار، خانواده کشیش هوسپیانمهر را در دعاهای خود به یاد داشته باشند.
جامعه مسیحیان فارسیزبان نیز عمیقترین مراتب تسلیت خود را به «نازی» همسر وفادار و استوار ایشان، فرزندان، نوهها، اعضای خانواده و همچنین خانواده بزرگ مسیحیان ایرانی که امروز یکی از برجستهترین خادمان خود را از دست دادهاند، ابراز کرده و برای آنان آرامش، تسلی و قوت خداوند را دعا میکند.
بیتردید درگذشت کشیش دکتر ادوارد هوسپیانمهر پایان یک زندگی زمینی است، اما پایان تاثیر او بر کلیسای ایران نیست. میراثی که او از خود بر جای گذاشت، در ایمان هزاران شاگرد، در کلیساهایی که بنیانشان را استوارتر ساخت، در رهبرانی که تربیت کرد، در اتحادهایی که شکل داد و در نسلی که با تعلیم او انجیل را شناخت، همچنان زنده خواهد ماند.
او بارها در پیامهای خود تاکید میکرد که ماموریت کلیسا از اشخاص بزرگتر است و خادمان میآیند و میروند، اما خداوند، کلیسای خود را بنا میکند. اکنون نیز هرچند کلیسای فارسیزبان یکی از پدران روحانی خود را از دست داده است، اما ثمره دههها ایمان، محبت، تعلیم و وفاداری او، نسلهای آینده را نیز برکت خواهد داد.
«در جنگ نیکو جنگیدهام، دوره خود را به کمال رسانیدهام و ایمان را محفوظ داشتهام.» (دوم تیموتائوس ۴:۷)
یاد و نام کشیش دکتر ادوارد هوسپیانمهر، این خادم فروتن، شبان امین و معلم برجسته انجیل، در تاریخ کلیسای ایران جاودان خواهد ماند.
