بازار در آستانه انفجار دوباره؛ فراخوان کسبه تهران برای چهلم جانباختگان و تداوم قیام ملی
فراخوان بازار تهران برای چهلم جانباختگان، نشانهای روشن از این است که نه تنها قیام ملی هنوز خاموش نشده، بلکه اعتراضات مردمی وارد مرحلهای تازه شده است.
در ادامه موج نارضایتیهای سراسری و سرکوب خونین اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه، گروهی از کسبه بازار بزرگ تهران با انتشار فراخوانی رسمی، از برگزاری مراسم چهلم جانباختگان این اعتراضات خبر دادهاند؛ فراخوانی که از آن بهعنوان نشانهای جدی از تداوم و بازتولید اعتراضات مردمی و بازگشت بازار بهعنوان یکی از کانونهای تاریخی تحولات اجتماعی و سیاسی ایران یاد میشود.
بر اساس این فراخوان که در روزهای اخیر در میان بازاریان و شبکههای اجتماعی دستبهدست شده، کسبه بازار تهران با لحنی صریح، خانوادههای جانباختگان اعتراضات سراسری را به حضور در مراسم چهلم دعوت کردهاند.
متن کامل این فراخوان به شرح زیر است:
«از تمام خانوادههای عزادار که عزیزانشان در قیام ۱۸ و ۱۹ دی جان باختند، دعوت میشود در مراسم چهلم شهدا در بازار برای انتقام، قیام کنند. زمان حضور سراسری، چهارشنبه ۲۹ بهمن برای چهلم کشتهشدگان ۱۸ دی و پنجشنبه ۲۹ بهمن برای چهلم کشتهشدگان ۱۹ دی، از ساعت ۱۲ ظهر تا پایان شب. محل تجمع: تهران، تمام بازارها و راستههای تهران و سایر شهرها: در بازارها و مراکز اصلی هر شهر.»
انتشار این فراخوان در شرایطی صورت میگیرد که اعتراضات دیماه با سرکوب گسترده، شلیک مستقیم به معترضان، قطع اینترنت و بازداشتهای گسترده همراه بود و هزاران تن از شهروندان در شهرهای مختلف جان خود را از دست دادند. با وجود این سطح از خشونت حکومتی، فراخوان جدید بازار نشان میدهد که جنبش اعتراضی نهتنها متوقف نشده، بلکه در حال بازتعریف خود در قالب نمادهای تاریخی مقاومت مدنی است.
بازار در تاریخ معاصر ایران، همواره نقشی تعیینکننده در تحولات سیاسی داشته و ورود دوباره آن به صحنه اعتراضات، از نگاه ناظران، نشانهای از گسترش نارضایتی از لایههای اجتماعی به بدنه اقتصادی کشور است. در همین چارچوب، بسیاری این فراخوان را نه یک رویداد مقطعی، بلکه دعوتی دوباره به یک قیام ملی و مردمی ارزیابی میکنند؛ قیامی که ریشه در خشم فروخورده، سوگ جمعی و مطالبه عدالت دارد.
با این حال، همزمان نگرانیهای جدی درباره احتمال تکرار خشونت و افزایش شمار قربانیان مطرح شده است. تجربه اعتراضات پیشین نشان داده که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در مواجهه با تجمعات مسالمتآمیز نیز، از استفاده مرگبار از زور ابایی نداشتهاند. از همین رو، فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که این فراخوان میتواند جان شهروندان بیشتری را در معرض خطر قرار دهد.
در چنین شرایطی، نگاهها به واکنش جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و رسانههای بینالمللی دوخته شده است. سکوت یا بیتفاوتی نسبت به این فراخوان و پیامدهای احتمالی آن، میتواند به تکرار چرخه خشونت و مصونیت عاملان سرکوب منجر شود.
ناظران تاکید میکنند که حمایت جهانی، پوشش رسانهای گسترده و فشار دیپلماتیک، میتواند نقش مهمی در کاهش هزینه انسانی این اعتراضات ایفا کند.
فراخوان کسبه بازار تهران، فارغ از لحن تند و اعتراضی آن، حامل پیامی روشن است: «قیام ملی مردم ایران خاموش نشده است.» سوگ، به سکوت تبدیل نشده و چهلم جانباختگان، بار دیگر به نقطهای برای بازخوانی خشم عمومی و مطالبه تغییر، بدل شده است.
