جشن بر خون، حضور نمایندگان اقلیتهای مذهبی در جمکران، در سایه سرکوب و کشتار
نمایندگان و رهبران اقلیتهای مذهبی ایران، کمتر از یک ماه پس از یکی از خونینترین سرکوبهای جمهوری اسلامی، در جشن حکومتی نیمهشعبان در مسجد جمکران شرکت کردند.
در حالی که ایران هنوز در شوک و سوگ یکی از خونینترین سرکوبهای حکومتی، آن هم با شمار تلفات و زخمیهای چشمگیر و فاجعهبار در تاریخ معاصر بهسر میبرد، تصاویر و گزارشهایی منتشر شده که نمایندگان جوامع اقلیتهای مذهبی را در یک جشن مذهبی حکومتی حاضر نشان میدهد، مراسمی که نه تنها با درد و رنج مردم عادی ایران بیارتباط نیست، بلکه به شکلی بیسابقه و سئوالبرانگیز در تضاد آشکار با آن قرار دارد.
بر اساس گزارشهای متعدد نهادهای حقوق بشری و رسانههای مستقل، اعتراضات مردمی در ایران از سه ماه اخیر سال ۱۴۰۴ آغاز و با خشونت، سرکوب شدهاند و شمار کشتهشدگان در این موج سرکوب، حتی بیش از ۳۰ هزار نفر برآورد میشود، در حالی که دولت جمهوری اسلامی خود رقم رسمی حدود ۳ هزار نفر اعلام کرده است.
این تلفات سنگین در حالی است که بسیاری از منابع مستقل و سازمانهای حقوق بشری، از جمله دیدبان حقوق بشر و سازمان ملل، نسبت به ادامه نقض گسترده حقوق بشر و موج تازه اعدامها، بازداشتهای گسترده، شکنجه و سرکوب اعتراضات هشدار دادهاند.
در این فضای پر از خون و اندوه، برگزاری جشن بزرگ مذهبی «نیمه شعبان» در مسجد جمکران قم با حضور نمایندگان جوامع اقلیتها، موجی از انتقاد، خشم و ناامیدی را در میان فعالان، ناظران و خودِ جوامع مسیحی، یهودی، زرتشتی و سایر اقلیتهای دینی برانگیخته است. این جشن در حالی برگزار شد که هنوز هیچ پاسخ قانعکنندهای برای خانوادههای دهها هزار کشته و زخمی، یا پاسخگویی واقعی از سوی حکومت، برای وقایع اخیر داده نشده است.
انتقادها نه فقط به زمان برگزاری این مراسم، که به ذات و پیامهای ضمنی حضور چنین چهرههایی در رویدادی حکومتی معطوف شده است؛ پرسشی که در محافل اجتماعی و رسانههای مستقل تکرار میشود این است: «چگونه کسانی که باید نمایندهی اقلیتهای مذهبی و حافظ حقوق و کرامت آنان باشند، در مراسمی شرکت میکنند که مشروعیتاش در سایهی خون هزاران شهروند ایرانی زیر سؤال است؟»
حضور این نمایندگان مذهبی بهویژه نماینده مسیحیان در جشن حکومتی، در حالیست که «علیرضا پناهیان» سخنگوی بیت علی خامنهای طی یک سخنرانی در هفته گذشته، مسیحیت را «دینی مزخرف» خوانده و باعث واکنش شدید نمایندگان مسیحی در مجلس شده بود.
با این حال، حکومت جمهوری اسلامی همچنان از حضور و مشارکت اقلیتها در رویدادهای رسمی و انتخابات بهطور ابزاری استفاده میکند تا به ظاهر نشان دهد با اقلیتها مشکلی ندارد. اما تجربه تاریخی و گزارشهای متعدد نشان میدهد که در زمانهای دیگر، همین اقلیتها مورد سرکوب شدید قرار گرفته و احکام سنگین علیه آنان صادر میشود و این رفتار متناقض، پرسشهای جدی درباره حسن نیت و مسئولیت اخلاقی حکومت و نمایندگان اقلیت ایجاد میکند.
علاوه بر این، انتقادها از این مسئله فراتر رفته و به نقش این نمایندگان در بهرسمیت شناختن سیاستهای حکومتی و چشمپوشی ظاهری از فجایع اخیر در استقبال رسمی از نهادهای حکومتی کشیده شده است.
در حالی که حتی خود جامعه مدنی ایران، از جمله مسیحیان و کلیمیان، در میان قربانیان سرکوب قرار داشتهاند، حضور پررنگ نمایندگان اقلیتهای دینی در محفلی حکومتی، این پرسش را برجسته میکند که آیا این افراد واقعا مستقل هستند یا در بند همان ساختارهایی که خون مردم را نادیده میگیرند؟ آیا نمایندگی آنها به معنای واقعی کلمه «دفاع از حقوق، کرامت و امنیت جامعه متبوعشان» راه را برای مشارکت در پروژههای حکومتی باز میکند؟ پاسخ بسیاری از تحلیلگران و منتقدان، بهروشنی منفی است.
این رویداد تلخ، بار دیگر زخمهای تازهی جامعه ایران را نمایان کرد و یادآور شد تا زمانی که صدای واقعی مردم، عدالت و پاسخگویی در سطح حکومتی محقق نشود، هر گونه حضور رسمی یا مشارکت نمایندگان در برنامههای حکومتی، بیشتر به نمادی از سازش، سکوت و بیعملی شبیه است تا نشانهای از وحدت و حمایت واقعی از حقوق اقلیتهای دینی و تمام مردم ایران.
