اظهارات «مایک هاکبی» درباره حق کتاب مقدسی اسرائیل بر خاورمیانه و موج واکنشها
اظهارات جنجالی «مایک هاکبی» سفیر آمریکا در اسرائیل که بر اساس کتاب مقدس، حق حاکمیت اسرائیل بر بخشهای گستردهای از خاورمیانه را توصیف میکند، واکنشهای شدید سیاسی و دیپلماتیک را به همراه داشت.
مجموعهای از کشورهای عربی و اسلامی در واکنش به سخنان بحثبرانگیز مایک هاکبی سفیر ایالات متحده در اسرائیل، که در مصاحبه اخیر خود گفته است بر اساس برداشت او از کتاب مقدس، اسرائیل میتواند بخش بزرگی از خاورمیانه را تصرف کند، با صدور بیانیههای رسمی این اظهارات را محکوم کردهاند.
هاکبی در پاسخ به سوال مجری محافظهکار آمریکایی «تاکر کارلسون» درباره معنای یک آیه از سفر پیدایش، گفت که طبق برداشت او، سرزمین وعده دادهشده به نسل یهودیان «از رود نیل تا فرات» شامل بخشهای وسیعی از خاورمیانه میشود و وقتی از او پرسیده شد آیا اسرائیل حق دارد آن را بگیرد، پاسخ داد: «اگر همه آن را هم بگیرند، اشکالی ندارد.»
این سخنان در رسانهها و تحلیلها بهعنوان بیسابقه و تحریکآمیز توصیف شده و با واکنش شدید کشورهای اسلامی و عربی روبرو شده است که آن را خطرناک، تحریکآمیز و مغایر با اصول منشور ملل متحد و قوانین بینالمللی خواندهاند.
کشورهایی مانند عربستان سعودی، مصر، اردن، امارات، قطر، کویت، عمان، بحرین، لبنان، سوریه، فلسطین، اندونزی، پاکستان و ترکیه، در بیانیههای مشترک یا جداگانه این اظهارات را محکوم کردند. بسیاری از این کشورها گفتند که اظهارات هاکبی نه تنها امنیت و ثبات منطقه را تهدید میکند بلکه ناقض حاکمیت ملی کشورهای منطقه است.
برخی از این واکنشها عبارت بودند از:
- عربستان سعودی سخنان هاکبی را «بیمسئولیت» و «غیرقابل قبول» خواند و خواستار شفافسازی از سوی وزارت خارجه آمریکا شد.
- اردن این اظهارات را حملهای به تمامیت ارضی کشورهای منطقه توصیف کرد.
- مصر تاکید کرد که اسرائیل هیچ حاکمیتی بر سرزمینهای اشغالی فلسطینی یا سایر سرزمینهای عربی ندارد.
در پی این فشار دیپلماتیک، سفارت ایالات متحده در اسرائیل اعلام کرد که اظهارات هاکبی «از متن خارج شده» و بیانگر هیچ تغییر رسمی در سیاست آمریکا نیست. مطابق این بیانیه، هاکبی تاکید کرده اسرائیل به دنبال اشغال یا تصرف دیگر کشورها نیست و موضوع بحث در مصاحبه، اشاره به امنیت و زمینهای فعلی کشور بوده است.
هاکبی، سفیر منصوب شده در دولت ایالات متحده و از فعالان مطرح در جنبش مسیحیت صهیونیستی، پیشتر نیز نظراتی را مطرح کرده که بر اساس دیدگاههای مذهبی- سیاسی، حمایت گسترده از اسرائیل را برجسته میکند. برخی تحلیلگران مطرح کردهاند که این دیدگاهها باعث میشود نظرات او در موضوعات حساس خاورمیانه بیش از حد تند و خارج از رویکردهای معمول دیپلماتیک باشد.
این جنجال در حالی رخ داده که چالشهای سیاسی و نظامی در منطقه، بهویژه در بیثباتیهای مرتبط با جنگ در نوار غزه و تنشها میان اسرائیل و ایران ادامه دارد، موضوعی که تحلیلگران بینالمللی نیز در تحلیل دیدگاههای راهبردی آمریکا و متحدانش، به آن اشاره میکنند.
در مجموع، سخنان هاکبی باعث شده تا کشورهای عربی و اسلامی بار دیگر بر ضرورت احترام به حاکمیت ملی و قوانین بینالمللی تاکید کنند و از جامعه جهانی بخواهند دیدگاههایی را که ممکن است به افزایش تنشهای مذهبی و سیاسی دامن بزند، رد کنند.
