هشدارِ بحران، تحرکات نظامی در ایران وتخلیه پادگانها در سایه اعتراضات
پس از هشدار ترامپ برای مداخله و نگرانی از جنگِ تحت تاثیر اعتراضات، تخلیه پادگانها در شهرهای مختلف آغاز شد.
در حالی که اعتراضات سراسری در ایران وارد دومین هفته خود شده، گزارشهای مستقل، از تحرکات گسترده در مراکز نظامی و انتظامی کشور حکایت دارند که میتواند بخش دیگری از بحران سیاسی، اجتماعی و امنیتی را نشان دهد. این تحرکات همزمان با افزایش تنشهای بینالمللی درباره ایران و نگرانیها از امکان تشدید درگیریها رخ داده است.
براساس گزارشهای دریافتی از منابع موثق و انتشار ویدیوهای مربوطه در شبکههای اجتماعی، بامداد سهشنبه ۶ ژانویه برابر با ۱۶ دیماه ۱۴۰۴ چند پادگان و مقر نظامی و انتظامی در شهرهای مختلف کشور بهطور ناگهانی تخلیه شدهاند و به سربازان گفته شده که احتمال وقوع جنگ وجود دارد و آنها را شبانه مرخص کردهاند.
به نقل از یکی از منابع آگاه: «از اولین مراکز نظامی که تخلیه شد، پادگان شهید درویشی اهواز متعلق به نیروی انتظامی است، به سربازان گفتهاند زودتر از مرکز دور شوند.»
این تحرکات شامل انتقال نیروها به مقرهای یدکی مانند پارکینگها، سیلوها یا ساختمانهای دولتی شده است، اقدامی که به گفته یک منبع انتظامی، از دوشنبه شب ۱۵ دیماه بعد از اولتیماتوم اخیر در عرصه بینالملل آغاز شد.
در حالی که یکی از مسئولان انتظامی گفته است: «احتمال وقوع یک جنگ، عامل اصلی این تحرکات است؛ زیرا میخواهند در صورت بروز حمله، تلفات زیاد نشود؛ اما میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد، از جمله مرتبط با تصمیمهای ناشی از طولانی شدن اعتراضات.»
گزارشهای بینالمللی نیز حاکی از افزایش تنشها و نگرانی از گسترش بحرانِ فراتر از خیزشهای داخلی ایران است. رسانهها در هفتههای گذشته به فراز و فرود تنشهای منطقهای و موضعگیریهای جهانی درباره ایران اشاره کردهاند، از جمله هشدارها درباره احتمال تشدید درگیریها و واکنشهای دیپلماتیک و نظامی در سطح منطقهای، موضوعی که نشاندهنده تاثیر بحران ایران در فراتر از مرزهای کشور است.
پادگان درویشی اهواز که از اولین مراکز تخلیهشده بود، فاصله زیادی از مرکز شهر دارد؛ اما برخی از سربازانی که نیمهشب مجبور به ترک آن شدند، به سختی توانستند با ساعتها انتظار برای یافتن وسیله نقلیه یا پیادهروی تا ایستگاههای اتوبوس یا تاکسی به مناطق شهری بازگردند.
همچنین گزارشهایی از ارسال پیامهای هشدار احتیاطی به شهرکهای نظامینشین در تهران منتشر شده که نشان میدهد بحران امنیتی ممکن است فراتر از استانهای بزرگ کشور گسترش یافته باشد.
اعتراضات ضدحکومتی در ایران اکنون بیش از ده روز است که ادامه دارد و با وجود سرکوبهای گسترده، هنوز خاموش نشده است. دولت تحت ریاست مسعود پزشکیان، دست به انجام برخی اصلاحات اقتصادی زده که کارشناسان بر این باورند زمانبندی آن دیر است و جامعه تحمل فشار فقر و تورم شدید را ندارد. قیمت برخی اقلام اساسی مانند روغن، برنج و مرغ بهطور چشمگیری افزایش یافته و در مواردی کمیاب شدهاند، که خود میتواند از عوامل گسترش نارضایتی عمومی باشد.
در سطح جهانی، پیامدهای بحران ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. کرملین در واکنش به هشدارهای آمریکا درباره احتمال حمله به ایران، خواستار خویشتنداری شده و از طرفین خواسته است از تشدید تنشها خودداری کنند، موضوعی که تنشهای پیرامون ایران را فراتر از مرزها نشان میدهد.
همچنین رسانهها گزارش دادهاند که کشورهای غربی درباره احتمال افزایش فعالیتهای نظامی و احتیاط در تنگه هرمز و مناطق اطراف خلیج فارس هشدار دادهاند.
تحرکات نظامی و تخلیه پادگانها (در حالی که اعتراضات در ایران ادامه دارد) نشاندهنده پیچیدگی بحران کنونی است. اگرچه مقامات رسمی هنوز توضیحات واضحی ارائه ندادهاند، اما همزمانی این اقدامات با حساسیتهای امنیتی داخلی، فشارهای اقتصادی و تنشهای بینالمللی، سبب شده که تحلیلگران آن را نشانهای از عدم ثبات و احتمال ادامه بحران تا سطوح بالاتر بدانند.
این گزارش میتواند بهعنوان تصویری کلی از وضعیت امنیتی، سیاسی و اجتماعی ایران در این مرحله از اعتراضات و واکنشهای نهادهای نظامی و حکومتی مورد استفاده قرار گیرد، تصویری که فراتر از یک رویداد منفرد، از بحران چندلایهای حکایت دارد که تاثیرات آن ممکن است در ماههای آینده نیز ادامه یابد.
