فرمانده ارشد سپاه در سراوان کشته شد؛ درگیری مسلحانه، بلوچستان را به میدان جنگ تبدیل کرد
«حسین ظریفی» فرمانده قرارگاه عملیاتی «شهید سجاد» سپاه در سراوان، در جریان درگیری چندساعته نیروهای نظامی و امنیتی با افراد مسلح در منطقه جهادآباد کشته شد. سپاه پاسداران مرگ او را تایید کرده و منابع محلی از کشتهشدن مسئول اطلاعات این قرارگاه و زخمیشدن دستکم ۱۳ نیروی دیگر خبر دادهاند. همزمان، «جبهه مبارزین مردمی» مسئولیت درگیری را پذیرفته، اما جزئیات و آمار تلفات دو طرف بهطور مستقل قابل تایید نیست.
بررسی گزارشهای منتشرشده نشان میدهد اصل این خبر درست است؛ اما توصیف دقیقتر آن، کشتهشدن حسین ظریفی فرمانده قرارگاه عملیاتی شهید سجاد سپاه در سراوان، در یک درگیری مسلحانه است.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه نیز کشتهشدن ظریفی را تایید کرده است. رسانههای ایرانی و بینالمللی گزارش دادهاند که این درگیری در منطقه جهادآباد سراوان در استان سیستان و بلوچستان رخ داده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این درگیری از روز چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵ در منطقه جهادآباد معروف به «داب»، آغاز و تا چندین ساعت ادامه یافت.
سپاه پاسداران اعلام کرده است که نیروهای سپاه، وزارت اطلاعات و فرماندهی انتظامی در عملیات علیه یک گروه مسلح مشارکت داشتهاند. روایت رسمی جمهوری اسلامی، این گروه را «تروریستی» و وابسته به دشمن توصیف کرده است.
در مقابل، «جبهه مبارزین مردمی» مسئولیت درگیری را بر عهده گرفته و مدعی شده است که نیروهای حکومتی به محل استقرار اعضای این گروه حمله کردهاند. این گروه همچنین مدعی کشتهشدن چهار نفر از اعضای خود شده است. این ادعاها هنوز بهطور مستقل قابل تایید نیستند.
گزارشهای محلی میگویند «احمد هراتی زراعتی» مسئول اطلاعات قرارگاه عملیاتی سجاد نیز در جریان همین درگیری کشته شده است.
حالوش همچنین از زخمیشدن دستکم ۱۳ نیروی نظامی و امنیتی خبر داده است. سپاه در اطلاعیه خود از کشتهشدن پنج فرد مسلح و یک نیروی امنیتی سخن گفته، اما منابع محلی آمار متفاوتی ارائه کردهاند و هیچیک از این ارقام بهطور مستقل قابل تایید نیست.
بنابراین آنچه در حال حاضر با اطمینان بیشتری میتوان گفت، کشتهشدن ظریفی در جریان درگیری و تایید رسمی آن از سوی سپاه است؛ درباره مجموع تلفات، اختلاف جدی میان روایتهای طرفین وجود دارد.
درگیری اخیر تنها یک حادثه منفرد نیست. سیستان و بلوچستان در هفتههای اخیر شاهد افزایش درگیری میان نیروهای حکومتی و گروههای مسلح بوده است.
درگیری دیگری در منطقه بخشان سراوان در ۲۱ شهریور نیز به کشتهشدن چند نیروی سپاه و افراد مسلح انجامید. چند روز بعد، درگیریهای جدید در جهادآباد بار دیگر فضای امنیتی و نظامی شدیدی در منطقه ایجاد کرد.
گزارشهای محلی همچنین از حضور گسترده نیروهای نظامی اطراف بیمارستان رازی سراوان، محدودیت رفتوآمد و اختلال شدید اینترنت در جریان درگیری اخیر خبر دادهاند. حالوش مدعی شده بود شمار زیادی از نیروهای مجروح به این بیمارستان منتقل شدهاند.
در چنین شرایطی، نگرانی اصلی فقط کشتهشدن نیروهای مسلح نیست. وقتی درگیریهای سنگین در داخل مناطق شهری و روستایی رخ میدهد، مردم عادی نیز در معرض گلوله، انفجار، محدودیت رفتوآمد و قطع ارتباطات قرار میگیرند.گزارشهای محلی حتی از تخلیه برخی بیماران بخش زایمان بیمارستان رازی بدون رضایت آنان و پزشکان خبر دادهاند؛ ادعایی که نیازمند بررسی مستقل است.
استان سیستان و بلوچستان سالهاست یکی از امنیتیترین مناطق ایران بوده است؛ منطقهای که همزمان با فقر، محرومیت اقتصادی و شکاف عمیق میان مردم و حکومت، شاهد فعالیت گروههای مسلح و عملیات گسترده نیروهای امنیتی نیز بوده است.
کشتهشدن فرمانده یک قرارگاه عملیاتی سپاه در منطقهای که حکومت سالها تلاش کرده کنترل امنیتی شدیدی بر آن اعمال کند، از نظر سیاسی و امنیتی رویدادی قابل توجه است.
قرارگاه شهید سجاد یکی از ساختارهای عملیاتی سپاه در سراوان است و ظریفی در مقام فرمانده آن فعالیت میکرد. کشتهشدن او نشان میدهد که باوجود حضور گسترده نیروهای امنیتی، درگیری مسلحانه در این منطقه همچنان ادامه دارد.
با این حال، از این حادثه نمیتوان بهتنهایی نتیجه گرفت که کنترل حکومت بر منطقه از بین رفته یا یک تغییر سیاسی گسترده در حال وقوع است. آنچه در حال حاضر مستند است، افزایش درگیریهای مسلحانه و تلفات نیروهای امنیتی و افراد مسلح در هفتههای اخیر است.
سالهاست پاسخ حکومت جمهوری اسلامی به بحرانهای سیستان و بلوچستان عمدتا با افزایش حضور نظامی و امنیتی همراه بوده است. اما امنیت واقعی تنها با افزایش نیرو و سلاح ایجاد نمیشود.
مردم این استان مانند همه شهروندان ایران، حق دارند در امنیت زندگی کنند، آزادانه رفتوآمد کنند و از خدمات درمانی و اقتصادی مناسب برخوردار باشند؛ بدون اینکه زندگی روزمره آنان میان عملیات نظامی، درگیری مسلحانه و سرکوب امنیتی گرفتار شود.
آنچه در سراوان رخ داده، بیش از کشتهشدن یک فرمانده سپاه، نشانه ادامه چرخهای است که سالهاست مردم بلوچستان هزینه آن را میپردازند: سلاح در برابر سلاح، امنیت در برابر امنیت و در نهایت، مردمی که در میان این دو گرفتار میشوند.
